Việt Nam định hướng chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu khai mạc. Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN

Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026. Theo Bộ trưởng, trí tuệ nhân tạo không còn là câu chuyện của tương lai mà đang trở thành động lực chính định hình kinh tế và xã hội hôm nay. Nếu các quốc gia không cùng hành động, khoảng cách số hôm qua có thể trở thành khoảng cách của ngày mai.

Phát triển đồng bộ hạ tầng, thể chế và nhân lực AI

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, kết nối thông minh là nền móng của AI. Công nghệ này đòi hỏi mạng thế hệ mới, trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán. Trong điều kiện nguồn lực có hạn, các quốc gia cần cân đối giữa phổ cập kết nối và đầu tư hạ tầng năng lực cao, huy động nguồn lực tư nhân, hướng tới bảo đảm hạ tầng xanh và tiết kiệm năng lượng.

Cùng với hạ tầng, quản trị AI có vai trò tạo dựng niềm tin, bảo đảm sự cân bằng giữa tính linh hoạt và tính chắc chắn về pháp lý, giữa yêu cầu đổi mới sáng tạo và bảo vệ người dân. Khi AI và dữ liệu ngày càng vượt qua biên giới quốc gia, việc xây dựng các khuôn khổ quản trị có khả năng tương thích và bảo đảm dòng dữ liệu tin cậy trở nên quan trọng hơn.

Chuyển đổi AI cần hướng tới việc tái thiết kế các dịch vụ công, hoạt động doanh nghiệp và các ngành, bảo đảm khả năng lan tỏa nhanh nhưng vẫn xây dựng được năng lực tự chủ dài hạn. Hiệu quả cuối cùng phải được nhìn nhận từ giá trị tạo ra và lợi ích đối với con người.

Việt Nam xác định trí tuệ nhân tạo là một công nghệ chiến lược, động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việt Nam định hướng chiến lược chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI, lấy AI làm năng lực cốt lõi, với ba trụ cột ưu tiên.

Về thể chế và pháp luật, Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định, pháp luật không phải là rào cản mà là nền tảng cho phát triển. Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Dữ liệu và Luật Chuyển đổi số; đồng thời định hướng quản lý AI theo mức độ rủi ro, áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và xây dựng Quỹ phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia.

Đối với nhân lực và nhân tài, Việt Nam chú trọng đào tạo trong nước, thu hút chuyên gia hàng đầu, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và nhân tài quốc tế, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Về hệ sinh thái, Việt Nam đầu tư mạnh vào năng lực tính toán, dữ liệu mở, mô hình AI tiếng Việt và đồng hành cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng đề cập đến nỗ lực mở rộng vùng phủ sóng 5G trên toàn quốc và đưa kỹ năng số đến từng thôn, bản của Việt Nam. Những nỗ lực này đã được ghi nhận bằng Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026 của Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA).

Nhấn mạnh tầm nhìn phát triển AI của Việt Nam, Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định: AI vì con người, AI cho mọi người, AI do Việt Nam làm chủ và cùng thế giới kiến tạo.

Hợp tác quốc tế để chuyển ý tưởng thành giá trị thực tiễn

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cùng các đại biểu tham dự lễ khai mạc Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2026. Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN

Từ trao đổi của các đại biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã nhấn mạnh, ba thông điệp: Kết nối thông minh phải đi trước một bước; quản trị tốt tạo dựng niềm tin, mở đường cho đổi mới sáng tạo; chuyển đổi AI phải do con người thực hiện và vì con người.

Theo Bộ trưởng, đầu tư vào mạng lưới, dữ liệu và năng lực tính toán cần được triển khai rộng khắp để không ai bị bỏ lại phía sau, đồng thời phải đủ mạnh để thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Hợp tác công – tư giữ vai trò quan trọng trong huy động nguồn lực cho mục tiêu này.

Trong quản trị AI, các công cụ thiết thực như cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, tiêu chuẩn và kiểm thử cùng những khuôn khổ có khả năng tương thích giữa các quốc gia sẽ góp phần đưa AI vào đời sống hằng ngày một cách an toàn.

Bộ trưởng khẳng định, niềm tin là điều kiện để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nhất là khi các ứng dụng AI ngày càng gắn bó với hoạt động kinh tế, xã hội và đời sống người dân. Bên cạnh đó, nhân lực tiếp tục là yếu tố quyết định hiệu quả chuyển đổi AI.

Để những trao đổi tại hội nghị tạo ra kết quả cụ thể, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất duy trì trao đổi chính sách thường xuyên giữa các cơ quan quản lý; tăng cường kết nối giữa chính phủ, doanh nghiệp, giới học thuật và các tổ chức quốc tế, đặc biệt trong phát triển nhân lực và nghiên cứu chung. Các bên cần ưu tiên những dự án xuất phát từ nhu cầu thực tế, có khả năng triển khai và nhân rộng. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tổng hợp các ý kiến, đề xuất tại hội nghị và tiếp tục làm việc với từng đối tác nhằm chuyển hóa thành những hoạt động hợp tác cụ thể.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định Việt Nam kiên định với định hướng phát triển AI vì con người và dành cho tất cả mọi người. Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các đối tác trên tinh thần bình đẳng, tin cậy, thực chất và cùng có lợi. Việt Nam kỳ vọng tiếp tục mở rộng trao đổi chính sách, xác định các lĩnh vực ưu tiên và cơ hội hợp tác, phát huy thế mạnh của mỗi quốc gia, đối tác, hướng tới hệ sinh thái AI an toàn, tin cậy, bao trùm và bền vững.