Việt Nam - Lào thúc đẩy kết nối hạ tầng giao thông chiến lược

Phát triển đồng bộ hệ thống giao thông vận tải theo hướng bền vững, hiện đại

Phát biểu tại hội đàm, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã thông tin về tiến độ triển khai ba dự án kết nối hạ tầng trọng điểm, mang ý nghĩa chiến lược trong hợp tác giữa Việt Nam và Lào.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu tại hội đàm cấp cao song phương với Bộ trưởng Bộ Công chính và Vận tải CHDCND Lào (Ảnh: Tạ Hải).

Đối với dự án hợp tác đầu tư phát triển các bến số 1, 2 và 3 tại Cảng Vũng Áng, Bộ trưởng cho biết tỷ lệ sở hữu của Chính phủ Lào đã được nâng lên theo đúng cam kết tại Hiệp định và Nghị định thư mà hai bên đã ký kết.

Để dự án phát huy hiệu quả đầu tư và khai thác, Bộ trưởng nhấn mạnh sự cần thiết của việc triển khai đồng bộ các giải pháp quản trị, vận hành và huy động nguồn lực phù hợp, bảo đảm hiệu quả, đúng mục tiêu hợp tác đã đề ra.

Bộ trưởng đồng thời bày tỏ kỳ vọng trong thời gian tới, lượng hàng hóa của Lào thông qua Cảng Vũng Áng sẽ tiếp tục gia tăng, góp phần thúc đẩy hoạt động khai thác, kinh doanh tại cảng ngày càng sôi động, tương xứng với tiềm năng hợp tác và mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai nước Việt Nam – Lào.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề nghị Bộ trưởng Leklay Sivilay quan tâm chỉ đạo Công ty Viễn thông Lào - đại diện cổ đông phía Lào - phối hợp chặt chẽ với các cổ đông phía Việt Nam trong công tác quản trị, vận hành và khai thác dự án, bảo đảm hiệu quả đầu tư và phát huy tối đa giá trị hợp tác. Bộ trưởng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kiểm soát việc sử dụng các nguồn lực, đặc biệt là phần vốn đầu tư của Chính phủ Lào, bảo đảm đúng mục đích, hiệu quả và tránh thất thoát, lãng phí.

Nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của Lào qua Cảng Vũng Áng nói riêng và hệ thống cảng biển Việt Nam nói chung, Bộ trưởng giao Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam phối hợp với Vụ Kế hoạch – Tài chính nghiên cứu các giải pháp kết nối hiệu quả giữa vận tải đường bộ, đường sắt và hàng hải. Bộ Xây dựng cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh Hà Tĩnh nhằm tiếp tục cải thiện điều kiện hoạt động sản xuất, kinh doanh và khai thác tại khu vực dự án.

Đối với dự án cao tốc Hà Nội – Viêng Chăn, Bộ trưởng cho biết đoạn Vinh – Thanh Thủy đã được khởi công ngày 18/5 và dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác trong giai đoạn 2029 – 2030. Trên tinh thần bảo đảm tính đồng bộ của toàn tuyến, Bộ trưởng đề nghị phía Lào tiếp tục thúc đẩy triển khai đoạn Paksan – Nậm On để các dự án của hai nước có thể hoàn thành và đưa vào khai thác cùng thời điểm.

Hai bên thống nhất triển khai các dự án kết nối tại cặp cửa khẩu Thanh Thủy (Việt Nam) – Nậm On (Lào) theo hướng đồng bộ, bảo đảm khả năng khai thác hiệu quả; theo đó, mỗi bên sẽ chủ động đầu tư xây dựng đoạn đường dẫn vào cửa khẩu thuộc phạm vi lãnh thổ của mình.

Đánh giá cao việc Chính phủ Lào đã ký kết Hợp đồng nhượng quyền với nhà đầu tư và đang chuẩn bị khởi công dự án đường sắt Vũng Áng – Mụ Giạ – Thà Khẹc – Viêng Chăn (đoạn Thà Khẹc đến biên giới Việt Nam – Lào), Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề nghị liên danh nhà đầu tư Petro Trade Laos – Đèo Cả phát huy tinh thần trách nhiệm, nỗ lực cao nhất để triển khai dự án theo đúng tiến độ đã cam kết.

Bộ Xây dựng khẳng định ủng hộ các doanh nghiệp và liên danh đầu tư, đặc biệt là doanh nghiệp của Việt Nam và Lào, nghiên cứu và triển khai dự án trên cơ sở tuân thủ pháp luật và các quy định hiện hành của mỗi quốc gia. Bộ sẵn sàng đồng hành, phối hợp với các nhà đầu tư trong quá trình tiếp cận và huy động các nguồn vốn quốc tế phục vụ triển khai dự án.

Đối với hai đoạn tuyến Vũng Áng – Mụ Giạ và Thà Khẹc – biên giới Việt Nam – Lào, lãnh đạo Bộ Xây dựng đề nghị liên danh nhà đầu tư phấn đấu hoàn thiện hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trong Quý IV/2026, hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi trong Quý II/2028 và hướng tới mục tiêu khởi công xây dựng trước năm 2030.

Hai bên đồng thời thống nhất xác định điểm nối ray là giao điểm giữa tim đường sắt và đường biên giới quốc gia Việt Nam – Lào, tại khu vực cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Việt Nam) – Na Phậu (Lào), tạo cơ sở quan trọng cho việc bảo đảm tính kết nối đồng bộ của dự án đường sắt liên quốc gia trong thời gian tới.

Toàn cảnh hội đàm cấp cao song phương giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Công chính và Vận tải CHDCND Lào (Ảnh: Tạ Hải).

Tọa độ điểm nối ray sẽ được cơ quan chức năng của hai nước thống nhất trong quá trình thẩm định, phê duyệt hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi. Hai bên đồng thời thống nhất về công nghệ và các tiêu chuẩn khung nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong thiết kế, xây dựng và vận hành dự án. Chính phủ hai nước sẽ xem xét huy động các nguồn lực và nguồn vốn vay hợp pháp để sớm triển khai đầu tư dự án.

Đáng chú ý, trên cơ sở báo cáo khảo sát sơ bộ nhu cầu vận tải do nhà đầu tư thực hiện, hiện nhu cầu vận tải chủ yếu đến từ phía Lào. Vì vậy, trong giai đoạn đầu triển khai, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết phía Việt Nam dự kiến tập trung đầu tư phần kết cấu hạ tầng tuyến, chưa bao gồm đầu máy và toa xe, đồng thời tận dụng phương tiện liên vận từ phía Lào nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư và phù hợp với nhu cầu khai thác thực tế.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng đề nghị phía Lào chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu phục vụ công tác nghiên cứu dự án, trong đó có hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi đoạn Thà Khẹc – biên giới Việt Nam – Lào, nhằm bảo đảm sự đồng bộ về kỹ thuật, công nghệ cũng như kế hoạch triển khai chi tiết giữa các đoạn tuyến của hai nước.

Bộ trưởng đồng thời đề nghị phía Lào chỉ đạo Công ty Thương mại Dầu khí Lào chủ động bố trí nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với đối tác liên danh phía Việt Nam để khẩn trương hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi theo đúng tiến độ đã cam kết.

Liên quan đến khuôn khổ hợp tác dài hạn, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Bộ Xây dựng đã báo cáo Chính phủ về việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác toàn diện trong lĩnh vực giao thông vận tải Việt Nam – Lào giai đoạn 2026 – 2035, hướng tới sớm hoàn tất thủ tục để ký kết nhân dịp chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước trong thời gian tới.

Nhấn mạnh ý nghĩa của văn kiện hợp tác này, Bộ trưởng khẳng định việc ký kết Bản ghi nhớ sẽ tạo nền tảng quan trọng để hai nước phát triển đồng bộ hệ thống giao thông vận tải theo hướng bền vững, hiện đại, tăng cường kết nối giữa các phương thức vận tải, hình thành mạng lưới liên hoàn và thông suốt, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu vận tải và giao thương song phương.

Theo Bộ trưởng, Bản ghi nhớ cũng sẽ góp phần phát huy hiệu quả lợi thế vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của mỗi quốc gia, thúc đẩy thương mại, tạo thuận lợi cho hoạt động qua lại biên giới của các cơ quan, tổ chức và người dân hai nước, qua đó tiếp tục củng cố và làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Lào.

Bộ trưởng Bộ Công chính và Vận tải CHDCND Lào Leklay Sivilay và Bộ trưởng Bộ Xây dựng Việt Nam Trần Hồng Minh ký Biên bản làm việc; đồng thời chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác giữa Tập đoàn Đèo Cả (Việt Nam) và Tập đoàn PTL (Lào) (Ảnh: Tạ Hải).

Trong khuôn khổ Bản ghi nhớ chiến lược hợp tác giao thông vận tải Việt Nam – Lào giai đoạn 2026 – 2035, hai bên thống nhất định hướng thúc đẩy các địa phương biên giới nâng cấp, cải tạo các tuyến giao thông kết nối tới các cặp cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính giữa hai nước theo tiêu chuẩn cấp III của ASEAN. Việc triển khai sẽ dựa trên cơ sở các địa phương chủ động nâng cấp hệ thống quốc lộ, đường tỉnh và các tuyến kết nối liên tỉnh qua cửa khẩu, phù hợp với nhu cầu vận tải, quy hoạch mạng lưới đường bộ, quy hoạch cửa khẩu cũng như định hướng hợp tác và phát triển của từng địa phương.

Nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tạo thuận lợi cho hoạt động vận tải xuyên biên giới, Bộ trưởng Trần Hồng Minh giao Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp với Cục Vận tải thuộc Bộ Công chính và Vận tải Lào rà soát, nghiên cứu và xây dựng Hiệp định vận tải đường bộ song phương Việt Nam – Lào. Hiệp định hướng tới tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc còn tồn tại, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi nhất để phương tiện vận tải hàng hóa và hành khách của hai nước lưu thông linh hoạt, an toàn và hiệu quả.

Theo Bộ trưởng, việc sớm hoàn thiện và ký kết Hiệp định sẽ góp phần thúc đẩy vận tải, thương mại và giao lưu nhân dân giữa Việt Nam và Lào phát triển mạnh mẽ hơn nữa, đặc biệt trong bối cảnh tuyến cao tốc Hà Nội – Viêng Chăn dự kiến đi vào khai thác trong thời gian tới. Hai bên đặt mục tiêu hoàn thành ký kết Hiệp định trong Quý IV/2026.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đồng thời thống nhất chủ trương để các cơ quan, đơn vị trực thuộc hai Bộ tăng cường trao đổi chuyên môn, nghiệp vụ theo hướng thực chất và hiệu quả, qua đó mở rộng hợp tác trong công tác đào tạo, hỗ trợ nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ ngành giao thông vận tải và xây dựng của phía Lào, đáp ứng yêu cầu phát triển và triển khai các chương trình hợp tác trong giai đoạn mới.

Tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa giữa Lào - Việt Nam

Bộ trưởng Bộ Công chính và Vận tải CHDCND Lào Leklay Sivilay đánh giá cao những kết quả tích cực đạt được trong hợp tác phát triển hạ tầng giao thông giữa Việt Nam và Lào thời gian qua (Ảnh: Tạ Hải).

Bày tỏ cảm ơn đối với sự quan tâm và phối hợp chặt chẽ của Bộ Xây dựng Việt Nam trong triển khai các dự án hợp tác song phương, Bộ trưởng Bộ Công chính và Vận tải CHDCND Lào Leklay Sivilay đánh giá cao những kết quả tích cực mà hai nước đã đạt được trong lĩnh vực phát triển hạ tầng giao thông thời gian qua.

Theo Bộ trưởng Leklay Sivilay, dự án đường sắt Vũng Áng – Mụ Giạ – Thà Khẹc – Viêng Chăn đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng, trong đó một số nội dung như nghiên cứu khả thi và ký kết hợp tác giữa các nhà thầu đã được triển khai.

Hiện nay, các điểm kết nối của tuyến đường sắt đã được xác định ở mức sơ bộ. Trên cơ sở đó, phía Lào đề nghị hai nước tiếp tục phối hợp, thống nhất về kế hoạch tổ chức lễ khởi công xây dựng tuyến đường sắt Lào – Việt Nam trong thời gian phù hợp.

Đối với Bản ghi nhớ hợp tác toàn diện trong lĩnh vực giao thông vận tải Việt Nam – Lào, Bộ trưởng Leklay Sivilay cho biết các hồ sơ liên quan hiện cơ bản đã được hoàn thiện và sẵn sàng cho việc ký kết trong thời gian tới.

Liên quan đến Hiệp định vận tải đường bộ song phương Lào – Việt Nam, Bộ trưởng cho biết Bộ Công chính và Vận tải Lào đã giao các cơ quan chuyên môn phối hợp chặt chẽ với phía Việt Nam để nghiên cứu, soạn thảo và hoàn thiện nội dung hiệp định, hướng tới nâng cao hiệu quả hợp tác và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động vận tải giữa hai nước.

Song song với đó, Bộ Công chính và Vận tải Lào cũng đã chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường phối hợp với phía Việt Nam trong công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, qua đó nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêu cầu triển khai các chương trình, dự án hợp tác giao thông và xây dựng trong giai đoạn tới.

Hai Bộ trưởng Trần Hồng Minh và Leklay Sivilay trao tặng quà lưu niệm, thể hiện tình cảm hữu nghị và khẳng định quyết tâm tiếp tục vun đắp quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Lào (Ảnh: Tạ Hải).

Liên quan đến hoạt động tại Cảng Vũng Áng, Bộ trưởng Bộ Công chính và Vận tải CHDCND Lào Leklay Sivilay cho rằng khu vực cảng hiện vẫn còn thiếu hệ thống kho bãi và quỹ đất phục vụ phát triển hạ tầng logistics, ảnh hưởng nhất định đến khả năng kết nối đường sắt với cảng trong tương lai. Trên cơ sở đó, phía Lào đề nghị Bộ Xây dựng Việt Nam nghiên cứu, xem xét quy hoạch và bố trí quỹ đất phù hợp nhằm hỗ trợ phát triển kết nối đường sắt tới cảng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho lưu thông và trung chuyển hàng hóa giữa hai nước.

Đối với dự án cao tốc Hà Nội – Viêng Chăn, phía Lào xác định đây là tuyến giao thông ưu tiên, có ý nghĩa chiến lược trong thúc đẩy kết nối khu vực và phát triển kinh tế - xã hội của hai quốc gia, đồng thời đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành vào năm 2030. Bộ trưởng Leklay Sivilay nhấn mạnh phía Lào sẽ tiếp tục chỉ đạo và thúc đẩy các nhà đầu tư tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ triển khai nhằm bảo đảm dự án được thực hiện theo kế hoạch đã đề ra.

Ghi nhận các đề xuất và kiến nghị từ phía Lào, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định Bộ Xây dựng Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công chính và Vận tải Lào để cùng tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc còn tồn tại, thúc đẩy triển khai hiệu quả các dự án hạ tầng kết nối giữa hai nước.

Bộ trưởng nhấn mạnh, việc tăng cường hợp tác phát triển hạ tầng giao thông không chỉ góp phần mở rộng kết nối, thúc đẩy thương mại và giao lưu nhân dân mà còn tiếp tục vun đắp mối quan hệ hữu nghị đặc biệt, đoàn kết và hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Lào.