Việt Nam - Philippines mở khuôn khổ hợp tác mới trên nền tảng tin cậy chiến lược

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. Ảnh: TTXVN

Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly tới Cộng hòa Philippines từ ngày 31/5 đến 1/6/2026, lãnh đạo hai nước đã ra Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược tăng cường giữa Philippines - Việt Nam.

Chuyến thăm diễn ra theo lời mời của Tổng thống Ferdinand R. Marcos Jr., đúng dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ đón, hội đàm chính thức với Tổng thống Ferdinand R. Marcos Jr.; cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác song phương; gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Philippines và tham dự Diễn đàn doanh nghiệp.

Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh ý nghĩa chuyến thăm, khẳng định tiềm năng hợp tác to lớn giữa hai nước, đồng thời nhất trí nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược hiện nay lên Đối tác Chiến lược tăng cường.

Trên cơ sở khuôn khổ mới, hai bên tái khẳng định tình hữu nghị lâu bền và hợp tác chặt chẽ giữa Việt Nam và Philippines, được xây dựng trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau, cam kết đối với chủ nghĩa đa phương, hợp tác quốc tế, tuân thủ luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc và Hiến chương ASEAN.

MỞ RỘNG HỢP TÁC KINH TẾ, THƯƠNG MẠI VÀ NÔNG NGHIỆP

Về hợp tác chính trị, hai nhà lãnh đạo nhất trí tiếp tục duy trì trao đổi, tiếp xúc thường xuyên trên tất cả các kênh và các cấp; tăng cường giao lưu nhân dân, kết nối doanh nghiệp, thiết lập các cơ chế hợp tác mới giữa cơ quan lập pháp và chính quyền địa phương hai nước.

Hai bên cũng nhất trí phát huy đầy đủ các cơ chế đối thoại và hợp tác song phương đã được thể chế hóa, gồm Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác song phương, Tiểu ban Thương mại Việt Nam - Philippines, các đối thoại quốc phòng - an ninh và tham vấn về các vấn đề biển và đại dương.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. tại cuộc gặp gỡ báo chí, thông báo kết quả hội đàm. Ảnh: TTXVN

Bộ Ngoại giao hai nước được giao phối hợp xây dựng Kế hoạch Hành động mới triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược tăng cường.

Trong lĩnh vực kinh tế, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng tầm hợp tác giữa hai nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao, góp phần tăng cường năng lực và khả năng tự cường của mỗi quốc gia.

Hai bên bày tỏ mong muốn vượt mục tiêu thương mại song phương 10 tỷ USD theo hướng cân bằng, thông qua mở rộng cơ hội thương mại hai chiều, cải thiện tiếp cận thị trường, giảm thiểu rào cản thương mại và đầu tư.

Hai nước khuyến khích tăng cường trao đổi cấp cao, phối hợp chặt chẽ hơn giữa khu vực công và tư nhân; đồng thời khai thác các lĩnh vực hợp tác mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, quản trị số, công nghệ mới, năng lượng, đầu tư hai chiều trong sản xuất, kinh tế sáng tạo và kinh tế xanh.

Đối với nông nghiệp, hai bên cam kết thúc đẩy hợp tác thông qua nghiên cứu và phát triển chung, nâng cao năng lực, trao đổi chuyên gia, chuyển giao công nghệ; nghiên cứu các lĩnh vực hợp tác tiềm năng về thương mại, đầu tư, gạo, thủy sản, kinh tế biển xanh, nông nghiệp bền vững, nông nghiệp thông minh, quản lý thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao năng lực chế biến thực phẩm, tăng cường chuỗi cung ứng và hợp tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định thông qua chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực, quản lý nghề cá và thực thi pháp luật.

Du lịch cũng được xác định là động lực tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy hiểu biết văn hóa và kết nối nhân dân. Hai bên cam kết tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy các sáng kiến du lịch bền vững, bao trùm và tạo thuận lợi cho trao đổi, hợp tác du lịch.

TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC BIỂN, QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

Về hợp tác biển, hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường các cơ chế hiện có, trong đó có Ủy ban Hỗn hợp về các vấn đề biển và đại dương cấp Thứ trưởng, Nhóm công tác chung về các vấn đề biển và đại dương, thực hiện các bản ghi nhớ về phòng ngừa, quản lý sự cố tại Biển Đông và hợp tác giữa lực lượng cảnh sát biển hai nước.

Hai bên cam kết xử lý các vấn đề trên biển bằng biện pháp hòa bình, hữu nghị, phù hợp với luật pháp quốc tế; nghiên cứu khả năng hợp tác về khoa học biển, bảo vệ môi trường, thủy đạc, kết nối hàng hải và bảo tồn các vùng biển quốc tế.

Hai nước cũng cam kết bảo đảm các cơ chế an toàn, an ninh cho ngư dân; rà soát, cải thiện chính sách và cơ chế thị thực cho thuyền viên, phù hợp với luật pháp trong nước và các khuôn khổ ASEAN liên quan.

Trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh, hai bên xác định đây là một trong những trụ cột chính của khuôn khổ Đối tác Chiến lược tăng cường. Hai nước nhất trí duy trì trao đổi cấp cao giữa ngành quốc phòng và an ninh; tăng cường đối thoại chiến lược, chia sẻ thông tin, mở rộng hợp tác giáo dục, đào tạo, thăm viếng tàu và các hoạt động chung ứng phó với vấn đề an ninh trên biển.

Hai bên cũng nhất trí mở rộng hợp tác trong công nghiệp quốc phòng, quân y, hậu cần quân sự, thương mại quốc phòng, tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai, an ninh hàng hải và hàng không, chống khủng bố, gìn giữ hòa bình; đồng thời tăng cường hợp tác thúc đẩy và đề cao luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Về thực thi pháp luật, hai nước sẽ tăng cường phối hợp phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có lừa đảo trên mạng, lừa đảo trực tuyến, đưa người di cư trái phép, buôn người, đánh bạc bất hợp pháp, hoạt động tài chính bất hợp pháp, cư trú và lao động bất hợp pháp.

Hai bên nhất trí thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin thường xuyên về di cư trái phép, buôn người và lừa đảo trực tuyến; tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực; cụ thể hóa cam kết thành các quy trình thông báo, điều tra, truy tố các băng nhóm lừa đảo, buôn người; mở rộng hợp tác an ninh mạng và đấu tranh chống tội phạm trên không gian mạng.

Hai nước cũng nhất trí thúc đẩy hợp tác pháp lý và tư pháp, tiếp tục phối hợp trong quá trình đàm phán Hiệp định Dẫn độ, Hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự và chuyển giao người bị kết án phạt tù.

PHỐI HỢP TRONG ASEAN VÀ VẤN ĐỀ BIỂN ĐÔNG

Về giao lưu nhân dân và văn hóa, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của các hoạt động giao lưu thực chất, thông qua các tổ chức hữu nghị, nhóm nghị sĩ hữu nghị và hợp tác giữa chính quyền địa phương.

Hai bên nhất trí mở rộng hợp tác trong giáo dục, văn hóa, thể thao, du lịch; tăng cường kết nối hàng không, hàng hải, thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau, nhất là giữa phụ nữ, thanh niên và giới học giả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. hội đàm cấp Nhà nước. Ảnh: TTXVN

Hai nước tái khẳng định cam kết tạo thuận lợi cho người Việt Nam tại Philippines và người Philippines tại Việt Nam sinh sống, làm việc, học tập trên cơ sở luật pháp mỗi nước và thông lệ quốc tế; tăng cường hợp tác lao động nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của lao động di cư.

Ở cấp khu vực và quốc tế, hai nhà lãnh đạo tái khẳng định ủng hộ xây dựng Cộng đồng ASEAN, đặc biệt trong năm Philippines đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN 2026; nhấn mạnh tầm quan trọng của đoàn kết, vai trò trung tâm của ASEAN và xây dựng cộng đồng tự cường, bền vững.

Hai bên nhất trí phối hợp chặt chẽ, tham vấn và hỗ trợ lẫn nhau trong các ứng cử tại các tổ chức quốc tế, khu vực và các khuôn khổ đa phương, nhất là tại Liên hợp quốc.

Trao đổi về tình hình khu vực và quốc tế, hai bên tái khẳng định lập trường nhất quán của ASEAN về Biển Đông; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.

Hai nước khẳng định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, tôn trọng tiến trình pháp lý và ngoại giao, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

Hai bên cũng tái khẳng định tầm quan trọng của việc các bên tự kiềm chế, không tiến hành các hoạt động có thể làm leo thang căng thẳng; thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông năm 2002, duy trì môi trường thuận lợi cho đàm phán và sớm đạt Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Tuyên bố chung ghi nhận cuộc trao đổi thực chất, mang định hướng dài hạn giữa hai nước đã tạo đà tích cực cho quan hệ song phương. Tổng thống Ferdinand R. Marcos Jr. đã nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Việt Nam vào thời điểm thuận tiện cho cả hai bên.