Viết tiếp hành trình gieo mầm tri thức, thắp sáng tương lai
Ở những bản làng, phum sóc còn nhiều khó khăn ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, có những giáo viên vẫn bền bỉ, miệt mài “gieo chữ”. Bằng tình yêu nghề, sự am hiểu phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc và trách nhiệm với cộng đồng, họ không chỉ mang tri thức đến với học sinh mà còn góp phần thắp lên khát vọng đổi thay trên những vùng đất xa xôi của Tổ quốc.
Được triển khai từ năm 2015, "Chia sẻ cùng thầy cô" là chương trình thường niên do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Tập đoàn Thiên Long tổ chức vào dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), đến nay đã tuyên dương 690 giáo viên tiêu biểu trên cả nước. Năm 2026, chương trình tuyên dương 34 nhà giáo đang công tác tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới. 14 giáo viên trong số đó là người dân tộc thiểu số thuộc 8 dân tộc Tày, Sán Chỉ, Mường, Cơ Tu, Chăm, Khmer, Nùng, Hoa.
Những lời chia sẻ tâm huyết dưới đây của các thầy cô giáo tiêu biểu được tuyên dương trong Chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" năm 2026 là lát cắt chân thực về hành trình vượt khó của những “người đưa đò” thầm lặng.
Thầy Lâm Nhất Luân (Trường Tiểu học Long Thới, xã Tân Hòa, tỉnh Vĩnh Long): Trao con chữ, giữ hồn văn hóa Khmer
Tôi công tác ở nơi có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, điều kiện kinh tế - xã hội vẫn còn nhiều khó khăn. Suốt 19 năm gắn bó với nghề, tôi luôn tâm niệm rằng muốn duy trì sĩ số, vận động học sinh đến lớp, người thầy phải biết yêu thương, chia sẻ để không em nào cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau. Làm nghề giáo, nhất là ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, có lúc giáo viên phải đối mặt với những thách thức, áp lực. Điều giúp tôi vượt qua những gian nan để tiếp tục gắn bó với nghề chính là tình yêu thương học trò và sự trân trọng đối với nghề cao quý này.
Với tôi, niềm vui của nghề giáo đôi khi rất giản dị, chỉ là một lời chào lễ phép, một nụ cười hồn nhiên hay một ánh mắt vui mừng khi học sinh hiểu được bài học. Muốn dạy tốt cho học sinh dân tộc thiểu số thì giáo viên phải thấu hiểu, tôn trọng văn hóa và đồng cảm với các em. Trong giảng dạy, tôi chú trọng giải thích những từ ngữ khó bằng ngôn ngữ đơn giản, hướng dẫn chậm rãi, tạo cơ hội cho các em được thực hành và mạnh dạn thể hiện ý kiến. Đồng thời, tôi tìm hiểu phong tục, tập quán và những nét đẹp văn hóa của đồng bào Khmer để lồng ghép vào các hoạt động giáo dục phù hợp.
Được tuyên dương trong Chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" năm 2026 là một niềm vinh dự lớn, nhưng điều quý giá nhất đối với tôi là được nhìn thấy học trò trưởng thành, có kiến thức, đạo đức tốt và biết sống có ích cho xã hội. Bởi tôi luôn tin rằng, mỗi ngày đến trường, nếu người thầy gieo được một hạt giống tốt thì một ngày nào đó, hạt giống ấy sẽ nảy mầm và mang lại những điều tốt đẹp cho cuộc sống.
Thầy Hồ Thanh Tùng (Trường Trung học cơ sở Võ Thị Sáu, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau): Giữ ngọn lửa yêu nghề, không ngừng tận tâm với học sinh
Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê ven biển - nơi nhiều gia đình quanh năm gắn với con sóng, chiếc ghe, tấm lưới, cuộc sống còn gian khó. Qua các hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn và động viên các em đến trường, tôi biết đến những việc làm ý nghĩa của Bộ đội Biên phòng trên địa bàn. Tôi luôn thấu hiểu, con đường học tập là cơ hội để mỗi đứa trẻ thay đổi tương lai.
Đặc biệt, khi chứng kiến những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tôi tự nhủ, mình không được để hoàn cảnh của các em cản trở tương lai phía trước. Một học sinh muốn phát triển toàn diện thì bên cạnh sự dạy dỗ của thầy cô giáo, các em còn cần sự quan tâm, đồng hành của cha mẹ, chính quyền và các tổ chức xã hội. Trong 12 năm công tác, tôi tích cực tham gia các hoạt động Đoàn, Đội, phong trào thanh thiếu nhi, phối hợp tổ chức các hoạt động trải nghiệm, STEM, nghiên cứu khoa học... Qua đó, không chỉ giúp học sinh có kiến thức, kỹ năng mà còn hình thành tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm, lòng nhân ái và tình yêu quê hương.
Tôi cũng luôn quan tâm đến việc giáo dục học sinh biết trân trọng, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, đặc biệt là nét đẹp văn hóa của đồng bào Khmer và người Hoa tại địa phương. Với tôi, món quà ý nghĩa nhất nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam không phải là những lời chúc hay bó hoa, mà là khi nhìn thấy học trò trưởng thành, tự tin theo đuổi ước mơ, có khát vọng vươn lên và niềm tin vào giá trị của bản thân.
Cô Phan Thị Hồng Quyên (Trường Mầm non Vũ Quang, xã Hương Quang, tỉnh Hà Tĩnh): Bền bỉ gieo những mầm xanh nơi biên cương Tổ quốc
Tuổi thơ của tôi gắn liền với núi rừng và những nhọc nhằn của người dân nơi đây nên thấu hiểu sâu sắc sự thiệt thòi của trẻ em miền núi, biên giới. Đó cũng là lý do tôi chọn nghề giáo viên mầm non và tình nguyện lên công tác tại xã biên giới Hương Quang, huyện Vũ Quang cũ (nay thuộc xã Vũ Quang). Trong 24 năm gắn bó với giáo dục vùng biên, tôi và đồng nghiệp trải qua không ít khó khăn: cơ sở vật chất thiếu thốn, có điểm trường phải học nhờ nhà hội quán thôn, đường sá cách trở, việc đến lớp của trẻ cũng chưa được một số phụ huynh quan tâm đúng mức...
Trên hành trình ấy, chúng tôi luôn nhận được sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền địa phương, đặc biệt là Đồn Biên phòng Hương Quang. Đã có những ngày, chúng tôi cùng cán bộ, chiến sĩ Biên phòng vượt suối, qua đò, đến từng nhà vận động phụ huynh đưa trẻ đến trường. Dẫu vất vả, chúng tôi vẫn luôn kiên trì bám trường, bám bản. Hình ảnh người lính mang quân hàm xanh tận tụy vì trẻ em vùng biên là minh chứng đẹp cho tình yêu thương và trách nhiệm cộng đồng. Sự sẻ chia, hỗ trợ của các anh đã tiếp thêm động lực để những giáo viên vùng biên vững lòng với nghề.
Điều hạnh phúc nhất đối với tôi là khi nhìn thấy những em bé từng rụt rè, bỡ ngỡ nay đã trưởng thành, có em trở về quê hương cống hiến. Với tôi, đó chính là phần thưởng lớn nhất và cũng là ý nghĩa đẹp đẽ nhất của nghề giáo. Tôi tin rằng, giáo dục không phải là hành trình của riêng nhà giáo mà cần sự chung tay của gia đình và xã hội. Mỗi người góp một bàn tay, mỗi người thắp một ngọn lửa, chúng ta sẽ cùng chắp cánh cho những ước mơ.
Cô Lỷ Móc Làu (Trường Mầm non Hải Sơn, xã Hải Sơn, thành phố Quảng Ninh): Nuôi dưỡng tình yêu cội nguồn, giữ gìn bản sắc dân tộc
Là người dân tộc Sán Chỉ, lớn lên tại xã biên giới Hải Sơn, tôi có nhiều lợi thế khi công tác ngay trên quê hương, nơi tôi am hiểu sâu sắc về phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa và đời sống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Trong hơn 12 năm công tác, tôi có điều kiện sử dụng tiếng mẹ đẻ và những hiểu biết về văn hóa địa phương để hỗ trợ trẻ, nhất là các cháu còn hạn chế về tiếng Việt mạnh dạn hơn trong giao tiếp, tự tin tham gia học tập và vui chơi.
Tôi nhận thấy, việc đưa các giá trị văn hóa truyền thống vào hoạt động giáo dục, đặc biệt là giáo dục mầm non, có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Giáo viên có thể lồng ghép những câu chuyện về quê hương, phong tục, tập quán, trang phục truyền thống, tiếng nói, các làn điệu dân ca, điệu hát Soóng cọ của người Sán Chỉ vào các hoạt động học tập, vui chơi. Khi trẻ biết yêu tiếng nói của dân tộc mình, biết trân trọng bộ trang phục truyền thống, biết hát một làn điệu dân ca hay tự hào kể về quê hương, đó chính là cách bảo tồn văn hóa bền vững.
Với tôi, được tuyên dương trong chương trình không chỉ là niềm tự hào của bản thân mà còn đi kèm với trách nhiệm lớn lao hơn đối với nghề nghiệp, nhà trường và cộng đồng nơi mình sinh sống. Một giáo viên có thể gieo một hạt mầm tri thức, nhưng nhiều thế hệ thầy cô giáo cùng tận tâm sẽ tạo nên một rừng tri thức nơi vùng đất biên cương.
Thùy Chi (thực hiện)
