Viết tiếp nhịp cầu điện ảnh Việt Nam - Azerbaijan

1.

Chuyến công tác của đoàn đại biểu Viện phim Việt Nam theo lời mời nồng nhiệt từ Đại sứ Azerbaijan tại Việt Nam Shovgi Mehdizada và Ban tổ chức Ngày Điện ảnh Azerbaijan không đơn thuần là một hoạt động ngoại giao văn hóa, đó còn được xem là một cuộc tái ngộ đầy xúc động của hai nền điện ảnh vốn có nhiều gắn bó.

Giữa lòng TP Baku ngập nắng, những thước phim kinh điển cùng ký ức về người thầy, người bạn lớn, đạo diễn Ajdar Ibrahimov, đã sống lại, viết tiếp bản tình ca hữu nghị thủy chung giữa hai đất nước.

Đạo diễn Ajdar Ibrahimov tại trường quay cùng các học trò Việt Nam (ẢNH: VIỆN PHIM VIỆT NAM CUNG CẤP)

Nằm ở giao điểm của Đông Âu và Tây Á bên bờ Biển Caspian, Azerbaijan chào đón đoàn bằng sự hiếu khách nồng hậu. Năm 2026, lần đầu tiên kể từ khi thành lập nền điện ảnh Azerbaijan (1898), đất nước này tổ chức một sự kiện điện ảnh quy mô lớn, mở rộng không gian dành cho khách mời quốc tế.

Năm nay, sự kiện Những ngày Việt Nam tại Azerbaijan lần thứ 4 đã vinh dự trở thành điểm nhấn đặc biệt trong hoạt động quy mô lớn này. Sự kiện diễn ra từ ngày 27-7 đến 3-8 tại TP Baku, với nhiều hoạt động giao lưu nghệ thuật, chiếu phim và quảng bá văn hóa nhằm kỷ niệm chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Azerbaijan năm 1959.

Trong không gian trang trọng của Những ngày Việt Nam tại Azerbaijan và Ngày Điện ảnh Azerbaijan, Viện trưởng Viện phim Việt Nam Lê Thị Hà đã có bài phát biểu, đúc kết sâu sắc về điện ảnh - nhịp cầu tâm hồn vượt khoảng cách: “Việt Nam và Azerbaijan tuy xa xôi về địa lý nhưng luôn gần gũi ở lòng chân thành. Với hai quốc gia, điện ảnh không dừng ở kể chuyện bằng hình ảnh, mà đã trở thành cây cầu nối những ký ức, truyền tải các ước mơ và nối liền những giá trị nhân văn chung của nhân loại”.

Đặc biệt, nhắc đến mối lương duyên lịch sử của điện ảnh hai nước, bà Lê Thị Hà nhấn mạnh đến những đóng góp của đạo diễn huyền thoại Ajdar Ibrahimov. Giữa gian khó chiến tranh, từ năm 1959 đến 1962, ông đã góp phần đặt những viên gạch đầu tiên đào tạo nên thế hệ nghệ sĩ vàng cho điện ảnh cách mạng Việt Nam.

Nhân dịp này, Viện phim Việt Nam đã mang đến Ngày Điện ảnh Azerbaijan những thành quả của các đạo diễn Việt Nam thực hiện dưới sự đào tạo, hỗ trợ của đạo diễn Ajdar Ibrahimov, gồm: Con chim vành khuyên (đạo diễn/biên kịch: Nguyễn Văn Thông, ra mắt năm 1962), Hai người lính (đạo diễn/biên kịch: Vũ Sơn, ra mắt năm 1962), Một ngày đầu thu (đạo diễn: Huy Vân và Hải Ninh, ra mắt năm 1961).

Việc mang những tác phẩm điện ảnh biểu tượng về sự gắn kết giữa hai nền điện ảnh Việt Nam - Azerbaijan sang trình chiếu tại TP Baku là minh chứng cho đạo lý uống nước nhớ nguồn, khẳng định tình nghĩa thủy chung không bao giờ phai nhạt.

Viện trưởng Viện phim Việt Nam cũng nhắc đến những kế hoạch phát triển và tầm nhìn tương lai của điện ảnh Việt Nam. Điện ảnh Việt Nam hiện đã trở thành ngành công nghiệp sáng tạo hiện đại, hướng đến khẳng định “sức mạnh mềm” và đưa những câu chuyện đậm đà bản sắc Việt vươn tầm thế giới.

2.

Không phải đợi đến Những ngày Việt Nam tại Azerbaijan hay những hoạt động giới thiệu về điện ảnh Việt Nam tại Ngày Điện ảnh Azerbaijan, với người dân vùng đất Tây Á này, Việt Nam chưa bao giờ là một cái tên xa lạ, đó là hình ảnh của một dân tộc kiên cường, kiêu hãnh nhưng trọn vẹn nghĩa tình. Điều đó một lần nữa được thể hiện cụ thể tại sự kiện.

Đông đảo nhà làm phim, giới trí thức và khán giả Azerbaijan đã cùng chia sẻ những câu chuyện kỷ niệm, những tình cảm với đoàn đại biểu đến từ Việt Nam. Đặc biệt, rất nhiều người đã bộc bạch rằng họ thật sự bị chinh phục bởi cách mà Việt Nam thể hiện sự trân trọng lớn dành cho đạo diễn Ajdar Ibrahimov, xem di sản của ông như một phần tài sản vô giá của chính mình.

Một nhà nghiên cứu điện ảnh Azerbaijan chia sẻ: “Chúng tôi cảm nhận được nhịp đập trái tim của Việt Nam qua từng lời chia sẻ chân thành của bà Lê Thị Hà về đạo diễn Ajdar Ibrahimov. Đó không phải là ngôn ngữ ngoại giao, đó là tiếng nói cất lên từ tình nghĩa trước sau như một”.

Chuyến công tác của đoàn Viện phim Việt Nam khép lại, nhưng những thước phim đen trắng chiếu giữa lòng TP Baku đã thắp sáng một niềm tin mới. Tình hữu nghị Việt Nam - Azerbaijan, được gieo mầm từ quá khứ bởi những con người ưu tú như Ajdar Ibrahimov, nay lại tiếp tục đơm hoa kết trái qua những nhịp cầu nghệ thuật của thế hệ hôm nay.