Vĩnh Long khơi thông dòng chảy năng lượng xanh

Lời giải cho bài toán của doanh nghiệp xuất khẩu

Bước chuyển mình chiến lược từ việc triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) đang mở ra không gian phát triển mới cho ngành công nghiệp điện Vĩnh Long, biến lợi thế tự nhiên thành năng lực cạnh tranh cốt lõi cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên toàn cầu hóa.

Với tiềm năng dồi dào, tỉnh Vĩnh Long hướng phát triển điện xanh phải gắn liền với lưới điện, thị trường tiêu thụ và chuyển đổi sản xuất. Ảnh: Nhà máy cung cấp

Hội nghị đóng vai trò như một diễn đàn đối thoại thẳng thắn, chính thức giữa cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị vận hành thị trường điện (NSMO, EVNEPTC, EVNSPC) và cộng đồng doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp xuất khẩu cùng các nhà đầu tư năng lượng tái tạo.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Quỳnh Thiện gửi tới các doanh nghiệp thông điệp: Vĩnh Long quyết tâm hình thành chuỗi liên kết bền vững từ Nguồn điện xanh - lưới điện - thị trường điện - doanh nghiệp sử dụng điện xanh - sản xuất xanh - sản phẩm xanh và xuất khẩu xanh.

Theo Sở Công Thương Vĩnh Long, với không gian phát triển mới cùng 130 km bờ biển, bức xạ mặt trời tốt và nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào, Vĩnh Long có tiềm năng lớn về điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối và điện từ chất thải. Tỉnh định hướng phát triển điện xanh phải gắn liền với lưới điện, thị trường tiêu thụ và chuyển đổi sản xuất; từng bước hình thành chuỗi liên kết: Nguồn điện xanh - lưới điện - thị trường điện - doanh nghiệp sử dụng điện xanh - sản xuất xanh - sản phẩm xanh và xuất khẩu xanh, đồng thời có tiềm năng cực kỳ to lớn để đa dạng hóa các nguồn năng lượng sạch như điện mặt trời, điện gió, điện sinh khối và điện từ chất thải.

Tính đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh đã có khoảng 5.460 MW nguồn điện vận hành thương mại. Đây là một con số ấn tượng, tạo dựng nền tảng hạ tầng vững chắc để địa phương chủ động hiện thực hóa dòng chảy năng lượng sạch. Sự ra đời của Nghị định số 243/2026/NĐ-CP của Chính phủ về cơ chế DPPA chính là "chìa khóa vàng" hành lang pháp lý, giúp kết nối trực tiếp nguồn cung năng lượng tái tạo khổng lồ này tới thẳng nhà xưởng của các doanh nghiệp có nhu cầu.

Những "nút thắt" từ thực tế và góc nhìn của nhà đầu tư

Dù tiềm năng và hạ tầng cơ sở rất lớn, song việc đưa cơ chế DPPA từ chính sách vào phòng máy của doanh nghiệp vẫn đang vấp phải những rào cản mang tính kỹ thuật và pháp lý chuyên sâu. Qua phiên tọa đàm dưới sự điều hành của Giám đốc Sở Công Thương Trần Quốc Tuấn, các đại biểu đã bóc tách được nhiều vướng mắc cốt lõi như: Hạ tầng kỹ thuật và đo đếm: Việc nâng cấp hệ thống đo đếm dữ liệu thời gian thực để phục vụ cho cơ chế DPPA đòi hỏi độ chính xác cao và quy trình đồng bộ phức tạp giữa các bên; các vướng mắc giữa doanh nghiệp với ngành điện trong việc giải quyết, chuyển đổi các hợp đồng mua bán điện hiện hữu sang mô hình mới; các thương thảo về kiểm soát rủi ro tài chính và thỏa thuận mức giá mua bán trực tiếp sao cho đôi bên cùng có lợi; Quy trình xác nhận và cấp chứng chỉ năng lượng tái tạo Chứng chỉ điện xanh (I-REC) để doanh nghiệp xuất khẩu chứng minh tính xanh với đối tác quốc tế – vẫn cần những hướng dẫn đồng bộ, thông suốt hơn.

Để tháo gỡ các nút thắt trên, các nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Công thương, các đơn vị điều hành và phân phối điện cần tiếp tục đơn giản hóa, làm rõ hơn quy trình thủ tục hồ sơ; có hướng dẫn cụ thể về mặt kỹ thuật đo đếm và kiểm soát rủi ro hợp đồng.

Phản hồi trước những trăn trở này, UBND tỉnh Vĩnh Long đã khẳng định sẽ chỉ đạo sát sao các sở, ngành tập trung tháo gỡ khó khăn thuộc thẩm quyền địa phương, đồng thời chủ động kiến nghị lên Trung ương để sớm có hướng dẫn đối với các nội dung vượt thẩm quyền.

Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long Trần Quốc Tuấn lưu ý các doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy mô phụ tải, điều kiện kỹ thuật và phương án tài chính để lựa chọn mô hình DPPA phù hợp; đồng thời khẳng định vai trò cầu nối thông tin minh bạch, tôn trọng quyền tự quyết về giá và thỏa thuận thương mại giữa các bên.

Ông Trần Quốc Tuấn cho biết, thời gian tới, Sở sẽ tập trung thực hiện 4 nhóm nhiệm vụ: Cập nhật dữ liệu cung – cầu và tổng hợp vướng mắc để xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp trên; phối hợp ngành điện hỗ trợ kỹ thuật, đo đếm và rà soát hợp đồng cho doanh nghiệp; phân nhóm kết nối đối tác trên tinh thần tự nguyện và bảo mật kinh doanh; duy trì đầu mối thường trực để đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện mục tiêu sản xuất xanh. Đây cũng là cơ sở thực tiễn quan trọng để Sở hoàn thiện Đề án phát triển năng lượng tái tạo của địa phương trong giai đoạn tới.