Vĩnh Long mở đường kết nối cung - cầu điện xanh, đón dòng vốn FDI

Từ nhu cầu điện xanh đến kết nối thực chất

Chiều ngày 17/9, Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long tổ chức Hội nghị kết nối cung - cầu điện xanh, thúc đẩy sản xuất xanh và triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) tại tỉnh Vĩnh Long. Hội nghị quy tụ cơ quan quản lý, đơn vị vận hành, mua bán, phân phối điện, nhà phát điện năng lượng tái tạo và cộng đồng doanh nghiệp, tập trung làm rõ khả năng triển khai điện xanh.

Quang cảnh tại hội nghị.

Nội dung trọng tâm gồm nhận diện đối tượng, mô hình DPPA; quy trình, hồ sơ, đo đếm, dữ liệu; cấu trúc hợp đồng, giá, chi phí, thanh toán và rủi ro. Các đại biểu cũng trao đổi về điều kiện lưới điện phân phối tại Vĩnh Long, khả năng cung cấp nguồn điện tái tạo và điều kiện kết nối ban đầu giữa bên mua, bên bán, tạo cơ sở cho các bước triển khai tiếp theo.

Cơ chế DPPA được thiết kế nhằm tạo điều kiện cho đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn thực hiện mua bán điện trực tiếp, trong đó có hình thức thông qua lưới điện quốc gia. Nghị định 57/2025/NĐ-CP là cơ sở pháp lý hiện hành của cơ chế này và đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Quỳnh Thiện - Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cho biết, chuyển dịch năng lượng đang trở thành xu hướng tất yếu. Bảo đảm an ninh năng lượng hiện nay không chỉ là bảo đảm đủ điện, ổn định, an toàn mà còn phải từng bước chuyển sang hệ thống năng lượng xanh hơn, sạch hơn, hiệu quả hơn và phát thải thấp hơn.

Đặc biệt, trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, giảm phát thải, sử dụng năng lượng sạch và sản xuất xanh ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng đối với khả năng duy trì, mở rộng thị trường của doanh nghiệp. Vì vậy, điện xanh không còn là câu chuyện riêng của ngành năng lượng mà đang tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và định hướng sản xuất của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Quỳnh Thiện – Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, phát biểu tại hội nghị.

Trong bối cảnh đó, DPPA được kỳ vọng tạo thêm kênh kết nối giữa nguồn điện năng lượng tái tạo và nhu cầu sử dụng điện sạch của doanh nghiệp, góp phần hình thành thị trường điện xanh theo hướng minh bạch, chủ động và phù hợp với xu thế kinh tế xanh.

Xác định đúng đối tượng, kết nối đúng nhu cầu

Một trong những nội dung được doanh nghiệp quan tâm tại hội nghị là làm thế nào xác định mình có thuộc nhóm khách hàng được tham gia DPPA qua lưới điện quốc gia.

Theo ông Nguyễn Quang Minh, Trưởng phòng Phòng Thị trường điện và Hệ thống điện, Cục Điện lực, doanh nghiệp cần đối chiếu đối tượng và sản lượng điện tiêu thụ để xác định khả năng tham gia DPPA qua lưới điện quốc gia. Khách hàng sử dụng điện lớn phải có sản lượng bình quân từ 200.000 kWh/tháng; đồng thời thuộc nhóm sản xuất, trung tâm dữ liệu (data center) hoặc kinh doanh trạm sạc xe điện theo quy định.

Trường hợp doanh nghiệp có nhiều nhà máy, điểm đo nhưng cùng một pháp nhân, sản lượng điện của các điểm có thể được xem xét cộng gộp nếu đạt ngưỡng quy định. Các điểm đo thuộc pháp nhân khác nhau không được cộng gộp.

Đây mới là điều kiện cần. Để triển khai DPPA, doanh nghiệp còn phải đáp ứng yêu cầu về đối tác, hợp đồng, đo đếm, dữ liệu, thanh toán, chi phí và điều kiện kỹ thuật. Hội nghị cũng tập trung trao đổi quy trình đăng ký, vận hành và khả năng kết nối lưới điện, giúp doanh nghiệp xác định cụ thể phụ tải, điểm đo, địa điểm, thời gian, loại nguồn và điều kiện hợp đồng phù hợp.

Phiên toạ đàm từ chính sách đến thực tiễn kết nối cung - cầu điện xanh và lộ trình triển khai APPA. 

Theo báo cáo phân tích kết quả khảo sát nhu cầu điện xanh và cơ chế DPPA, trong tháng 8-9/2026, Vĩnh Long ghi nhận 361 phiếu phản hồi hợp lệ từ doanh nghiệp sử dụng điện và 17 phiếu phản hồi hợp lệ từ nhà đầu tư, đơn vị phát điện năng lượng tái tạo.

Tổng hợp sơ bộ cho thấy, nguồn cung tiềm năng lớn hơn cầu đã định lượng khoảng 11-12 lần. Tuy nhiên, con số này chưa đồng nghĩa mọi nguồn cung đều có thể ghép nối với mọi nhu cầu. Khác biệt về địa điểm, biểu đồ phụ tải, loại nguồn điện, thời hạn và điều kiện hợp đồng có thể làm thay đổi khả năng kết nối. Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng sau hội nghị là chuyển dữ liệu tổng hợp thành những trường hợp cụ thể để tiếp tục rà soát, thay vì chỉ dừng ở việc so sánh tổng sản lượng.

Hiện tổng công suất các nguồn điện đang vận hành thương mại trên địa bàn tỉnh khoảng 5.460 MW, gồm nhiệt điện, điện gió, điện mặt trời và hệ thống điện mặt trời mái nhà. Cùng với không gian phát triển nguồn điện tái tạo theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đây được xem là nền tảng để Vĩnh Long hình thành hệ sinh thái năng lượng và từng bước phát triển thị trường cung - cầu điện xanh.

Kết luận hội nghị, ông Trần Quốc Tuấn - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long cho biết, mục tiêu trước mắt là cung cấp cách nhìn tổng quan về DPPA cho bên mua và bên bán; tổng hợp các câu hỏi, khó khăn liên quan đến điều kiện tham gia, hồ sơ, đo đếm, hợp đồng, giá, chi phí và thanh toán. Sở Công Thương sẽ phân nhóm doanh nghiệp có nhu cầu, mức độ sẵn sàng và lộ trình tương đối rõ để phối hợp rà soát chuyên sâu về dữ liệu phụ tải, điểm đo, hợp đồng hiện hữu và mô hình DPPA phù hợp.

Ông Trần Quốc Tuấn - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, phát biểu kết luận tại hội nghị. 

Đồng thời, Sở duy trì kênh kết nối cung - cầu trong phạm vi các doanh nghiệp và dự án đồng ý chia sẻ thông tin; từng bước hình thành các cuộc trao đổi cụ thể giữa bên mua, bên bán và đơn vị điện lực.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là hình thành bộ dữ liệu kết nối cung - cầu điện xanh có kiểm soát, danh mục câu hỏi - trả lời và đầu mối hỗ trợ sau hội nghị. Qua đó, Vĩnh Long có thêm nền tảng để tham gia chủ động hơn vào mạng lưới cung - cầu điện xanh của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.

Sở Công Thương giữ vai trò điều phối, tổng hợp và kết nối thông tin theo chức năng, thẩm quyền; không xác nhận doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia DPPA, không thay thế thủ tục của cơ quan có thẩm quyền và không can thiệp vào thỏa thuận thương mại giữa các bên.