Virus Nipah khó lây lan diện rộng, TP.HCM chủ động giám sát từ sân bay
Trước thông tin về chùm ca nghi nhiễm virus Nipah mới ghi nhận tại bang Tây Bengal (Ấn Độ), các chuyên gia y tế cho rằng nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng là rất thấp, trong khi TP.HCM đã và đang triển khai các biện pháp giám sát chủ động nhằm phòng ngừa nguy cơ dịch xâm nhập.
Virus Nipah không đáng sợ
Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, chuyên gia bệnh truyền nhiễm, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, virus Nipah không lây lan mạnh qua đường hô hấp nên khó gây bùng phát thành đại dịch. Việc so sánh mức độ nguy hiểm của Nipah với Covid-19 là không phù hợp, bởi cơ chế lây truyền hoàn toàn khác nhau.
Nipah là virus đã được ghi nhận từ lâu, chủ yếu lây khi con người tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của động vật mang mầm bệnh hoặc tiếp xúc rất gần với người bệnh trong điều kiện không có biện pháp bảo hộ. Khả năng lây từ người sang người qua không khí gần như không có.
BS Trương Hữu Khanh
Lý giải về các ca bệnh tại Ấn Độ, bác sĩ Khanh cho biết, nguồn lây có liên quan đến những tình huống tiếp xúc đặc biệt. Trường hợp nhiễm đầu tiên được xác định có tiền sử uống mật chà là tươi nghi nhiễm dịch tiết của dơi, vật chủ chính của virus Nipah. Các ca nhiễm sau đó xảy ra do tiếp xúc gần trong quá trình chăm sóc y tế khi chưa áp dụng đầy đủ biện pháp phòng hộ.
Theo bác sĩ Khanh, dơi ăn quả là vật chủ tự nhiên của virus Nipah, mầm bệnh tồn tại trong nước bọt và nước tiểu của loài này. Con người nhiễm bệnh chủ yếu do ăn trái cây bị dơi cắn dở hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết nhiễm virus. Trong lịch sử, các đợt dịch Nipah đều khu trú trong phạm vi hẹp và được kiểm soát khi nguồn lây từ động vật được xử lý. Do vậy, cần rèn luyện thói quen sinh hoạt, ăn sạch uống sạch, dù có Nipah hay không có.
Chuyên gia khuyến cáo tránh tiếp xúc gần với dơi/động vật ốm chết bất thường. (Ảnh minh họa)
"Không tiếp xúc trái cây hay những thực phẩm gì mà có khả năng những động vật hoang dã có tiếp xúc với trái đó thì đừng có ăn. Ví dụ con động vật hoang dã đã ăn nửa trái rồi mình lấy ăn làm gì. Thứ hai, nếu mình nghi ngờ trái cây đó có động vật hoang dã đã tiếp xúc thì mình phải rửa sạch, không ăn vỏ. Đương nhiên khi rửa sạch trái cây, ăn sạch, uống sạch lúc nào cũng có lợi", BS Khanh cho biết thêm.
Kiểm soát chặt chẽ từ sân bay
Bà Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc virus Nipah. Các nghiên cứu chuyên sâu do Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford phối hợp với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM thực hiện trên bệnh nhân viêm não tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam cũng không phát hiện virus này.
Trong bối cảnh giao lưu quốc tế gia tăng, ngành y tế TP.HCM đánh giá nguy cơ dịch xâm nhập vẫn tồn tại nhưng khả năng bùng phát là thấp. Tuy nhiên, Sở Y tế TP.HCM đã chỉ đạo các đơn vị tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch, không để bị động.
BS Lê Hông Nga - Phó Giám đốc HCDC
Theo đó, HCDC đẩy mạnh giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, đặc biệt với hành khách đến từ hoặc quá cảnh qua khu vực có dịch. Những trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ sẽ được hướng dẫn vào khu vực cách ly y tế tạm thời, khai thác yếu tố dịch tễ và chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM để theo dõi, chẩn đoán và điều trị theo quy định.
Song song đó, các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn được yêu cầu siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân, đặc biệt lưu ý các trường hợp viêm não chưa rõ nguyên nhân. Bà Lê Hồng Nga nói:
"Sở Y tế chỉ đạo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới sẵn sàng tiếp nhận, cách ly, chẩn đoán và điều trị các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định nhiễm virus Nipah; đồng thời giao HCDC phối hợp với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tổ chức tập huấn về chẩn đoán, điều trị và kiểm soát lây nhiễm", bà Lê Hồng Nga cho hay.
TP.HCM đẩy mạnh giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất (Ảnh T.L)
Tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, các đơn vị hoạt động trong cảng phối hợp chặt chẽ với HCDC triển khai các biện pháp kiểm soát sức khỏe hành khách nhập cảnh. Người có biểu hiện nghi ngờ như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ hoặc rối loạn ý thức sẽ được thông báo ngay cho lực lượng kiểm dịch y tế để xử lý kịp thời.
Ngành y tế cũng khuyến cáo người dân hạn chế đến vùng đang có dịch nếu không cần thiết; theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ khu vực nguy cơ và đến cơ sở y tế ngay khi có triệu chứng nghi ngờ.
Người dân cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh như ăn chín, uống sôi, không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu bị động vật cắn phá và tránh tiếp xúc gần với động vật có nguy cơ lây truyền cao.
Các chuyên gia nhận định, với đặc điểm lây truyền của virus Nipah và các biện pháp giám sát hiện nay, nguy cơ dịch bùng phát tại TP.HCM là rất thấp, song việc chủ động phòng ngừa vẫn cần được duy trì nghiêm ngặt.
