VN-Index liên tục lập đỉnh, vì sao tài khoản nhà đầu tư vẫn chìm trong sắc đỏ?

Nghịch lý "xanh vỏ, đỏ lòng" và chất lượng dòng tiền

Thị trường chứng khoán đang ghi nhận một nghịch lý khi chỉ số chung liên tục chinh phục các đỉnh cao mới, nhưng phần đông nhà đầu tư chưa thể "về bờ". Khác với những chu kỳ tăng trưởng trước đây khi dòng tiền lan tỏa đều giúp hầu hết cổ phiếu cùng đi lên, đà tăng hiện tại chủ yếu dựa vào lực kéo từ một số mã vốn hóa lớn.

Ông Bùi Văn Huy, Phó Giám đốc FIDT, phân tích hiện tượng này phản ánh sự phân hóa sâu sắc của dòng tiền trên thị trường. Đà đi lên của chỉ số không đại diện cho phần lớn cổ phiếu, minh chứng rõ nhất là gần như toàn bộ mức tăng trong tháng 4 được đóng góp từ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup.

Khi chỉ số phụ thuộc vào nhóm trụ cột, danh mục phổ biến của nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là các mã vốn hóa vừa (midcap), nhỏ (smallcap) hoặc không có câu chuyện riêng biệt, gần như không tăng tương ứng. Điều này chứng tỏ chất lượng dòng tiền chưa cao. Một nhịp tăng trưởng khỏe luôn cần sự luân chuyển từ nhóm dẫn dắt sang các nhóm cổ phiếu hưởng lợi thứ cấp.

Ở giai đoạn hiện nay, dòng tiền mang tính phòng thủ và chọn lọc khắt khe. Điển hình như phiên giao dịch ngày 15/5, dù VN-Index đóng cửa quanh 1.921 điểm, sàn HoSE lại ghi nhận đến 197 mã giảm giá, áp đảo hoàn toàn so với 122 mã tăng. Cùng phiên, khối ngoại tiếp tục bán ròng khoảng 30,4 triệu USD. Khi độ rộng thị trường thu hẹp, nhà đầu tư rất dễ rơi vào bẫy chỉ số tăng nhưng giá trị danh mục suy giảm.

Ông Huy khuyến nghị nhà đầu tư không nên đồng nhất xu hướng của VN-Index với cơ hội sinh lời trên toàn thị trường. Thay vì mua bán dựa theo chỉ số chung, chiến lược tối ưu lúc này là lựa chọn cổ phiếu theo lợi nhuận thực tế, định giá hợp lý và xác định điểm mua chuẩn xác. Nếu tình trạng phân hóa tiếp diễn, sự lệch pha giữa VN-Index và lợi nhuận danh mục sẽ còn kéo dài.

Cẩn trọng với rủi ro "bẫy tăng giá"

Chia sẻ góc nhìn tương đồng, ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Phân tích Chứng khoán MB (MBS), đánh giá hiện tượng trên cho thấy độ rộng thị trường thiếu tính thuyết phục. VN-Index dễ dàng vượt đỉnh nhờ lực đẩy từ vài mã vốn hóa lớn, mặc cho danh mục của số đông nhà đầu tư không phản ánh sự tích cực này.

Với tình trạng phân hóa hiện tại, dòng tiền chưa lan tỏa rộng mà tập trung vào một số nhóm ngành có câu chuyện riêng. Nếu nắm giữ sai nhóm ngành, mua cổ phiếu ở vùng giá cao hoặc không chọn đúng mã dẫn dắt, nhà đầu tư hoàn toàn có thể chịu lỗ ngay trong thị trường giá lên. Đây là tín hiệu cảnh báo quan trọng, bởi xu hướng hiện hành tiềm ẩn rủi ro điều chỉnh cục bộ rất cao ở các nhóm cổ phiếu đã tăng nóng.

Một nhịp vượt đỉnh thực sự vững chắc đòi hỏi chỉ số phải duy trì được nền giá mới trong nhiều phiên, đi kèm với thanh khoản gia tăng và dòng tiền lan tỏa đều. Tuy nhiên, thanh khoản hiện tại chưa bùng nổ tương xứng. Áp lực bán ròng từ khối ngoại cũng là yếu tố đáng lo ngại khi giá trị lũy kế từ đầu năm 2026 đã vượt mốc 44.000 tỷ đồng.

Đại diện MBS cảnh báo rủi ro bẫy tăng giá (bull trap) đang ở mức cao nếu VN-Index không giữ được vùng đỉnh vừa thiết lập hoặc thanh khoản tiếp tục suy yếu trong các phiên tăng điểm. Dù lực cầu từ nhà đầu tư trong nước đang nâng đỡ thị trường, việc tuyệt đối không mua đuổi trong các nhịp hưng phấn là quy tắc cốt lõi. Sự kiên nhẫn chờ đợi tín hiệu xác nhận từ thanh khoản và mức độ lan tỏa của thị trường là yếu tố then chốt để bảo vệ tài khoản trong giai đoạn này.