VN-Index trước 'dớp' tháng 10: Chờ vùng cân bằng mới

Chiến lược được ưu tiên là quản trị rủi ro, hạn chế bắt đáy và chờ thị trường xác lập vùng cân bằng mới

Vĩ mô sáng hơn, dòng tiền vẫn thận trọng

MBS cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào tuần giao dịch mới trong trạng thái khá đặc biệt: những tín hiệu tích cực từ nền tảng vĩ mô và chính sách chưa phản ánh tương xứng trên bảng điện. VN-Index đã giảm hai tuần liên tiếp sau khi được nâng hạng theo chuẩn FTSE, trong khi thanh khoản duy trì ở mức thấp và áp lực bán vẫn lan rộng ở nhiều nhóm cổ phiếu.

Kết thúc tuần vừa qua, VN-Index dừng tại 1.737,71 điểm, giảm 47,4 điểm, tương ứng 2,66%. VIC là cổ phiếu tạo áp lực lớn nhất, lấy đi 12,9 điểm của chỉ số, tiếp đến là LPB với 3,9 điểm và STB với 3,2 điểm. Với diễn biến này, VN-Index giảm 2,6% kể từ đầu năm, trong khi chỉ số chứng khoán toàn cầu tăng 12,4%.

Áp lực điều chỉnh không chỉ tập trung ở nhóm vốn hóa lớn. VN30 giảm 3,2%, Midcap mất 3,4% và Smallcap giảm 1,5%. Độ rộng thị trường nghiêng rõ về phía giảm khi tỷ lệ cổ phiếu tăng chỉ đạt 33%.

Sự phân hóa vẫn xuất hiện ở một số ngành. Bảo hiểm tăng 7,6%, cao su tự nhiên tăng 3%, thủy sản tăng 1,7%. Ở chiều ngược lại, chứng khoán giảm 6,1%, bất động sản dân cư giảm 5,2%, công nghệ giảm 4,1%.

Điểm đáng chú ý hơn nằm ở dòng tiền. Thanh khoản toàn thị trường bình quân đạt 17.300 tỷ đồng, tương đương tuần trước; riêng thanh khoản khớp lệnh giảm 1,5%, còn 13.100 tỷ đồng.

Tính theo tháng, thanh khoản tháng 9 xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm, giảm 5% so với tháng 8 và 53% so với cùng kỳ, còn 17.700 tỷ đồng. Từ đầu năm, thanh khoản toàn thị trường bình quân đạt 25.300 tỷ đồng, thấp hơn 12,5% so với bình quân năm 2025 và giảm 14,4% so với cùng kỳ.

Dòng vốn ngoại cũng chưa phát đi tín hiệu đảo chiều. Khối ngoại bán ròng 1.660 tỷ đồng trong tuần vừa qua. Riêng tháng 9, giá trị bán ròng đạt 4.655 tỷ đồng; lũy kế từ đầu năm lên 98.440 tỷ đồng, tương đương khoảng 3,77 tỷ USD. Trước đó, năm 2025, khối ngoại đã bán ròng kỷ lục 135.329 tỷ đồng, khoảng 5,2 tỷ USD, đánh dấu năm bán ròng thứ ba liên tiếp và là năm thứ năm bán ròng trong sáu năm.

Trong tuần, khối ngoại mua ròng SBT 159 tỷ đồng, FRT 121 tỷ đồng và MSN 90 tỷ đồng, nhưng bán ròng mạnh PNJ 1.459 tỷ đồng, HDB 936 tỷ đồng và VPB 559 tỷ đồng. Tự doanh công ty chứng khoán lại mua ròng HDB 1.467 tỷ đồng, VPB 906 tỷ đồng, GMD 155 tỷ đồng; đồng thời bán ròng LPB 511 tỷ đồng, TCB 297 tỷ đồng và EIB 101 tỷ đồng.

Sự thận trọng của dòng tiền diễn ra trong khi nền kinh tế trong nước xuất hiện nhiều điểm tựa. GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01%. Thông tư 50/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2019/TT-NHNN được đánh giá có tác động tích cực đối với các ngân hàng niêm yết. Nếu sớm áp dụng các tỷ lệ LCR và NSFR vào quản lý, việc nới trần LDR từ 85% lên 95% có thể giảm áp lực thanh khoản và tạo thêm dư địa cho vay.

Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực này cần thời gian để chuyển hóa thành tác động đối với thị trường. Trong ngắn hạn, thanh khoản thấp và tâm lý thận trọng vẫn hiện hữu khi một số cân đối vĩ mô cần tiếp tục được theo dõi.

CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ do biến động giá xăng dầu, lương thực - thực phẩm và vật liệu xây dựng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888,02 tỷ USD, tăng 30,4%, nhưng nền kinh tế nhập siêu 19,42 tỷ USD do nhập khẩu tăng 36,7%, dù riêng tháng 9 đã xuất siêu trở lại 1,27 tỷ USD.

Bên cạnh đó là những vấn đề như giải ngân đầu tư công chưa đồng đều giữa các địa phương, doanh nghiệp còn khó tiếp cận vốn, cùng áp lực tỷ giá và lãi suất từ môi trường bên ngoài. Vì vậy, sự cải thiện của nền tảng vĩ mô chưa đồng nghĩa dòng tiền trên thị trường chứng khoán có thể lập tức trở lại trạng thái tích cực.

Tháng 10 và sức ép từ yếu tố mùa vụ

Thị trường quốc tế cũng chưa tạo được nền hỗ trợ thực sự thuận lợi. Chứng khoán Mỹ tăng điểm trong phiên cuối tuần sau khi dữ liệu việc làm yếu hơn nhiều so với dự báo làm tăng kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp ngày 27-28/10. Khu vực phi nông nghiệp Mỹ chỉ tạo thêm 29.000 việc làm trong tháng 9, thấp hơn đáng kể dự báo 90.000 việc làm. Số việc làm mới tháng 8 cũng được điều chỉnh từ 162.000 xuống 133.000, trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2%.

Sau số liệu này, thị trường lãi suất tương lai đặt cược xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 10 ở mức 78%. Dù vậy, khả năng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 12 vẫn được đặt cược ở mức 86%.

Tính chung cả tuần, Nasdaq tăng 0,5%, S&P 500 gần như đi ngang, trong khi Dow Jones giảm 1,3%. Áp lực đến từ những lo ngại về lạm phát dai dẳng, mặt bằng lãi suất cao kéo dài và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ gia tăng. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm đã cùng lên mức cao nhất kể từ năm 2002.

Trên thị trường hàng hóa, giá vàng giao ngay giảm khoảng 3,4% trong tuần dưới sức ép của lợi suất trái phiếu và đồng USD tăng, sau khi đã giảm 2,1% ở tuần trước. Giá dầu Brent vẫn kết thúc tuần trên 100 USD/thùng, tăng 0,11%; dầu WTI giảm 1,6%.

Trong bối cảnh đó, yếu tố mùa vụ đang trở thành một biến số đáng chú ý đối với VN-Index. Thống kê 10 năm cho thấy tháng 10 có hiệu suất không thuận lợi, với mức giảm bình quân hơn 2%. Đáng chú ý, trong bốn năm liên tiếp kể từ 2022, thị trường đều giảm điểm trong tháng này.

Tín hiệu mùa vụ càng đáng lưu tâm khi tháng 9 vừa qua, dù thị trường ghi nhận bước ngoặt nâng hạng, VN-Index vẫn giảm 63,5 điểm, tương ứng 3,5%.

Nhìn từ góc độ kỹ thuật, VN-Index hiện đã đánh mất các đường trung bình MA20, MA50, MA100 và MA200. Theo đánh giá trong báo cáo chiến lược, điều này khiến xu hướng tăng hình thành từ cuối tháng 7 chuyển sang xu hướng giảm.

Thanh khoản thấp làm trạng thái kỹ thuật trở nên thận trọng hơn. VN-Index hiện vẫn ở trên vùng 1.720 điểm, nhưng nguy cơ mất vùng hỗ trợ 1.720 điểm hoặc 1.700 điểm được đánh giá khá cao. Vùng hỗ trợ tiếp theo được xác định tại khu vực 1.660-1.680 điểm.

Ở một góc nhìn dài hơn, yếu tố mùa vụ cho thấy tháng 10 là tháng có hiệu suất kém nhất trong năm trước khi thị trường bước vào hai tháng cuối năm; trong đó tháng 11 có hiệu suất cao thứ hai trong năm. Tuy nhiên, thống kê mùa vụ chỉ là một biến số trong bức tranh hiện tại, bên cạnh thanh khoản, xu hướng kỹ thuật và diễn biến của dòng tiền.

Chưa vội bắt đáy khi thị trường chưa cân bằng

Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên Thị trường mới nổi thứ cấp là một yếu tố hỗ trợ dài hạn. Cùng với đó, kế hoạch tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho thị trường tạo thêm kỳ vọng về cải cách thể chế.

Theo nội dung báo cáo, tại họp báo Chính phủ ngày 3/10, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Bộ Tài chính sẽ trình Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán tại kỳ họp tháng 10/2026.

Sự kết hợp giữa các chính sách hỗ trợ kinh tế trong ngắn hạn như đầu tư công, giảm chi phí vốn, hỗ trợ thuế với cải cách thể chế dài hạn được kỳ vọng tạo nền tảng cho tăng trưởng và củng cố niềm tin của dòng tiền trong chu kỳ tiếp theo.

Tuy nhiên, với nhà đầu tư, câu chuyện trước mắt vẫn là quản trị rủi ro. VN-Index chỉ còn cách vùng hỗ trợ 1.720 điểm khoảng 0,6%, trong khi một số nhóm cổ phiếu quan trọng đã xuyên qua vùng hỗ trợ tương ứng, gồm chứng khoán, ngân hàng, bất động sản dân cư, vật liệu xây dựng và thực phẩm. Trong trạng thái này, chiến lược được đưa ra là không bắt đáy hoặc mở vị thế mua mới đối với những nhóm cổ phiếu trên.

Điều này đặc biệt cần lưu ý khi sự suy yếu không chỉ thể hiện qua điểm số mà còn xuất hiện đồng thời ở độ rộng, thanh khoản và nhiều nhóm dẫn dắt. Một nhịp giảm trong điều kiện dòng tiền mạnh có thể tạo cơ hội tái cơ cấu, nhưng khi thanh khoản xuống mức thấp và xu hướng kỹ thuật chuyển sang giảm, việc xác định đáy ngắn hạn trở nên khó khăn hơn.

Dòng tiền hiện có xu hướng co cụm, tìm kiếm cơ hội ở nhóm cổ phiếu hàng hóa hưởng lợi từ chu kỳ giá hoặc những doanh nghiệp mang tính phòng thủ, có dòng cổ tức đều.

Như vậy, điểm đáng chú ý của thị trường hiện nay là sự khác biệt về thời gian giữa các yếu tố hỗ trợ dài hạn và rủi ro ngắn hạn. Tăng trưởng GDP, những thay đổi về chính sách ngân hàng, nâng hạng thị trường và cải cách pháp lý có thể tạo nền tảng cho chu kỳ tiếp theo, nhưng chưa đủ để ngay lập tức đảo chiều trạng thái thận trọng của dòng tiền.

Với VN-Index, câu hỏi trong tuần mới vì thế không chỉ là vùng 1.720 điểm có được giữ hay không. Quan trọng hơn là thị trường có tìm được một vùng cân bằng đủ tin cậy, nơi áp lực bán suy giảm và thanh khoản bắt đầu cải thiện hay chưa. Trước khi những tín hiệu đó xuất hiện rõ hơn, quản trị tỷ trọng, hạn chế bắt đáy và kiên nhẫn chờ vùng cân bằng mới vẫn là ưu tiên trong chiến lược ngắn hạn.