Vốn doanh nghiệp Việt 'chảy mạnh' ra nước ngoài, vượt 1,36 tỉ đô

Một dự án đầu tư ra nước ngoài trong lĩnh vực viễn thông của Tập đoàn Viettel. Ảnh minh họa: TL

Số liệu công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng vốn đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài, bao gồm cả vốn cấp mới và vốn điều chỉnh, đạt 1,362 tỉ đô la Mỹ trong năm 2025, tăng 88,7% so với năm trước, mức tăng đột phá sau nhiều năm tăng trưởng tương đối chậm.

Cụ thể, trong năm 2025, Việt Nam có 173 dự án đầu tư mới ra nước ngoài được cấp giấy chứng nhận đầu tư, với tổng vốn đăng ký của phía Việt Nam đạt khoảng 1 tỉ đô la, tăng 65,9% so với năm 2024. Bên cạnh đó, có 32 lượt dự án điều chỉnh tăng vốn, với tổng giá trị vốn điều chỉnh tăng thêm 360,8 triệu đô la, gấp hơn ba lần so với năm trước.

Xét theo lĩnh vực, dòng vốn đầu tư ra nước ngoài tập trung chủ yếu vào khu vực năng lượng và sản xuất. Trong đó, lĩnh vực sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí đạt 506,9 triệu đô la, chiếm 37,2% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài.

Công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 300,7 triệu đô la, chiếm 22,1%. Lĩnh vực bán buôn, bán lẻ; sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy và các loại xe có động cơ khác đạt gần 130,8 triệu đô la, chiếm 9,6%.

Về địa bàn đầu tư, trong năm 2025 có 36 quốc gia và vùng lãnh thổ tiếp nhận vốn đầu tư từ Việt Nam. Lào tiếp tục là điểm đến lớn nhất với 773,7 triệu đô la, chiếm 56,8% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài. Tiếp theo là Philippines với 92 triệu đô la Mỹ (6,8%); Đức 78,1 triệu đô la (5,7%); Mỹ 74,5 triệu đô la (5,5%) và Indonesia 69,6 triệu đô la (5,1%).

Theo các chuyên gia, bên cạnh động lực tìm kiếm thị trường mới, xu hướng các doanh nghiệp Việt tham gia sản xuất - gia công cho các thương hiệu thời trang quốc tế cũng đang thúc đẩy quá trình đa dạng hóa chuỗi sản xuất, qua đó khiến dòng vốn đầu tư ra nước ngoài gia tăng.

Điển hình là ngành dệt may. Trong bối cảnh địa chính trị phân mảnh và hàng loạt rào cản thuế quan mới được áp dụng, từ CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) đến các quy tắc xuất xứ ngày càng chặt chẽ, chuỗi cung ứng toàn cầu trở nên mong manh hơn. Trước áp lực này, các thương hiệu quốc tế buộc phải đa điểm hóa sản xuất nhằm phân tán rủi ro. Vì vậy, ngành dệt may Việt Nam không thể chỉ dựa vào "sân nhà", mà cần mở rộng sản xuất ra bên ngoài, tăng tính linh hoạt để duy trì vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), thời gian qua, các doanh nghiệp Việt, đã mở rộng đầu tư ra nước ngoài, gồm Indonesia, Myanmar, Bangladesh, Ai Cập, châu Phi, Mỹ Latin. Một số doanh nghiệp lớn đã đi trước, tạo lợi thế cạnh tranh và từng bước nâng tầm trở thành doanh nghiệp đa quốc gia.

Việc đa điểm hóa sản xuất giúp giảm thiểu rủi ro chính trị và thương mại, tạo lợi thế về chi phí lao động và logistics, đồng thời nâng cao uy tín thương hiệu và giữ chân khách hàng quốc tế.

Một số doanh nghiệp may mặc đầu tư sản xuất tại Indonesia và Ai Cập đã tận dụng được lợi thế chi phí lao động thấp hơn đáng kể so với trong nước. Bên cạnh đó, nhiều quốc gia có quan hệ thương mại thuận lợi với các thị trường lớn, với mức thuế quan bằng 0 hoặc rất thấp, giúp doanh nghiệp Việt tận dụng tốt các ưu đãi khi xuất khẩu. Đồng thời, chi phí vận chuyển, nguồn nguyên liệu và môi trường kinh doanh tại một số thị trường cũng phù hợp hơn cho chiến lược mở rộng quy mô và tái cấu trúc chuỗi sản xuất trong dài hạn.

L. Hoàng