Vũ khí đặc biệt TOS-1A: Vì sao được Nga gọi là 'mặt trời thiêu đốt'?

Điểm khiến TOS-1A khác biệt nằm ngay ở cách hệ thống được bố trí. Thay vì sử dụng xe tải như nhiều tổ hợp pháo phản lực, TOS-1A đặt giàn phóng trên khung gầm bánh xích có nguồn gốc từ xe tăng T-72. Cách bố trí này cho phép phương tiện di chuyển trên địa hình khó và hoạt động gần đội hình chiến đấu, nơi một hệ thống bánh lốp thông thường có thể gặp nhiều hạn chế.

Phía trên xe là giàn phóng nhiều ống dành cho các rocket mang đầu đạn nhiệt áp. Khi phát nổ, đầu đạn tạo ra hiệu ứng nhiệt và áp suất mạnh trong khu vực mục tiêu. Chính loại đạn này tạo nên đặc trưng của TOS-1A, bởi mục tiêu của hệ thống không chỉ là phá hủy bằng mảnh văng mà còn tạo hiệu ứng áp suất và nhiệt trong khu vực bị tập kích.

Nhưng TOS-1A không thể hoạt động độc lập. Đi cùng xe mang phóng là xe tiếp đạn, giúp bổ sung rocket sau khi hệ thống sử dụng hết cơ số đạn trên xe. Cách tổ chức này cho phép cả cụm phương tiện duy trì khả năng cơ động và nhanh chóng chuẩn bị cho đợt khai hỏa tiếp theo.

Một điểm quan trọng khác là thời gian triển khai. TOS-1A được thiết kế để tiến vào khu vực cần hỗ trợ, nhanh chóng chiếm vị trí, khai hỏa một loạt rocket rồi rời khỏi khu vực. Điều này phù hợp với môi trường chiến đấu mà khả năng sống sót của phương tiện phụ thuộc rất lớn vào việc giảm thời gian ở trạng thái dễ bị phát hiện và tập kích.

Chính vì vậy, TOS-1A nằm ở một vị trí khá đặc biệt. Nó mang đặc trưng của pháo phản lực phóng loạt vì sử dụng nhiều rocket, nhưng cách sử dụng lại gần với một hệ thống hỗ trợ hỏa lực tầm gần cho lực lượng mặt đất.

Nếu các hệ thống pháo phản lực tầm xa được thiết kế để đứng phía sau và đánh vào mục tiêu từ khoảng cách lớn, TOS-1A được xây dựng với tư duy khác: đưa hỏa lực nhiệt áp đến gần chiến tuyến hơn, với một phương tiện đủ cơ động và được bảo vệ để đi cùng lực lượng mặt đất.

Đó cũng là lý do TOS-1A được xem là một vũ khí đặc biệt. Sự khác biệt không nằm ở việc nó có nhiều ống phóng hơn hay rocket mạnh đến đâu, mà nằm ở sự kết hợp giữa khung gầm bọc thép, hỏa lực rocket nhiệt áp, xe tiếp đạn và khả năng triển khai nhanh trong cùng một hệ thống.