Vụ tạm giữ hơn 1,2 triệu viên sủi: Người đã sử dụng cần làm gì?

Viên sủi bị cơ quan chức năng tạm thu giữ. Ảnh: CACC

Cần hiểu đúng về nguy cơ

Như Báo Hànộimới điện tử đã đưa tin, Công an thành phố Hà Nội phối hợp với các lực lượng chức năng vừa triệt phá vụ sản xuất thực phẩm chức năng dạng viên sủi có dấu hiệu giả tại Công ty TNHH Sản xuất Dược - Mỹ phẩm Vintechpharm. Hơn 1,2 triệu sản phẩm viên sủi các loại đã bị tạm thu giữ.

Đáng chú ý, kết quả kiểm nghiệm 4 mẫu sản phẩm tại các cơ quan chức năng cho thấy, hàm lượng Natri Benzoat - một chất bảo quản dao động từ 4,18% đến 6,78%, trong khi mức cho phép theo quy định là không quá 0,2%. Như vậy, hàm lượng chất này trong các mẫu được kiểm nghiệm đã vượt ngưỡng từ 20 đến 33 lần.

Không chỉ vi phạm về hàm lượng chất bảo quản, kết quả phân tích còn cho thấy, một số thành phần được công bố, quảng cáo trên nhãn sản phẩm như vitamin B1, B3, B6 và một số hoạt chất khác lại không được phát hiện trong mẫu kiểm nghiệm.

Theo tài liệu điều tra, chi phí để sản xuất mỗi lọ chỉ khoảng 10.000 đồng, nhưng sản phẩm được đưa ra thị trường với giá từ 45.000 đến 60.000 đồng/lọ. Các sản phẩm được phân phối qua nhiều kênh, từ quầy thuốc đến các nền tảng thương mại điện tử như TikTok Shop và Shopee.

Đáng lo ngại hơn, những sản phẩm này được quảng cáo với nhiều công dụng như tăng sức đề kháng, hỗ trợ thải độc, làm mát gan..., trong đó có cả sản phẩm hướng đến đối tượng trẻ em. Khi một sản phẩm được quảng bá như một giải pháp chăm sóc sức khỏe nhưng thành phần thực tế không đúng với công bố, đồng thời chứa chất bảo quản ở hàm lượng cao hơn nhiều lần mức cho phép, nguy cơ không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà còn ở niềm tin và sự an toàn của người sử dụng.

Đề cập về vụ việc này, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Ôxy cao áp Việt Nam cho rằng, vụ việc là lời cảnh báo về chất lượng thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nhưng không đồng nghĩa người đã sử dụng chắc chắn bị ngộ độc hay ung thư.

Natri benzoat (mã phụ gia E211) là chất bảo quản được sử dụng trong thực phẩm. Nó không mặc nhiên là chất độc bị cấm. Vấn đề là dùng đúng loại sản phẩm, đúng hàm lượng và bảo đảm chất lượng nguyên liệu.

“Nói một chất bảo quản “vượt 33 lần” là nói về hàm lượng so với giới hạn áp dụng. Không có phép tính nào cho phép chuyển ngay thành “độc hơn 33 lần” hay “nguy cơ ung thư tăng 33 lần”. Trong y học, muốn đánh giá tác động còn phải biết người dùng uống bao nhiêu, bao lâu, cân nặng và tình trạng sức khỏe ra sao. Giới hạn hàm lượng trong sản phẩm cũng khác mức tiêu thụ hằng ngày chấp nhận được, gọi là ADI. Một bên kiểm soát công thức sản xuất; bên kia phục vụ đánh giá lượng tiếp nhận lâu dài”, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh.

JECFA - Ủy ban chuyên gia hỗn hợp về phụ gia thực phẩm do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO) thành lập từ năm 2021 ghi nhận ADI nhóm đối với axit benzoic và các chất liên quan ở mức 0-20 mg/kg thể trọng/ngày, tính theo lượng tương đương axit benzoic. Mức cũ 0-5 mg/kg/ngày đã được thay thế trong đánh giá này.

“Tất nhiên, ADI không phải lý do để hợp thức hóa sản phẩm vượt chuẩn. Vi phạm vẫn cần được xử lý, dù chưa đủ dữ liệu kết luận từng người sử dụng đã bị ngộ độc”, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng nói.

Theo vị chuyên gia này, người từng sử dụng sản phẩm có quyền lo lắng, nhưng họ cũng có quyền được tiếp cận thông tin đúng mức. Những khẳng định như sản phẩm “phá hủy gan thận”, “đột biến DNA” hay gây “ung thư máu” không thể được đưa ra khi chưa có bằng chứng tương ứng.

Ngừng sử dụng và đừng tự chẩn đoán

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, người đang giữ sản phẩm liên quan không nên tiếp tục sử dụng trong thời gian chờ hướng dẫn chính thức. Bao bì, số lô, hóa đơn và lịch sử đơn hàng cần được giữ lại để phục vụ việc xác minh nguồn gốc và quá trình phân phối. Đây là những thông tin có giá trị nếu cơ quan chức năng hoặc đơn vị liên quan cần truy vết sản phẩm.

Các chuyên gia y tế cũng cho rằng, nếu xuất hiện biểu hiện bất thường hoặc cảm thấy lo lắng về sức khỏe, người đã sử dụng sản phẩm nên cân nhắc đi khám và cung cấp cho nhân viên y tế những thông tin càng cụ thể càng tốt. Trong đó, cần cho biết tên sản phẩm, số lượng đã sử dụng, thời điểm bắt đầu và thời gian sử dụng, tần suất sử dụng, cũng như những triệu chứng bất thường xuất hiện sau đó. Nếu còn giữ bao bì hoặc sản phẩm, người bệnh có thể mang theo để hỗ trợ quá trình đánh giá.

Ở cấp độ quản lý, theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, ưu tiên là truy vết lô hàng, ngăn bán tiếp, hướng dẫn thu hồi và xác định mức phơi nhiễm thực tế. Xử lý nghiêm vi phạm và truyền thông chính xác phải đi cùng nhau.

Trong thời gian chờ kết luận chính thức, người tiêu dùng nên ưu tiên thông tin từ cơ quan chức năng và cơ sở y tế có chuyên môn, tránh chia sẻ hoặc suy diễn những thông tin chưa được kiểm chứng. Việc bình tĩnh lưu giữ bằng chứng, ngừng sử dụng sản phẩm liên quan và theo dõi sức khỏe sẽ giúp quá trình xác minh và xử lý vụ việc diễn ra hiệu quả hơn.