Vụ xuân 2026 của Hà Nội: Nâng giá trị hạt gạo, mở rộng liên kết tiêu thụ

Kết quả thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, việc ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ, đưa giống lúa chất lượng cao vào sản xuất và phát triển mô hình VietGAP gắn với liên kết tiêu thụ đang mang lại hiệu quả rõ nét, góp phần nâng cao giá trị sản xuất lúa của Thủ đô.

Giảm chi phí, tăng năng suất và giải phóng sức lao động

Tại hội nghị, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Nguyễn Thị Kim Quế cho biết: Vụ xuân năm 2026, Trung tâm triển khai mô hình ứng dụng mạ khay cấy máy trên diện tích 300ha tại 4 xã với 1.667 hộ dân tham gia.

Qua đánh giá thực tế, mô hình cho hiệu quả cao cả về chi phí, năng suất và tổ chức sản xuất. Cụ thể, với giống lúa Ngọc Nương 9 tại xã Đại Xuyên, chi phí sản xuất theo phương thức mạ khay cấy máy giảm khoảng 3,58 triệu đồng/ha/vụ so với gieo mạ dược, cấy tay truyền thống. Một máy cấy 6 hàng trong 8 giờ có thể cấy từ 2,5 - 2,7ha, tương đương khoảng 45 - 50 lao động thủ công. Lúa cấy bằng máy sinh trưởng tốt, đẻ nhánh khỏe, ruộng thông thoáng nên hạn chế sâu bệnh và giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật. Mô hình giúp giảm chi phí sản xuất từ 3,8 - 4 triệu đồng/ha; năng suất tăng từ 11 - 13% so với cấy truyền thống; lợi nhuận bình quân cao hơn khoảng 10 - 11 triệu đồng/ha/vụ.

Không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần thay đổi tập quán sản xuất nhỏ lẻ, thúc đẩy dồn điền đổi thửa và hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: PV

Tại xã Phú Xuyên, Chủ tịch UBND xã Bùi Công Thản cho biết, vụ xuân năm nay, địa phương gieo cấy hơn 2.020ha lúa. Đến nay, 100% diện tích làm đất và thu hoạch đã được cơ giới hóa; diện tích cấy máy đạt gần 30% tổng diện tích gieo cấy. Nhiều hộ dân cũng bắt đầu ứng dụng thiết bị bay không người lái để phun thuốc bảo vệ thực vật và bón phân, giúp giảm công lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Các đại biểu tham quan mô hình sản xuất lúa chất lượng cao tại xã Đại Xuyên. Ảnh: PV

Từ thực tiễn sản xuất, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Xuân, Khai Thái (xã Đại Xuyên) Nguyễn Phú Toản cho biết, mô hình mạ khay cấy máy được triển khai trên diện tích 100ha với 731 hộ dân tham gia, sử dụng giống lúa Ngọc Nương 9. Kết quả bước đầu cho thấy, năng suất lúa dự kiến đạt khoảng 65 tạ/ha, cao hơn 10–15% so với phương thức gieo mạ và cấy tay truyền thống.

Bên cạnh đó, việc áp dụng cơ giới hóa trong khâu gieo cấy giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, bình quân từ 3–3,5 triệu đồng/ha. Nhờ tiết kiệm chi phí đầu vào và tăng năng suất, lợi nhuận của người sản xuất tăng thêm khoảng 9–10 triệu đồng/ha so với phương thức cấy tay truyền thống, qua đó khẳng định hiệu quả rõ rệt của mô hình trong thực tiễn sản xuất.

Mô hình sản xuất lúa chất lượng cao tại xã Đại Xuyên cho hiệu quả kinh tế cao. Ảnh: PV

Cùng với cơ giới hóa, các mô hình sản xuất lúa theo hướng VietGAP gắn với tiêu thụ sản phẩm cũng mang lại hiệu quả tích cực. Vụ xuân 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội triển khai mô hình sản xuất lúa theo hướng VietGAP quy mô 100ha tại xã Thư Lâm với 477 hộ dân tham gia. Giống lúa TBR225 trong mô hình đạt năng suất bình quân 66,8 tạ/ha, tổng sản lượng khoảng 668 tấn.

Đáng chú ý, khoảng 40% sản lượng thóc đã được doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu. Nhờ sản xuất theo quy trình an toàn, có truy xuất nguồn gốc nên sản phẩm được thu mua với giá cao hơn thị trường, giúp hiệu quả kinh tế tăng thêm hơn 4,3 triệu đồng/ha/vụ so với sản xuất thông thường.

Theo Phó Giám đốc Hợp tác xã Đào Thục - Thụy Lâm, xã Thư Lâm Phạm Thị Huyên, mô hình lúa VietGAP không chỉ nâng năng suất mà còn giúp thay đổi nhận thức của người dân trong sản xuất nông nghiệp. Người dân dần thay đổi thói quen sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý hơn, góp phần bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn thực phẩm; việc liên kết tiêu thụ sản phẩm giúp nông dân yên tâm sản xuất hơn.

Công ty Cổ phần Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam ra mắt sản phẩm lúa gạo Ngọc Nương 9. Ảnh: PV

Bên cạnh kết quả, theo các địa phương, quá trình triển khai còn một số khó khăn như tâm lý người dân quen cấy tay, cấy dày; kỹ thuật sản xuất mạ khay chưa đồng đều; việc ghi chép nhật ký sản xuất VietGAP còn lúng túng. Ngoài ra, đội ngũ vận hành máy móc nông nghiệp phần lớn chưa được đào tạo bài bản, dịch vụ sửa chữa thiết bị tại cơ sở còn hạn chế.

Sản xuất lúa chất lượng cao gắn với quy trình kỹ thuật

Đánh giá cao hiệu quả các mô hình vụ xuân năm 2026, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quang Hiếu cho rằng, đây là hướng đi phù hợp định hướng phát triển ngành lúa gạo theo hướng chất lượng cao, xanh và bền vững.

Việc giảm lượng giống, giảm thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm công lao động và áp dụng cơ giới hóa đồng bộ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng cao, phù hợp định hướng tăng trưởng xanh của ngành nông nghiệp.

Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quang Hiếu phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PV

Còn theo ông Dương Quang Sáu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam, doanh nghiệp tiếp tục phối hợp với các địa phương đưa các giống lúa chất lượng cao vào sản xuất, đáp ứng yêu cầu thị trường và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PV

Kết luận hội nghị, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương cho biết, định hướng của thành phố là phát triển nông nghiệp theo hướng chất lượng cao, an toàn thực phẩm, trong đó khoảng 80% diện tích gieo trồng sử dụng giống lúa chất lượng cao và 20% còn lại là giống lúa năng suất cao phục vụ chế biến, chăn nuôi. Theo đó, nông nghiệp Thủ đô có đặc thù riêng, đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn và chất lượng cao hơn so với nhiều địa phương khác.

Thời gian qua, ngành nông nghiệp và môi trường Hà Nội đã phối hợp với các địa phương đẩy mạnh công tác đào tạo, tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và xây dựng các mô hình sản xuất cho nông dân, từng bước nâng cao trình độ canh tác.

“Sản xuất hiệu quả phải dựa trên bộ giống tốt gắn với quy trình kỹ thuật đồng bộ và ý thức tuân thủ của người sản xuất. Sở tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp, các xã mở rộng mô hình, thúc đẩy cơ giới hóa, liên kết chuỗi tiêu thụ, bảo đảm thu mua theo giá thị trường, hài hòa lợi ích giữa nông dân và doanh nghiệp”, ông Nguyễn Mạnh Phương nhấn mạnh.

Các đại biểu ấn nút ra mắt sản phẩm lúa gạo Ngọc Nương 9. Ảnh: PV

Vụ mùa năm 2026, Hà Nội tiếp tục hỗ trợ xây dựng các trung tâm sản xuất mạ khay tại cơ sở; hình thành các tổ dịch vụ cấy máy; đào tạo kỹ thuật sử dụng, sửa chữa máy nông nghiệp và khuyến khích doanh nghiệp tham gia liên kết tiêu thụ sản phẩm. Việc đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ, phát triển sản xuất lúa theo hướng an toàn gắn với chuỗi liên kết tiêu thụ đang tạo động lực quan trọng để nâng cao giá trị ngành lúa gạo Thủ đô, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả...