Vun đắp tình yêu nghệ thuật truyền thống cho thiếu nhi

Đầu tư và làm mới từ nội dung đến hình thức vở diễn theo hướng nhẹ nhàng, hài hước, sôi nổi để phù hợp với thị hiếu của khán giả nhỏ tuổi nhưng các em vẫn cảm nhận được nội dung câu chuyện, ý tưởng nghệ thuật là những kết quả tích cực bước đầu của vở diễn "Ăn khế trả vàng". Vở diễn nằm trong chương trình sân khấu thiếu nhi "Dung dăng dung dẻ" do Nhà hát Nghệ thuật truyền thống (NTTT) tỉnh thực hiện.

Vở diễn phù hợp với lứa tuổi

Vở diễn được đầu tư cảnh trí, trang phục, đạo cụ sinh động, đẹp mắt.

Cảnh đôi chim Phụng - Hoàng đưa người em ra đảo lấy vàng.

Sau khi được đưa vào biểu diễn phục vụ khán giả, đến nay, vở dân ca kịch bài chòi "Ăn khế trả vàng" đã được Nhà hát NTTT tỉnh diễn 3 suất, với hơn 500 khán giả thiếu nhi theo dõi. Các suất diễn đều được phục vụ miễn phí nhằm tạo điều kiện để thiếu nhi có thêm trải nghiệm, giải trí trong những ngày hè. Theo kế hoạch, đầu tháng 7, nhà hát sẽ thực hiện biểu diễn miễn phí thêm 4 suất ở khu vực xã Khánh Sơn và phường Ninh Chử. Một tín hiệu vui sau những suất diễn đã qua chính là sự đón nhận của thiếu nhi. “Em đã đọc và nghe kể về câu chuyện cổ tích "Cây khế" nhiều lần, nhưng đây là lần đầu được xem biểu diễn trên sân khấu. Xem xong, em rất ấn tượng về sân khấu đẹp, các cô chú diễn rất hay và em đã hiểu thêm về ý nghĩa của câu chuyện cổ tích này”, em Trần Quốc Dũng (Làng trẻ em SOS Nha Trang) cho biết. Với em Nguyễn Như Ý - học sinh Trường THCS Võ Văn Ký, phường Tây Nha Trang, vở diễn đã mang đến những tràng cười thật sảng khoái, nhiều câu thoại rất thông minh, hài hước và gần gũi với lứa tuổi học sinh. Em mong muốn sắp tới sẽ được xem thêm nhiều vở diễn tương tự dành cho thiếu nhi.

Cảnh đôi chim Phụng - Hoàng đưa người em ra đảo lấy vàng.

"Ăn khế trả vàng" là vở dân ca kịch bài chòi được nhà biên kịch Nguyễn Sỹ Chức chuyển thể từ câu chuyện cổ tích "Cây khế" và do NSƯT Lê Trung Thảo (Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang) làm đạo diễn, với sự tham gia biểu diễn của gần 50 nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát NTTT tỉnh. Vở diễn gồm 5 cảnh, tái hiện toàn bộ nội dung câu chuyện cổ tích Việt Nam đã quá quen thuộc với nhiều thế hệ. Khi đưa lên sân khấu dân ca kịch bài chòi, bên cạnh những làn điệu bài chòi đặc trưng, tác phẩm còn được làm mới bằng nhiều ca khúc, vũ đạo được dàn dựng công phu như: "Những cánh chim trời"; "Chiếm đoạt khế vàng"; "Những con sóng cả"... cùng hệ thống cảnh trí, phục trang, hiệu ứng sân khấu hiện đại, đẹp mắt tạo nên không gian biểu diễn nghệ thuật sinh động, gần gũi với thiếu nhi nhưng vẫn giữ bản sắc NTTT.

NSƯT Hoàng Minh Tâm (thành viên Hội đồng nghệ thuật trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn tỉnh) cho biết: “Vở diễn hấp dẫn, đồng bộ từ kịch bản, đạo diễn, âm nhạc... đều mang những yếu tố mới. Đặc biệt, diễn viên đều có sự làm mới mình so với phong cách diễn trước đây. Vở diễn hội đủ các yếu tố ca - múa - nhạc - tạp kỹ, đạo diễn đã khai thác được tính cách nhân vật, đưa nhiều trò diễn hấp dẫn với khán giả thiếu nhi nhưng vẫn không làm mất đi những yếu tố cơ bản của nghệ thuật kịch hát bài chòi”.

Hướng đi mới cần thiết

Một cảnh diễn đem đến không khí sôi nổi cho khán giả.

Việc đưa nghệ thuật sân khấu truyền thống đến với khán giả thiếu nhi thông qua những vở diễn là điều không mới ở nước ta, nhưng với tỉnh Khánh Hòa lại là một cách làm mới, hướng đi cần thiết. Bởi lâu nay, việc bảo tồn, giữ gìn nghệ thuật sân khấu kịch hát bài chòi, nghệ thuật tuồng vẫn chú trọng nhiều vào đối tượng khán giả người lớn. Vậy nên, từ kịch bản đến cách dàn dựng, biểu diễn, cảnh trí, phục trang... đều mang tính chất đáp ứng thị hiếu của người lớn. Điều này vô hình trung chúng ta đã bỏ ngỏ một khoảng trống, một đối tượng khán giả quan trọng đó là thiếu nhi. Việc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành kế hoạch tổ chức chương trình sân khấu thiếu nhi mang tên "Dung dăng dung dẻ" là điều rất cần thiết. Vở diễn "Ăn khế trả vàng" của Nhà hát NTTT tỉnh là tác phẩm đầu tiên hiện thực hóa chỉ đạo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Để có được vở diễn này, tập thể ê-kíp sáng tạo đã xác định đây không chỉ là việc dàn dựng một vở diễn phục vụ thiếu nhi, mà còn là trách nhiệm của những người làm nghệ thuật trong việc góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đến với thế hệ tương lai.

Một bạn nhỏ tham gia trả lời câu hỏi do Nhóm STEM Nha Trang đưa ra trước giờ biểu diễn.

Theo NSƯT Đỗ Ngọc Tâm - Phó Giám đốc Nhà hát NTTT tỉnh, trong quá trình dàn dựng, những người thực hiện đã dành nhiều thời gian nghiên cứu để tìm ra phương thức thể hiện phù hợp nhất với đối tượng khán giả thiếu nhi. Trong đó, vừa phải giữ được những đặc trưng cốt lõi của nghệ thuật dân ca kịch bài chòi, vừa phải tạo được sự gần gũi, sinh động và hấp dẫn đối với các em nhỏ. Việc đưa NTTT đến với thiếu nhi không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn di sản mà còn là đầu tư cho thế hệ tương lai. Những tiếng cười, cảm xúc và mỗi bài học các em có được từ sân khấu hôm nay chính là động lực để những người làm nghệ thuật tiếp tục sáng tạo, cống hiến và giữ lửa cho NTTT của dân tộc.

Bà THÁI THỊ LỆ HẰNG - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Sau khi xem xong vở diễn "Ăn khế trả vàng" trong chương trình sân khấu thiếu nhi "Dung dăng dung dẻ", bản thân tôi rất ấn tượng với những thành quả đã được các nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công thể hiện. Tôi rất tự hào khi thấy các nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công, trong đó có nhiều bạn trẻ vẫn giữ được ngọn lửa đam mê, tình yêu sâu sắc đối với NTTT nói chung và sân khấu kịch hát bài chòi nói riêng. Với yêu cầu mới nhằm đáp ứng thị hiếu của khán giả thiếu nhi, tôi cảm nhận được sự thay đổi trong cách diễn của các nghệ sĩ theo hướng trẻ trung hơn, sinh động hơn; cách dàn dựng vở diễn có sự đan cài khéo léo những tình tiết mang tính tương tác với khán giả. Ngôn từ, lời thoại trong vở diễn có khai thác một số câu từ đang được giới trẻ thường dùng, mang đến cảm giác gần gũi hơn với thiếu nhi. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ cố gắng có thêm những sản phẩm nghệ thuật chất lượng để phục vụ thiếu nhi được hiệu quả hơn.

Họa sĩ Trần Hà - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh cho rằng, đây là một vở diễn hay dành cho thiếu nhi, giúp các em dễ dàng tiếp nhận hơn về nghệ thuật sân khấu bài chòi nói riêng, NTTT nói chung. Từ đó, bảo tồn, phát huy được những giá trị di sản NTTT một cách hiệu quả trong lứa tuổi học sinh. Đây là cách làm hay, cần được tiếp tục thực hiện trong thời gian tới.