Vùng chè Tân Cương (Thái Nguyên): Gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng

Khi cây chè “kể chuyện”

Nằm ở xóm Hồng Thái 2, xã Tân Cương (tỉnh Thái Nguyên), Hợp tác xã Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên là một trong những “hạt nhân” của vùng chè Tân Cương trong việc gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng.

Giám đốc của Hợp tác xã, ông Bùi Trọng Đại cho biết, trước đây, gia đình ông cũng như nhiều hộ dân khác chỉ chuyên canh cây chè, giữ nghề truyền thống cha ông để lại. Sau tham gia các lớp tập huấn, học hỏi mô hình du lịch cộng đồng trong Chương trình phát triển du lịch nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, ông nhận thấy cây chè không chỉ là cây trồng cho kinh tế, mà còn là di sản văn hóa có thể “kể chuyện” và thu hút du khách.

Bắt nguồn từ ý tưởng đó, ông vay vốn và bắt tay xây dựng mô hình Tiến Yên Farmstay, nơi du khách không chỉ thưởng trà, mà còn được hòa mình vào không gian sống của người trồng chè.

Trải dài trên diện tích hơn 3 ha, Tiến Yên Farmstay được quy hoạch đồng bộ: Đường bê tông quanh đồi chè dài gần 1.000 m, hệ thống hồ nước, cầu gỗ, chòi nghỉ, khu trải nghiệm, khu nhà cộng đồng và 6 phòng nghỉ tiêu chuẩn 5 sao. Không gian nào cũng hướng ra đồi chè bát ngát để du khách có thể ngắm bình minh, nghe tiếng gió luồn qua lá và cảm nhận nhịp sống chậm rãi của nơi “Thủ đô gió ngàn”.

Chính thức đi vào hoạt động từ ngày 8/3/2025, Tiến Yên Farmstay nhanh chóng trở trở thành một điểm đến yêu thích và được giới thiệu trong chương trình Famtrip “Tour du lịch ẩm thực Thái Nguyên 2025”.

Trải nghiệm hành trình “từ búp đến chén trà”

Đến với Tiến Yên Farmstay, du khách được trải nghiệm trọn vẹn hành trình “từ búp đến chén trà”. Họ có thể đi dạo trong đồi chè, học cách hái búp, sao chè, tìm hiểu quy trình chế biến, hoặc tham gia những buổi “trà nương”, nơi người dân mời trà, kể chuyện về cây chè, về phong tục và lối sống gắn bó với nghề.

Ẩm thực ở đây cũng mang dấu ấn riêng khi các món ăn được sáng tạo từ nguyên liệu trà: Cá kho chè xanh, kẹo lạc chè xanh, bánh trà… Mỗi bữa ăn đều là sự hòa quyện giữa hương vị quê và tinh thần đổi mới của người Tân Cương.

Theo ông Bùi Trọng Đại, từ khi đi vào hoạt động, mỗi tháng Tiến Yên Farmstay đón khoảng 2.000 - 3.000 lượt khách, trong đó 60% khách có mua trà và đặc sản mang về. Ngoài khách nội địa, nhiều đoàn khách châu Âu và Bắc Mỹ cũng đã ghé thăm, đặc biệt ấn tượng với không gian gần gũi nhưng vẫn đạt tiêu chuẩn cao cấp.

Hoạt động du lịch cộng đồng tại Tiến Yên không chỉ tạo thêm 20-30% thu nhập cho hộ gia đình ông Đại, mà còn giải quyết việc làm cho 15 lao động địa phương, trong đó có 5 lao động thường xuyên. Nhiều trường học trong vùng còn tổ chức cho học sinh tham quan, học tập trải nghiệm, biến đồi chè thành “lớp học ngoài trời” sinh động về văn hóa và nông nghiệp.

“Điều vui nhất là hình ảnh trà Tân Cương được quảng bá rộng rãi hơn. Nhiều du khách sau khi về nước vẫn liên hệ đặt hàng, gửi lời cảm ơn, coi đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong hành trình khám phá Việt Nam”, ông Đại chia sẻ.

Nâng tầm sản phẩm chè

Ngoài diện tích tự quản lý, còn liên kết với các hộ dân trong vùng, nâng tổng quy mô lên 30 ha chè, trong đó 5 ha đạt chứng nhận hữu cơ, sản xuất theo quy trình VietGAP.

Không dừng lại ở việc phát triển dịch vụ trải nghiệm, Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên còn chú trọng nâng tầm sản phẩm chè. Năm 2024, sản phẩm Đinh hương trà của HTX được công nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh, giúp giá bán tăng khoảng 20% so với trước. Đây là minh chứng cho hướng đi đúng: Lấy chất lượng sản phẩm nông nghiệp làm gốc, kết hợp du lịch làm đòn bẩy để nâng giá trị.

Theo ông Đại, “du lịch chỉ bền vững khi sản phẩm cốt lõi đạt chuẩn”. Chính vì vậy, HTX duy trì quy trình trồng, chăm sóc, chế biến chè sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và giữ vững thương hiệu Tân Cương.

Song song đó, HTX tích cực tham gia các chương trình xúc tiến du lịch và hội chợ OCOP, được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh hỗ trợ tập huấn kỹ năng đón khách, kết nối doanh nghiệp lữ hành. Đặc biệt, việc quảng bá qua mạng xã hội và báo chí đã giúp Tiến Yên Farmstay nhanh chóng được biết đến như một “điểm chạm văn hóa” mới của Thái Nguyên.