Vững vàng nơi tuyến đầu phòng, chống tội phạm trên biển

Tổ công tác của Hải đoàn Biên phòng 38 tạm giữ tàu cá vận chuyển trái phép dầu diesel trên biển. Ảnh: Hà Vinh

Nhận diện đúng thủ đoạn, xử lý nghiêm vi phạm

Đêm xuống nhanh ở vùng biển giáp ranh. Sau những vệt sáng cuối cùng từ tàu cá, mặt biển chỉ còn tiếng máy, tiếng sóng và những dấu hiệu lúc rõ, lúc mờ trên hệ thống quan sát. Với cán bộ, chiến sĩ Hải đoàn Biên phòng 38, đây cũng là thời điểm các đối tượng có thể lợi dụng để sang mạn, mua bán, vận chuyển dầu, than, hàng hóa không rõ nguồn gốc, hoặc tìm cách né tránh hoạt động tuần tra, kiểm soát của lực lượng chức năng.

Thủ đoạn vi phạm không mới, nhưng ngày càng tinh vi. Có những đối tượng chọn đêm tối, thời tiết xấu để cho phương tiện hoạt động; có tàu cá lợi dụng hoạt động đánh bắt để che giấu hành vi vi phạm; có trường hợp hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp; có phương tiện để thiết bị giám sát hành trình mất kết nối trong thời gian dài. Trên vùng biển rộng, chỉ cần bỏ qua một dấu hiệu bất thường, đối tượng có thể lợi dụng để đưa hàng lậu đi qua địa bàn.

Giữa tháng 4/2026, trong quá trình tuần tra, kiểm soát tại vùng biển giáp ranh Bạch Long Vĩ (thành phố Hải Phòng), Cô Tô (tỉnh Quảng Ninh), tổ công tác Biên đội II/26 thuộc Hải đoàn Biên phòng 38 phát hiện tàu cá HP-90844-TS có dấu hiệu nghi vấn. Qua kiểm tra, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện trên tàu có khoảng 10.000 lít dầu diesel; thuyền trưởng không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số dầu.

Chỉ ít ngày sau, tại vùng biển Ninh Bình, lực lượng của Hải đoàn Biên phòng 38 chủ trì, phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Bình phát hiện 2 tàu cá vận chuyển khoảng 15.000 lít dầu diesel không rõ nguồn gốc. Cả 2 phương tiện đều có dấu hiệu vi phạm quy định về thiết bị giám sát hành trình. Ở một vụ việc khác, đơn vị tạm giữ phương tiện vận chuyển trái phép khoảng 200 tấn than trên vùng biển giáp ranh thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh. Các vụ việc liên tiếp cho thấy hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và vi phạm pháp luật trên biển luôn biến đổi về phương thức, thời điểm và tuyến di chuyển.

Đại tá Nguyễn Văn Sưởng, Chính ủy Hải đoàn Biên phòng 38 cho biết: “Đấu tranh phòng, chống tội phạm trên biển là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Cán bộ, chiến sĩ phải nắm chắc pháp luật, bám sát tình hình, xử lý kiên quyết, đúng đối sách, không để bị động, bất ngờ”.

Từ yêu cầu đó, Hải đoàn Biên phòng 38 duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu; tổ chức các biên đội tuần tra dài ngày; tăng cường tuần tra ở khu vực trọng điểm, địa bàn giáp ranh; kết hợp nắm tình hình, kiểm tra, kiểm soát với xử lý vi phạm theo đúng quy định của pháp luật. Cán bộ, chiến sĩ được huấn luyện về pháp luật, nghiệp vụ biên phòng, nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát, chuyên môn hàng hải, kỹ năng nhận diện dấu hiệu nghi vấn, kiểm tra phương tiện, lập biên bản, thu thập chứng cứ, tạm giữ, dẫn giải phương tiện và phối hợp xử lý. Trên biển, sự bình tĩnh, chính xác và chặt chẽ trong từng thao tác quyết định hiệu quả của cả vụ việc.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Hải đoàn Biên phòng 38 tổ chức 3 biên đội tuần tra dài ngày và nhiều đợt hoạt động đột xuất, thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh vùng biển, đảo. Qua tuần tra, kiểm soát, đơn vị lập biên bản, tuyên truyền, yêu cầu 145 lượt tàu cá nước ngoài rời khỏi vùng biển Việt Nam; độc lập và phối hợp bắt giữ, xử lý 8 vụ, với 41 đối tượng, 11 phương tiện vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và thủy sản. Tang vật vi phạm gồm 214,52 tấn than cám, 124.960 lít dầu; tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tiền bán phát mại hàng hóa tịch thu nộp ngân sách Nhà nước với hơn 2,4 tỷ đồng.

Thiếu tá Lê Trung Nguyên, thuyền trưởng tàu BP 29.01.06 chia sẻ: “Trên biển, người chỉ huy phải quyết đoán, cán bộ, chiến sĩ phải bình tĩnh. Quá trình tiếp cận, kiểm tra, truy đuổi, dẫn giải phương tiện vi phạm phải được hiệp đồng chặt chẽ, đúng quy trình, bảo đảm an toàn cho người, phương tiện và chặt chẽ về hồ sơ, thủ tục pháp lý”.

Sau mỗi vụ việc, Hải đoàn Biên phòng 38 kịp thời hoàn thiện hồ sơ, xử lý theo quy định, đồng thời rút kinh nghiệm, nhận diện rõ hơn thủ đoạn, tuyến di chuyển, thời điểm hoạt động của các đối tượng để nâng cao hiệu quả tuần tra, kiểm soát trên biển.

Lấy pháp luật làm nền tảng, ngư dân làm điểm tựa

Đấu tranh với tội phạm trên biển không thể chỉ dựa vào kiểm tra, bắt giữ. Khi ngư dân hiểu pháp luật, chấp hành đúng quy định và chủ động cung cấp thông tin, sẽ có thêm nhiều “tai mắt” hỗ trợ lực lượng chức năng bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự. Vì vậy, Hải đoàn Biên phòng 38 luôn gắn tuần tra, kiểm soát với tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho ngư dân.

Nội dung tuyên truyền được lựa chọn sát hoạt động đi biển: Quy định về vùng biển; phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; thủ tục xuất bến, nhập bến; duy trì thiết bị giám sát hành trình; trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng khi hoạt động trên biển. Cán bộ Hải đoàn trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, gắn với tình huống cụ thể và những lỗi ngư dân dễ mắc trong mỗi chuyến vươn khơi. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị tổ chức 10 đợt tuyên truyền cho 184 tàu, với 1.228 ngư dân; tặng 91 sách pháp luật, 179 cờ Tổ quốc, 120 ảnh Bác Hồ và cấp phát 1.339 tờ rơi tuyên truyền.

Trung tá Nguyễn Văn Bạo, Chính trị viên Hải đội 3 nhấn mạnh: “Chúng tôi kết hợp chặt chẽ tuần tra, kiểm soát với tuyên truyền pháp luật, giúp ngư dân nâng cao nhận thức, chấp hành nghiêm quy định khi vươn khơi; qua đó, bảo vệ sinh kế, giữ gìn an ninh, trật tự và góp phần khẳng định chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc”.

Đằng sau mỗi chuyến tuần tra là sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cả đơn vị. Tàu, xuồng được kiểm tra, bảo đảm hệ số kỹ thuật; nhiên liệu, lương thực, thực phẩm được tính toán phù hợp với nhiệm vụ dài ngày. Cán bộ, chiến sĩ lên tàu với hành trang không chỉ là nghiệp vụ, pháp luật, sức khỏe, mà còn là bản lĩnh và ý thức kỷ luật. Hải đoàn chú trọng xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ; duy trì nền nếp chính quy từ cơ quan đến phân đội, từ bến cảng đến từng con tàu. Sự chặt chẽ đó giúp mỗi hải trình được triển khai an toàn, từng tình huống được xử lý đúng quy định, để bộ đội yên tâm bám biển, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.