WHO cảnh báo Ebola, Bộ Y tế họp khẩn chặn dịch xâm nhập Việt Nam

Đợt dịch Ebola “bất thường”, chưa xác định quy mô lây lan

Dịch Ebola đang nóng trở lại tại châu Phi với những diễn biến khiến giới chức y tế toàn cầu lo ngại. Chỉ trong ít ngày, Cộng hòa dân chủ Congo ghi nhận hàng trăm ca nghi nhiễm, nhiều ca tử vong và đặc biệt có 4 nhân viên y tế tử vong do nhiễm chủng virus Ebola Bundibugyo.

Khử khuẩn sau khi có bệnh nhân Ebola tử vong.

Trước diễn biến này, hôm nay, 22/5, Bộ Y tế đã họp khẩn về công tác giám sát, phòng chống bệnh Ebola với sự tham dự của WHO tại Việt Nam.

Theo WHO, nguy cơ lây lan Ebola hiện ở mức cao tại các quốc gia bị ảnh hưởng và khu vực lân cận. WHO nhấn mạnh các quốc gia tuyệt đối không được chủ quan.

Đặc biệt, WHO đã công bố đợt dịch Ebola do chủng Bundibugyo tại Congo và Uganda là “sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế”.

Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), đến ngày 18/5/2026, Congo đã ghi nhận 516 ca nghi nhiễm Ebola, trong đó có 131 ca tử vong. Đáng lo ngại, ngày 5/5, WHO ghi nhận 4 nhân viên y tế tử vong do nhiễm chủng virus Bundibugyo.

Theo Cục Phòng bệnh, đợt dịch lần này có nhiều điểm bất thường. Các chùm ca bệnh tử vong xuất hiện trong cộng đồng với triệu chứng điển hình của Ebola, trong khi quy mô thực sự của ổ dịch và mối liên quan dịch tễ vẫn chưa được xác định đầy đủ.

Một dấu hiệu đáng báo động khác là tỷ lệ mẫu xét nghiệm dương tính rất cao. Có tới 8/13 mẫu bệnh phẩm thu thập tại nhiều khu vực khác nhau cho kết quả dương tính với Ebola. Điều này làm dấy lên lo ngại số ca mắc thực tế có thể lớn hơn nhiều so với báo cáo.

Bộ Y tế họp khẩn bàn biện pháp ứng phó với nguy cơ dịch Ebola xâm nhập.

Virus có tỉ lệ tử vong cao tới 90%

Ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, cho biết Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có tốc độ lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong lên tới 90%.

Virus Ebola lây từ động vật hoang dã sang người như dơi ăn quả, nhím, linh trưởng; sau đó tiếp tục lây giữa người với người thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, dịch cơ thể hoặc vật dụng nhiễm mầm bệnh.

Người mắc Ebola thường có biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ, đau họng, mệt mỏi, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban; một số trường hợp xuất huyết nặng. Thời gian ủ bệnh kéo dài từ 2 đến 21 ngày.

Hiện virus Ebola có 6 chủng thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó 3 chủng thường gây dịch là Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt dịch lần này tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra.

Điều khiến giới chuyên môn đặc biệt lo ngại là hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo.

Việt Nam kích hoạt giám sát tại cửa khẩu

Theo Bộ Y tế, hiện Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh Ebola nào. Song không loại trừ khả năng virus theo hành khách nhập cảnh từ vùng dịch vào nước ta.

Ngay sau cảnh báo của WHO, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt với người trở về từ khu vực có dịch; đồng thời chuẩn bị sẵn các đội phản ứng nhanh và kịch bản ứng phó nếu xuất hiện ca bệnh.

Các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP.HCM hiện đã đủ năng lực xét nghiệm virus Ebola bằng kỹ thuật real-time PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III.

Sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến về Việt Nam trong 7-10 ngày tới.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu Cục Phòng bệnh phối hợp chặt chẽ với WHO xây dựng kịch bản ứng phó, hướng dẫn xử lý ca bệnh và cập nhật liên tục các khuyến cáo mới nhất.

Thứ trưởng cũng yêu cầu ngành y tế rà soát năng lực chống dịch tại các bệnh viện, tăng cường kiểm tra tại cửa khẩu, giám sát người trở về từ vùng nguy cơ và sẵn sàng triển khai các đội phản ứng nhanh nếu phát hiện ca nghi nhiễm.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân trở về từ vùng có dịch cần chủ động theo dõi sức khỏe, thông báo ngay cho cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt, đau đầu, tiêu chảy, nôn hoặc xuất huyết.