WHO cảnh báo hậu quả tàn khốc khi trì hoãn viện trợ Gaza

Xe tải chở hàng viện trợ di chuyển từ phía Ai Cập qua cửa khẩu Rafah vào Dải Gaza năm 2025. Ảnh: THX/TTXVN

Đại diện WHO tại Palestine kêu gọi Israel tạo điều kiện để các nguồn cung y tế được đưa vào Gaza nhanh chóng và ổn định, trong bối cảnh hoạt động viện trợ tại dải đất này vẫn đối mặt nhiều hạn chế.

Theo WHO ngày 2/10, các chuyến hàng viện trợ được Israel phê duyệt hiện chỉ có thể vào Gaza qua cửa khẩu Kerem Shalom ở phía Nam. Trong khi đó, cửa khẩu Rafah cũng ở phía Nam chỉ mở hạn chế cho hoạt động di chuyển của người dân, trong đó có những bệnh nhân cần ra nước ngoài điều trị.

“Một xe tải chở những vật tư không thuộc nhóm ưu tiên, hoặc những vật tư cần thiết nhưng đến quá muộn, sẽ không thể cứu được mạng người. Đó mới là vấn đề thực sự quan trọng”, Reinhilde Van De Weerdt, đại diện WHO tại Palestine, nói.

Theo bà Van De Weerdt, các cơ quan chức năng Israel cần giảm áp lực đối với nguồn cung y tế, đồng thời không nên xếp những loại thuốc và vật tư y tế thiết yếu vào nhóm hàng hóa có khả năng sử dụng kép. Bà cho rằng đây đều là những vật tư y tế được công nhận rộng rãi và cần thiết để duy trì hoạt động của bệnh viện, phòng khám ở bất kỳ đâu.

Tình trạng chậm trễ đặc biệt đáng lo ngại đối với những người đã mất chi và đang chờ các thiết bị hỗ trợ phục hồi chức năng.

Bà Van De Weerdt cho biết một lô hàng gồm chân tay giả và các thiết bị hỗ trợ đã bị từ chối tới bốn lần trong vòng sáu tháng qua.

“Mỗi lần bị từ chối đồng nghĩa với một lần trì hoãn nữa đối với một người đã mất đi một phần cơ thể và chỉ đang chờ cơ hội để có thể bước đi trở lại”, bà nói.

Trong khi đó, thuốc men được đưa vào Gaza tương đối thuận lợi hơn. WHO cho biết gần 87% các lô thuốc được phê duyệt, trong khi tỷ lệ bị từ chối chỉ nhỉnh hơn 1%.

Trao đổi với kênh Al Jazeera, bà Van De Weerdt nhấn mạnh WHO tiếp tục kêu gọi việc đưa hàng cứu trợ và vật tư y tế vào Gaza phải được thực hiện trên quy mô lớn, không bị cản trở và có thể dự đoán trước. Bà đồng thời đề xuất mở rộng mô hình nhiều cửa khẩu để hoạt động viện trợ không phải phụ thuộc vào một số ít điểm trung chuyển.

Bốn cửa khẩu chính khác gồm Kissufim, Gate 96, Erez và Erez West hiện vẫn đóng cửa và nằm hoàn toàn dưới sự kiểm soát của Israel.

Đại diện WHO cũng đánh giá cao những nhân viên y tế đang tiếp tục làm việc trong điều kiện nguy hiểm tại Gaza. Tuy nhiên, bà cho rằng lực lượng này vẫn không nhận được đủ vật tư cần thiết để cung cấp dịch vụ chăm sóc cho người bệnh.

Khi mùa đông bắt đầu, nhu cầu đưa hàng cứu trợ vào Gaza càng trở nên cấp thiết. Bà Van De Weerdt cho biết gần 2 triệu người tại đây cần nơi trú ẩn để chống chọi với giá lạnh và nguy cơ ngập lụt, trong khi điều kiện sống hiện tại đang đe dọa nghiêm trọng sức khỏe, an toàn và phẩm giá của người dân.

WHO cảnh báo tình trạng thiếu nơi trú ẩn an toàn và nước sạch đang làm gia tăng nguy cơ bùng phát các bệnh có thể phòng ngừa. Số lượng chuột tăng cao cũng khiến nguy cơ lây nhiễm qua vết cắn trở nên đáng lo ngại, trong khi việc nhiều phòng thí nghiệm y tế công cộng bị phá hủy khiến khả năng theo dõi và phát hiện dịch bệnh bị hạn chế.

Văn phòng Điều phối các vấn đề Nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) cũng cảnh báo Gaza City đang đối mặt rủi ro nghiêm trọng về y tế công cộng do rác thải rắn tích tụ. Những thành quả mong manh trong việc duy trì vệ sinh môi trường có nguy cơ bị đảo ngược bởi tình trạng thiếu máy móc hạng nặng, dầu động cơ, phụ tùng và nguồn kinh phí mua nhiên liệu.

Theo OCHA, gần 12 tháng sau khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa Israel và Hamas được thiết lập, tình hình nhân đạo tại Gaza vẫn ở mức “quá sức chịu đựng”. Các cuộc không kích và hoạt động quân sự khác của Israel vẫn tiếp diễn, trong khi những hạn chế đối với hoạt động viện trợ tiếp tục làm gia tăng sức ép lên hệ thống y tế và đời sống của hàng triệu người tại vùng đất này.