WHO: Tuổi thọ trung bình toàn cầu gần trở lại mức trước đại dịch COVID-19

Người cao tuổi tập thể dục tại Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo báo cáo Ước tính Sức khỏe Toàn cầu (GHE) công bố thường niên của WHO, tuổi thọ trung bình trên thế giới đạt 73,3 năm vào năm 2023, gần bằng mức 73,4 năm ghi nhận vào năm 2019, thời điểm trước khi đại dịch bùng phát. Cuộc khủng hoảng do đại dịch COVID-19 đã khiến tuổi thọ toàn cầu giảm xuống còn 71,5 năm vào năm 2021.

Ông Alain Labrique, người đứng đầu bộ phận dữ liệu của WHO, cho rằng việc con người sống thọ hơn là một trong những thành tựu lớn của y tế công cộng. Theo ông, thách thức tiếp theo là bảo đảm những năm sống thêm đó là những năm sống khỏe mạnh, đồng thời các hệ thống y tế cần thích ứng để đáp ứng nhu cầu đang thay đổi của người dân.

Báo cáo của WHO cho thấy tuổi thọ khỏe mạnh phục hồi chậm hơn sau đại dịch, đạt 62,8 năm vào năm 2023, thấp hơn 0,4 năm so với mức ghi nhận năm 2019. Trong khi đó, số ca tử vong do chứng sa sút trí tuệ đã tăng gấp 3 lần. Tình trạng suy giảm sức khỏe liên quan đến chứng lo âu và trầm cảm cũng gia tăng mạnh kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát.

Trong giai đoạn 2000-2023, khu vực châu Mỹ ghi nhận mức gia tăng lớn nhất về nguy cơ tử vong và suy giảm số năm sống khỏe mạnh, trong khi khu vực Tây Thái Bình Dương có sự cải thiện đáng kể.
Theo WHO, trong tổng số 61 triệu ca tử vong trên toàn thế giới năm 2023, có khoảng 33 triệu ca tử vong do 10 nguyên nhân hàng đầu. Các bệnh không lây nhiễm chiếm 8 trong số 10 nguyên nhân. Hiện nay, các bệnh không lây nhiễm chiếm 74% số ca tử vong toàn cầu, tăng từ mức 58% vào năm 2000, thời điểm WHO bắt đầu thực hiện nghiên cứu GHE.

Bệnh tim thiếu máu cục bộ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới, chiếm 16% tổng số ca tử vong. Đây là căn bệnh có số ca tử vong tăng nhiều nhất trong giai đoạn 2000-2023, từ 3 triệu ca lên 9,5 triệu ca. Đột quỵ và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính lần lượt là nguyên nhân gây tử vong thứ hai và thứ ba trong năm 2023, chiếm khoảng 11% và 6% tổng số ca tử vong.

Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới - căn bệnh truyền nhiễm gây tử vong nhiều nhất thế giới, đứng ở vị trí thứ tư. Bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ khác đứng thứ năm vào năm 2023, cướp đi sinh mạng của 2,1 triệu người.

Đáng chú ý, lần đầu tiên kể từ khi đại dịch bùng phát, COVID-19 không còn nằm trong danh sách 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Căn bệnh này là nguyên nhân trực tiếp gây ra khoảng 5,3 triệu ca tử vong (đứng thứ 3) vào năm 2020 và 9,4 triệu ca (đứng đầu) vào năm 2021. Đến năm 2023, số ca tử vong trực tiếp do COVID-19 giảm xuống còn 900.000 ca, đưa căn bệnh này xuống vị trí thứ 14 trong số các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.

Trong khi đó, số ca tử vong do HIV/AIDS đã giảm 62% kể từ năm 2020. HIV/AIDS từ vị trí thứ 7 trong số các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới vào năm 2000 đã xuống vị trí thứ 22 vào năm 2023.