Xã Kiều Phú đưa công nghệ xuống đồng ruộng

Mô hình mới đã góp phần giảm sức lao động, tăng cơ giới hóa, từng bước gắn sản xuất với thị trường và đem lại năng suất cao hơn. Đây cũng là giải pháp thiết thực nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hạn chế ruộng bỏ hoang.

Kiểm tra chất lượng lúa tại xã Kiều Phú. Ảnh: Nguyễn Tuân

Vụ mùa đã khép lại. Những thửa ruộng tại các xứ đồng Sung, Đồng Lọc, Thốp Vường và Thanh Tre, thuộc các thôn Ngọc Bái, Văn Quang, Ngọc Than (xã Kiều Phú) đã cho thấy kết quả bước đầu của việc đưa công nghệ vào sản xuất lúa.

Trên diện tích 15ha lúa Đài thơm số 8 và nếp 9603, thiết bị bay không người lái được sử dụng trong các khâu gieo sạ, bón phân, diệt ốc và phun thuốc bảo vệ thực vật. Những công việc vốn phụ thuộc nhiều vào sức người nay từng bước được cơ giới hóa, mở ra cách tổ chức sản xuất chủ động và hiệu quả hơn.

Theo đánh giá của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú, với giống lúa Đài thơm số 8, phương thức gieo sạ đạt năng suất thực thu 56,9 tạ/ha, cao hơn mức 54,9 tạ/ha của phương thức gieo mạ, cấy tay.

Thực tế, chi phí sản xuất tính trên mỗi héc ta lúa gieo sạ khoảng 28,5 triệu đồng, trong khi phương thức gieo mạ, cấy tay là 41,1 triệu đồng. Lợi nhuận chênh lệch khoảng 14,6 triệu đồng/ha. Kết quả này cho thấy dư địa cải thiện hiệu quả kinh tế nếu tổ chức sản xuất hợp lý.

Ngoài ra, với người nông dân, giá trị của công nghệ còn thể hiện ở việc giảm những công đoạn nặng nhọc, mất nhiều thời gian. Trước đây, việc bón phân, phun thuốc thường đòi hỏi người lao động trực tiếp xuống ruộng, mang theo thiết bị thủ công và di chuyển qua từng thửa. Khi thiết bị bay được đưa vào sử dụng, các khâu này được triển khai nhanh hơn, đồng thời hạn chế việc người lao động tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật.

Ông Nguyễn Trọng Hùng, thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp Liệp Tuyết (xã Kiều Phú) tham gia mô hình đánh giá, phương thức canh tác này giảm được đáng kể công sức, chi phí cho người nông dân và năng suất lúa vẫn đạt cao. Đây là điều kiện quan trọng để nông dân tiếp tục gắn bó với đồng ruộng.

Mô hình ứng dụng công nghệ tại xã Kiều Phú có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một vụ lúa mà đã phát huy tác dụng khi gắn với tổ chức sản xuất, sự tham gia của hợp tác xã và người nông dân. Bởi, việc tập hợp diện tích, thống nhất quy trình kỹ thuật, phối hợp dịch vụ cơ giới hóa giúp hạn chế tình trạng mỗi hộ làm một cách, đồng thời tạo điều kiện hình thành vùng sản xuất hàng hóa.

Đây cũng là cơ sở để các hợp tác xã chuyển từ cung cấp dịch vụ đơn lẻ sang chủ động tổ chức sản xuất, kết nối các khâu từ đầu vào đến đầu ra.

Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú Kiều Minh Khuê chia sẻ, mô hình ứng dụng thiết bị bay không người lái là bước thử nghiệm nhằm đưa tiến bộ kỹ thuật vào nhiều công đoạn sản xuất lúa, từng bước thay đổi tập quán canh tác. Kết quả sau vụ mùa là cơ sở để địa phương tiếp tục đánh giá, hoàn thiện quy trình và xem xét mở rộng diện tích trong những vụ tiếp theo. Tuy nhiên, quy mô áp dụng trên diện tích 15ha vẫn còn khiêm tốn.

Sau vụ mùa năm 2026, hiệu quả mô hình sẽ được đánh giá đầy đủ, chi tiết hơn dựa trên chi phí thực tế, năng suất, số ngày công tiết giảm, chất lượng sản phẩm và khả năng tiêu thụ.

Trong vụ đông xuân 2026-2027, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú tiếp tục mở rộng mô hình tại những vùng có điều kiện đất đai thuận lợi, có sự tham gia thực chất của hợp tác xã và người dân; đồng thời tiếp tục hỗ trợ giống, vật tư, chuyển giao kỹ thuật và dịch vụ cơ giới hóa phù hợp để có kiểm chứng tiếp tục nhân rộng.

Từ 15ha lúa ứng dụng công nghệ, xã Kiều Phú đã có thêm cơ sở thực tiễn để đổi mới phương thức sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, giá trị lâu dài của mô hình không nằm ở việc đưa thiết bị hiện đại xuống đồng ruộng, mà ở khả năng giúp người dân giảm chi phí, nâng cao thu nhập và yên tâm duy trì sản xuất.

Giữ ruộng phải bắt đầu từ hiệu quả kinh tế; muốn công nghệ lan tỏa, phải chứng minh được lợi ích bằng kết quả thực tế. Làm được như vậy mới hạn chế ruộng bỏ hoang và phát triển nông nghiệp bền vững tại xã Kiều Phú.