Xã Phú Xuyên: Phát huy nội lực, đưa giá trị làng nghề truyền thống vươn xa

Sự gắn kết giữa bảo tồn di sản văn hóa với tư duy hiện đại, cùng định hướng sát sao từ hệ thống chính trị đã giúp sản phẩm đặc trưng của Phú Xuyên không chỉ khẳng định vị thế trong nước mà còn tự tin vươn tầm quốc tế.

Sức sống từ những làng nghề

Nằm ở vị trí địa kinh tế đặc biệt khi tiếp giáp với Quốc lộ 1A và đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, xã Phú Xuyên có diện tích tự nhiên 6.020ha, trong đó hơn 3.003ha là đất nông nghiệp. Địa phương hiện có quy mô dân số đông đúc với trên 96.600 nhân khẩu, quy mô hơn 3.750 hộ sản xuất và hàng trăm doanh nghiệp, địa phương đã tạo việc làm cho hơn 10.000 lao động...

Trên nền tảng dân cư dồi dào và trình độ tay nghề cao, các làng nghề tại đây đã tạo nên những giá trị kinh tế vượt trội.

Lãnh đạo xã Phú Xuyên thăm các cơ sở sản xuất đồ gỗ trên địa bàn. Ảnh: Mạnh Hùng

Nhắc đến xã Phú Xuyên, không thể không nhắc đến làng lưới cước Trần Phú - hiện tượng độc đáo được ví như "làng biển giữa lòng Hà Nội". Dù cách xa đại dương, nhưng sản phẩm ngư lưới cụ nơi đây đã hiện diện khắp các vùng duyên hải từ Bắc chí Nam. Những sợi cước mỏng manh qua khâu se sợi, dệt máy và hấp nhiệt đã trở thành những tấm lưới bền bỉ, đồng hành cùng ngư dân vươn khơi bám biển. Bên cạnh đó, các làng mộc cao cấp như: Vạn Điểm, An Định, Chanh Thôn, Phúc Trạch cũng tạo nên một hệ sinh thái sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ sôi động.

Tại các xưởng sản xuất, không khí lao động luôn hối hả. Những khối gỗ quý như lim, gụ, hương qua bàn tay nghệ nhân đã trở thành những bộ bàn ghế chạm khắc tinh xảo, những bức tranh gỗ có hồn hay những bộ đồ thờ sơn son thếp vàng uy nghiêm.

Tính chuyên nghiệp trong sản xuất được thể hiện rõ nét khi các hộ gia đình tự nguyện liên kết thành từng nhóm công đoạn: Nhóm chuyên xẻ gỗ, nhóm gia công thô và nhóm hoàn thiện. Cách làm này không chỉ nâng cao năng suất mà còn giúp mỗi sản phẩm đạt đến độ hoàn mỹ cao nhất. Đến nay, toàn xã tự hào có tổng số 97 sản phẩm đã được đánh giá chứng nhận OCOP 3 sao và 4 sao.

Tác phẩm điêu khắc gỗ nghệ thuật kích thước lớn, thể hiện tinh hoa bàn tay tài hoa của nghệ nhân địa phương. Ảnh: Mạnh Hùng

Một trong những chiến lược đột phá của xã Phú Xuyên trong thời gian qua là việc chuyển đổi từ sản xuất thuần túy sang phát triển du lịch làng nghề. Quyết định công nhận điểm du lịch làng nghề của cơ quan có thẩm quyền vào đầu năm 2023 đã mở ra chương mới. Du khách đến với Phú Xuyên không chỉ để mua sắm mà còn để đắm mình vào không gian văn hóa của một vùng quê văn hiến.

Những di tích như giếng đá cổ, nhà cổ hàng trăm năm tuổi, cây đa di sản cùng hệ thống đình, chùa, đền thờ Tổ nghề mộc được bảo tồn nguyên trạng, tạo nên một chuỗi điểm đến hấp dẫn.

Việc xây dựng khu tập trung các hộ làm nghề kết hợp dịch vụ ăn uống và lưu trú trên diện tích 70ha bước đầu thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi năm. Thông qua các hội chợ triển lãm tại những địa điểm uy tín của Thủ đô như Hoàng thành Thăng Long, hình ảnh xã Phú Xuyên năng động, sáng tạo, đậm đà bản sắc để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng…

Khẳng định vai trò lãnh đạo trong định hướng phát triển

Đứng trước vận hội mới của thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập, công tác chỉ đạo và định hướng từ phía Đảng ủy đóng vai trò then chốt. Sự đồng hành của lãnh đạo địa phương với nhân dân không chỉ nằm ở các văn bản mà còn hiện hữu trong từng hoạt động kiểm tra, lắng nghe và tháo gỡ khó khăn thực tế cho hơn 6.800 cơ sở kinh doanh trên địa bàn.

Việc trang bị máy móc tiên tiến giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm lưới cước, khẳng định tư duy đổi mới của người dân làng nghề xã Phú Xuyên. Ảnh: Mạnh Hùng

Trao đổi về định hướng phát triển bền vững, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phú Xuyên Nguyễn Xuân Thanh nhấn mạnh, việc giữ gìn và phát huy giá trị các làng nghề truyền thống là nhiệm vụ chính trị trọng tâm gắn liền với tiến trình xây dựng nông thôn mới nâng cao. Chúng tôi chú trọng vào việc nâng cao nhận thức cho các đảng viên và nhân dân về tầm quan trọng của việc bảo tồn tinh hoa nghề nghiệp cha ông.

Thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh việc áp dụng các nghị quyết chuyên đề về phát triển kinh tế làng nghề, tập trung hỗ trợ hơn 680 doanh nghiệp hoạt động ổn định và 17 hợp tác xã nông nghiệp cùng 3 quỹ tín dụng nhân dân tiếp cận công nghệ mới, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao hàm lượng văn hóa trong từng sản phẩm. Mục tiêu cuối cùng là biến giá trị làng nghề thành sức mạnh nội sinh để phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Đồng quan điểm về hiện thực hóa các mục tiêu kinh tế gắn liền với an sinh xã hội, Chủ tịch UBND xã Phú Xuyên Bùi Công Thản cho biết, với quy mô hơn 3.750 hộ sản xuất kinh doanh cá thể đã đăng ký, các làng nghề hiện đang giải quyết việc làm cho hơn 10.000 lao động. UBND xã đang tích cực triển khai các chương trình quảng bá thương hiệu, hỗ trợ các cơ sở khẳng định vị thế sản phẩm trên thị trường. Xã chú trọng phát triển kinh tế đi đôi với nâng cao chất lượng đời sống. Việc đưa sản phẩm làng nghề vươn xa không chỉ dừng lại ở tiêu thụ nội địa mà còn hướng tới các đơn hàng xuất khẩu có giá trị gia tăng cao.

Tác phẩm của làng nghề mộc Vạn Điểm thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật truyền thống và tư duy sáng tạo hiện đại. Ảnh: Mạnh Hùng

Mặc dù đạt những kết quả khả quan, nhưng hành trình đưa sản phẩm làng nghề vươn xa hơn nữa vẫn còn thách thức, từ việc cạnh tranh thị trường đến vấn đề môi trường sản xuất. Tuy nhiên, với sự đồng lòng của hệ thống chính trị và sự nhiệt huyết của nhân dân, xã Phú Xuyên đang từng bước hóa giải khó khăn.

Xã Phú Xuyên ngày nay đang chuyển mình mạnh mẽ, xứng đáng là điểm sáng trong phong trào phát triển kinh tế làng nghề của Thủ đô. Những sản phẩm tinh hoa mang thương hiệu địa phương tiếp tục đi xa hơn, mang theo câu chuyện về sự cần cù, sáng tạo, khát vọng vươn lên của người dân nơi đây trong kỷ nguyên mới.

Minh Phương