Xã Tam Nông: 'Đánh thức' tiềm năng khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa

Đồng chí Lưu Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Nông (thứ 2 từ phải sang) cùng Đoàn công tác của địa phương đến khảo sát tìm hiểu các sản phẩm tranh thủ công được thầy Nguyễn Văn Cảnh sáng tạo từ nguyên liệu bản địa, để hướng dẫn lập hồ sơ bình chọn sản phẩm OCOP năm 2026.

Qua đó, địa phương khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, nâng giá trị tài nguyên bản địa và tạo sinh kế cho người dân.

Được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã: Phú Hiệp, Phú Đức, xã Tam Nông mới có nhiều lợi thế về nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và du lịch sinh thái. Toàn xã hiện có 5 sản phẩm OCOP 3 sao còn thời hạn, gồm: Nước mắm cá linh, dưa kiệu, tranh vỏ tràm, cơm cháy chà bông và túi lọc trà lá ổi. Mỗi sản phẩm phản ánh nguồn nguyên liệu, tập quán sản xuất và sức sáng tạo của người dân địa phương.

Tuy nhiên, phần lớn cơ sở còn quy mô nhỏ; năng lực quản trị, thiết kế bao bì và kết nối thị trường hạn chế. Khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng chất lượng, nguồn gốc và thương hiệu, sản phẩm ngon, độc đáo mới chỉ là điều kiện ban đầu. Muốn đi xa, chủ thể phải chuẩn hóa quy trình và tổ chức thị trường bài bản.

Anh Dương Tấn Nhựt, chủ Cơ sở Cơm cháy chà bông Tấn Nhựt, cho biết: “Chứng nhận OCOP giúp khách hàng tin tưởng sản phẩm hơn, việc giới thiệu và tiêu thụ cũng thuận lợi hơn. Tuy nhiên, bao bì hiện còn đơn giản, chưa phù hợp với một số phân khúc chuyên nghiệp. Cơ sở mong được hỗ trợ kết nối đơn vị thiết kế để hoàn thiện nhận diện, chuẩn bị tốt cho kỳ đánh giá lại và mở rộng thị trường”.

Nếu cơm cháy đại diện cho hướng nâng cấp sản phẩm chế biến, tranh vỏ tràm và tranh cỏ năn của thầy Nguyễn Văn Cảnh, Cơ sở Tranh Thầy Cảnh, cho thấy khả năng chuyển hóa tài nguyên bản địa thành sản phẩm văn hóa, du lịch.
Từ những mảnh vỏ tràm và cọng cỏ năn quen thuộc, thầy Cảnh sáng tạo nên các bức tranh mang hình ảnh thiên nhiên, làng quê và sếu đầu đỏ. Thầy còn nghiên cứu dùng cỏ năn làm vòng tay, vòng cổ và quà lưu niệm phục vụ khách du lịch. Năm 2026, thầy dự kiến đăng ký đánh giá OCOP đối với sản phẩm tranh cỏ năn.

Theo thầy Nguyễn Văn Cảnh, lợi thế của sản phẩm thủ công bản địa nằm ở câu chuyện phía sau. Khách đến xưởng không chỉ trải nghiệm làm tranh mà còn được nghe về cây tràm, cỏ năn, hệ sinh thái Tràm Chim và ý nghĩa của việc bảo tồn sếu đầu đỏ. Khi hiểu câu chuyện, khách hàng trân trọng sản phẩm hơn. Qua đó, chúng tôi vừa giới thiệu sản phẩm, vừa quảng bá quê hương và lan tỏa ý thức bảo vệ thiên nhiên.

Cách làm này mở ra hướng kết nối OCOP với điểm tham quan và các tuyến du lịch quanh Vườn Quốc gia Tràm Chim. Khi sản phẩm trở thành một phần của hành trình khám phá, giá trị tạo ra còn lan tỏa sang dịch vụ, việc làm và hình ảnh điểm đến.

Theo kế hoạch triển khai Chương trình OCOP giai đoạn 2026 - 2030, xã Tam Nông đặt mục tiêu phát triển ít nhất 5 sản phẩm mới, nâng tổng số sản phẩm OCOP toàn xã lên tối thiểu 10 sản phẩm. Địa phương phấn đấu 100% sản phẩm OCOP từ 3 sao được quảng bá, kinh doanh trên nền tảng số; 100% sản phẩm mới có câu chuyện riêng gắn với nguồn gốc, tài nguyên và bản sắc địa phương.

Đồng chí Lưu Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Nông, cho biết, địa phương đang rà soát các sản phẩm đã được chứng nhận, nhất là sản phẩm đến kỳ đánh giá lại để nắm khó khăn và có hướng hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, xã tiếp tục phát hiện sản phẩm mới, sản phẩm tiềm năng để hướng dẫn chủ thể hoàn thiện điều kiện tham gia Chương trình OCOP.

“Các chủ thể phải tiếp tục nâng chất lượng, cải tiến bao bì, chuẩn hóa quy trình và xây dựng câu chuyện sản phẩm. Địa phương sẽ chỉ đạo ngành chuyên môn đồng hành, hỗ trợ về hồ sơ, thiết kế, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số và xúc tiến thương mại, giúp cơ sở phát triển chuyên nghiệp, ổn định đầu ra”, ông Lưu Văn Tiến nhấn mạnh.

Từ tài nguyên quen thuộc, người dân Tam Nông đang tạo ra sản phẩm mang giá trị kinh tế và dấu ấn văn hóa. Khi sáng tạo được tiếp sức đúng nhu cầu, OCOP sẽ trở thành động lực thúc đẩy khởi nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn và đưa câu chuyện Tam Nông vươn xa.