Xác định rõ 6 định hướng lớn trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW

Đồng chí Nguyễn Hải Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng trình bày báo cáo tại hội nghị. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Thể chế phải đi trước, mở đường

Báo cáo tóm tắt những điểm nổi bật trong quá trình triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW sau 1 năm 6 tháng được Bộ Chính trị ban hành, đồng chí Nguyễn Hải Ninh cho biết: Các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương, cơ sở giáo dục, đào tạo đã quán triệt, triển khai nghiêm túc các nội dung Nghị quyết 57 theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Nhiều nơi thực hiện sáng tạo, quyết liệt, có kết quả nổi bật, giá trị lan tỏa, mang lại hiệu quả tích cực. Cộng đồng doanh nghiệp, trí thức, chuyên gia, nhà khoa học và người dân có phản hồi tích cực, tạo hứng khởi trước những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Từ sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Chỉ đạo, các cơ quan ở cả 4 khối trong hệ thống chính trị (Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận) đã nỗ lực triển khai với khối lượng công việc rất lớn. Tính từ khi triển khai Nghị quyết đến ngày 29/6/2026, đã có 1.937 nhiệm vụ được giao (gồm 468 nhiệm vụ thường xuyên và 1.469 nhiệm vụ có thời hạn). Trong đó, đã hoàn thành 1.245/1.469 nhiệm vụ có thời hạn (đạt 84,8%); 168 nhiệm vụ đang thực hiện trong hạn (11,4%) và còn 56 nhiệm vụ quá hạn (3,8%).

Đồng chí Nguyễn Hải Ninh nêu rõ: Điểm nổi bật là việc Ban Chỉ đạo đẩy mạnh phương thức chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu với việc theo dõi, giám sát việc thực hiện Nghị quyết 57 và 9 nghị quyết còn lại trên môi trường số (Hệ thống theodoinq.dcs.vn), nhằm nâng cao trách nhiệm giải trình và chuyển mạnh từ mô tả việc đã triển khai sang đánh giá kết quả, hiệu quả, tác động. Để kịp thời lắng nghe phản hồi từ cơ quan, tổ chức, cá nhân, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo đã triển khai Hệ thống tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị, sáng kiến, giải pháp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia (pakn.dcs.vn). Đến ngày 29/6/2026, các cơ quan đã tiếp nhận và xử lý 1.009/1.071 nội dung (đạt 94,2%), tập trung vào các lĩnh vực thể chế, chính sách hỗ trợ, thủ tục hành chính, hạ tầng số, quản trị dữ liệu, an toàn thông tin và phổ cập kỹ năng số.

Quán triệt yêu cầu thể chế phải đi trước, mở đường và tạo động lực phát triển, trong 1 năm 6 tháng vừa qua, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được triển khai với khối lượng lớn văn bản được ban hành, tạo kết quả đột phá, tháo gỡ cơ bản những điểm nghẽn, rào cản cố hữu và mở ra hành lang pháp lý thông thoáng cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Các cơ quan của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã xây dựng, trình ban hành hơn 400 văn bản, gồm 13 văn bản của Ban Bí thư, 30 luật, hơn 70 nghị định, 30 nghị quyết, 72 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, hơn 80 thông tư và hàng trăm văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp, ngành, tạo nền tảng pháp lý quan trọng. Đến nay, các bộ, cơ quan tiếp tục hoàn thiện để ban hành một số dự án luật và 19 văn bản hướng dẫn thi hành các luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Một số chủ trương quan trọng của Nghị quyết 57 đã được thể chế hóa, kiến tạo phát triển như các quy định thúc đẩy chuyển đổi số, dữ liệu số, phân cấp, phân quyền; đổi mới quản lý hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển công nghiệp công nghệ số, công nghệ cao, công nghệ chiến lược; cơ chế đầu tư mạo hiểm và khởi nghiệp sáng tạo; đặt hàng, khoán chi và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu; tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia; xác lập quyền sở hữu, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu; cơ chế ưu đãi thuế, khơi thông nguồn vốn xã hội hóa; thu hút chuyên gia, nhân tài; thiết lập vị trí Tổng công trình sư, Kiến trúc sư trưởng…

Công tác chuyển đổi số có chuyển biến rõ nét, phục vụ trực tiếp người dân, doanh nghiệp và bảo đảm vận hành phục vụ hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 2 cấp. Cụ thể, khoảng 91,9% dân số được phủ 5G, hơn 71 triệu tài khoản định danh điện tử được kích hoạt, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại địa phương đạt 93,54%, ước tính tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho người dân, doanh nghiệp và Nhà nước.

Đánh giá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, báo cáo xác định, lĩnh vực này đã định hình được nhiệm vụ trọng tâm; xác định rõ 10 nhóm công nghệ chiến lược, 30 nhóm sản phẩm và 20 bài toán lớn của quốc gia, song, số công nghệ được làm chủ, sản phẩm được thương mại hóa và tạo tác động kinh tế còn ít, phần lớn nhiệm vụ đang ở giai đoạn thiết kế cơ chế, chuẩn bị đầu tư hoặc thử nghiệm.

Báo cáo cũng xác định rõ điểm nghẽn lớn nhất trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW thời gian qua nằm ở khâu tổ chức thực hiện, không phải ở công nghệ. Dữ liệu chưa đạt yêu cầu đúng, đủ, sạch, sống; tỷ lệ giải ngân chung mới đạt 23,35%; nhiều nhiệm vụ được báo cáo hoàn thành nhưng chưa có sản phẩm vận hành, người sử dụng và tác động được kiểm chứng. Do đó, yêu cầu cho giai đoạn tới là tăng tốc và thực chất; chuyển mạnh từ ban hành văn bản, xây dựng kế hoạch, triển khai nhiệm vụ sang tạo ra sản phẩm được sử dụng, kết quả đo lường được; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp, năng suất lao động và đóng góp cho tăng trưởng làm thước đo.

Động lực chủ yếu xác lập mô hình phát triển mới

Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh, Phó Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đã công bố Công văn số 3428-CV/VPTW thông báo ý kiến của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sơ kết 1 năm 6 tháng tình hình triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW với 6 định hướng lớn.

Đó là yêu cầu tiếp tục quán triệt Nghị quyết 57-NQ/TW là một trong những Nghị quyết chiến lược về phát triển đất nước trong giai đoạn mới; nhận thức rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới của đất nước theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV, là nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, năng lực tự chủ và sức mạnh quốc gia trong thế kỷ XXI.

Cùng với đó, các bên liên quan tập trung tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực hiện, tạo ra được sản phẩm, công nghệ, doanh nghiệp và không gian phát triển mới; góp phần nâng cao năng suất lao động, phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, công nghiệp chiến lược, công nghiệp công nghệ cao và các động lực tăng trưởng mới của đất nước; khẩn trương hoàn thiện các cơ chế thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển doanh nghiệp công nghệ và hình thành các chuỗi giá trị mới dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW tại điểm cầu Trung tâm - Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội (Hà Nội). Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Các cơ quan, đơn vị, địa phương ưu tiên phát triển khoa học cơ bản với tầm nhìn dài hạn, định hướng từ giáo dục bậc học phổ thông; nghiên cứu giải pháp, lộ trình cụ thể để phấn đấu đạt mục tiêu về tỷ lệ cán bộ có trình độ chuyên môn khoa học, kỹ thuật trong cấp ủy các cấp trong nhiệm kỳ này; nghiên cứu giải pháp huy động mạnh mẽ sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, người dân và toàn xã hội. Các bên liên quan xác định rõ trách nhiệm tháo gỡ khó khăn trong mô hình hợp tác 3 nhà để thúc đẩy thực chất, trong đó, xác định doanh nghiệp là trung tâm phát triển sản phẩm và mô hình kinh doanh mới; đầu tư cho nghiên cứu phát triển, tham gia giải quyết các bài toán lớn quốc gia, làm chủ công nghệ chiến lược; trong hợp tác quốc tế về khoa học cần xác định rõ nội dung, mục tiêu, kết quả và trách nhiệm của các bên tham gia, đảm bảo đem lại hiệu quả thực chất.

Bộ Chính trị, Ban Bí thư nêu rõ yêu cầu đẩy nhanh xây dựng nền tảng quản trị quốc gia hiện đại dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; hoàn thiện các hệ thống dữ liệu quốc gia, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, liên thông, tạo cơ sở chuyển mạnh từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và thời gian thực; đẩy nhanh xây dựng các hoạt động của hệ thống chính trị trên nền tảng số; nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; lấy hiệu quả quản trị quốc gia, mức độ hài lòng của người dân và năng lực điều hành phát triển làm thước đo quan trọng.

Các bộ, ngành địa phương xác định lộ trình 100 ngày tập trung tháo gỡ ngay những điểm nghẽn về chuyển đổi số, khắc phục tình trạng hoàn thành nhiệm vụ nhưng chưa tạo ra sản phẩm; trang thiết bị đầu cuối chưa đáp ứng yêu cầu làm việc tối thiểu; có nguồn lực nhưng giải ngân chậm; có dữ liệu nhưng chưa kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả. Các cơ quan liên quan đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, xử lý dứt điểm các nhiệm vụ chậm tiến độ, kéo dài, kém hiệu quả; đầu tư, mua sắm trang thiết bị, bảo đảm chủ động, minh bạch, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu công việc, tránh dàn trải, lãng phí, đáp ứng yêu cầu vận hành của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp; tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, quy trình, tiêu chuẩn, định mức để bảo đảm đầy đủ, đồng bộ, khả thi, tạo điều kiện thực hiện thống nhất, thông suốt từ Trung ương đến cơ sở.

Đại biểu tham dự hội nghị trực tuyến tại điểm cầu Thông tấn xã Việt Nam. Ảnh: Thành Phương/TTXVN

Bộ Chính trị, Ban Bí thư quán triệt rõ định hướng bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, an ninh dữ liệu, bảo vệ bí mật nhà nước, dữ liệu trọng yếu quốc gia và dữ liệu cá nhân; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, ứng phó nhanh, khắc phục kịp thời sự cố. Các cơ quan chủ quản chủ động triển khai các giải pháp và chịu trách nhiệm về bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo mật dữ liệu các hệ thống thuộc phạm vi quản lý; gắn với trách nhiệm người đứng đầu từng cơ quan, đơn vị, địa phương và doanh nghiệp tham gia thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW.

Một định hướng được nêu rõ là đổi mới căn bản phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện; xác định rõ mục tiêu, sản phẩm, thời hạn, trách nhiệm và chỉ số đánh giá đối với từng nhiệm vụ cụ thể; lấy kết quả cuối cùng, giá trị tạo ra cho người dân, doanh nghiệp và đất nước làm thước đo chủ yếu. Ủy ban Kiểm tra Trung ương và ủy ban kiểm tra các cấp xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tại các cơ quan, đơn vị, địa phương.