Hà Nội: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, tạo động lực phát triển mới

Sáng 1/7, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 3 cấp do Bộ Chính trị tổ chức, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội Trần Đức Thắng đã trình bày tham luận, chia sẻ những kết quả bước đầu sau một năm triển khai mô hình mới trên địa bàn Thủ đô.

Kiện toàn tổ chức bộ máy, tạo nền tảng cho chính quyền địa phương 2 cấp

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng, thành phố thống nhất với nội dung báo cáo sơ kết trình bày tại hội nghị. Báo cáo đã phản ánh sát thực tiễn triển khai tại Hà Nội, từ những kết quả đạt được, tồn tại, nguyên nhân đến các bài học kinh nghiệm và nhiệm vụ trong thời gian tới.

Để đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vào vận hành hiệu quả, Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, gồm sắp xếp đơn vị hành chính, kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và thúc đẩy chuyển đổi số. Đây được xác định là những nền tảng quan trọng giúp bộ máy mới nhanh chóng ổn định và đáp ứng yêu cầu quản lý, phục vụ người dân.

Một trong những kết quả nổi bật là hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình mới. Thành phố đã chấm dứt hoạt động của 30 đơn vị hành chính cấp huyện, đồng thời sắp xếp 526 đơn vị hành chính cấp xã còn 126 xã, phường, giảm hơn 76% số đơn vị cấp xã.

Cùng với đó, Hà Nội khẩn trương kiện toàn đội ngũ lãnh đạo chủ chốt, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nhằm nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ ở cơ sở. Quá trình chuyển đổi được triển khai bài bản, khoa học, bảo đảm hệ thống chính quyền vận hành ổn định ngay sau khi mô hình mới chính thức đi vào hoạt động.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng phát biểu tham luận tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội.

Thành phố cũng đặc biệt chú trọng phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc “việc gì cấp dưới làm tốt thì giao triệt để”, đồng thời giao quyền phải gắn với giao nguồn lực, hướng dẫn và đồng hành trong quá trình thực hiện.

Hiện Hà Nội đang thực hiện 1.311 nhiệm vụ được Trung ương phân cấp, phân quyền, trong đó cấp xã đảm nhiệm 1.070 nhiệm vụ. Các nhiệm vụ sau phân cấp đều được chuẩn hóa quy trình, góp phần nâng cao tính thống nhất trong tổ chức thực hiện và tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở.

Song song với đó, thành phố tập trung xây dựng nền hành chính hiện đại trên nền tảng chuyển đổi số và dữ liệu. Hệ thống quản lý, điều hành được thiết lập theo mô hình tập trung, thống nhất từ thành phố đến cơ sở và kết nối với Trung ương.

Hà Nội đồng thời triển khai đồng bộ không gian làm việc số HanoiWork và nền tảng tương tác số iHanoi, tạo kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân. Thành phố cũng ưu tiên xây dựng các cơ sở dữ liệu về đất đai, quy hoạch, dân cư, hộ tịch, y tế và giáo dục nhằm phục vụ công tác quản lý và cung cấp dịch vụ công.

Đến nay, Hà Nội đã cung cấp 2.077 dịch vụ công, trong đó có 1.118 thủ tục đủ điều kiện thực hiện trực tuyến toàn trình và 34 thủ tục cung cấp thông tin trực tuyến, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Phát huy hiệu quả mô hình, hướng tới nền hành chính kiến tạo

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy và đẩy mạnh chuyển đổi số, thành phố đã đổi mới công tác cán bộ theo hướng đánh giá dựa trên năng lực thực thi thay vì chỉ dựa vào tiêu chuẩn điều kiện. Việc đánh giá cán bộ, công chức được thực hiện theo KPI, OKR; công tác đào tạo, bồi dưỡng gắn với khung năng lực của từng vị trí việc làm, từng bước hình thành cơ chế liên thông giữa đánh giá, đào tạo, sử dụng và sàng lọc đội ngũ.

Công tác giám sát cũng được tăng cường đối với các nhiệm vụ chính trị trọng tâm, các vấn đề mới, việc khó và những nội dung còn tồn đọng. Qua giám sát, nhiều khó khăn, vướng mắc được chỉ đạo tháo gỡ kịp thời, góp phần nâng cao trách nhiệm, hiệu quả thực thi công vụ của từng tập thể và cá nhân.

Từ thực tiễn một năm triển khai, Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định, mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương đúng đắn, bước đầu phát huy hiệu quả trên nhiều lĩnh vực.

Về quản trị, việc phân cấp, phân quyền đã tạo điều kiện để thành phố chủ động hơn trong quyết định các vấn đề quan trọng của Thủ đô như ban hành các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Thủ đô năm 2026, xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, tháo gỡ các dự án chậm tiến độ, xử lý các điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng và triển khai nhiều công trình, dự án quy mô lớn.

Đối với phát triển kinh tế - xã hội, việc tinh gọn bộ máy, xóa bỏ tầng nấc trung gian và cải cách thủ tục hành chính đã góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 đạt mức tăng cao nhất trong nhiều năm; kinh tế số tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, chỉ số thương mại điện tử, thu ngân sách và giải ngân vốn đầu tư công đều đạt kết quả tích cực, trong đó tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt trên 50%.

Hiệu quả của mô hình mới cũng được thể hiện rõ trong cải cách hành chính. Theo số liệu được nêu tại hội nghị, tỷ lệ hồ sơ giải quyết quá hạn giảm từ 44,63% trong năm 2025 xuống còn 4,2% trong 6 tháng đầu năm 2026. Khảo sát theo thời gian thực cho thấy, tỷ lệ người dân hài lòng và rất hài lòng đối với hoạt động của chính quyền đạt 98,95%.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng các đồng chí lãnh đạo TP. Hà Nội tham dự hội nghị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội.

Tiếp tục hoàn thiện mô hình, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cho rằng, mặc dù mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã bước đầu phát huy hiệu quả, song để thực sự trở thành nền hành chính kiến tạo phát triển, Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong thời gian tới.

Theo đó, thành phố sẽ rà soát, phân loại các đơn vị hành chính cấp xã theo đặc thù từng khu vực như vùng lõi đô thị, vùng đô thị hóa nhanh, vùng ven đô và vùng nông thôn để xây dựng mô hình tổ chức phù hợp, đồng thời nghiên cứu hình thành các đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm làm động lực phát triển.

Hà Nội cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền trên cơ sở năng lực thực thi của từng địa phương, gắn với phân bổ nguồn lực, nhất là nguồn thu và nhiệm vụ chi phù hợp với đặc điểm phát triển của từng khu vực.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ tiếp tục tinh gọn đầu mối các tổ chức bên trong, hoàn thiện mô hình tổ chức Đảng đồng bộ với hệ thống hành chính nhà nước, đồng thời nghiên cứu chuyển giao một số dịch vụ công cho doanh nghiệp và các tổ chức xã hội thực hiện.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cơ sở; khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; tăng cường kỷ luật, kỷ cương, kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm các trường hợp né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.

Hà Nội kiến nghị các bộ, ngành Trung ương sớm hoàn thiện nền tảng dữ liệu dùng chung. Về phía thành phố, trong năm 2026 sẽ hoàn thành việc xây dựng, vận hành các cơ sở dữ liệu thuộc thẩm quyền và hệ thống quản lý, điều hành theo kiến trúc chung của Chính phủ, bảo đảm thống nhất về tiêu chuẩn dữ liệu.

Khẳng định quyết tâm của Thủ đô trong giai đoạn tới, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cho biết, Hà Nội sẽ tiếp tục chủ động giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền của thành phố, đồng thời phấn đấu đến hết năm 2026 cơ bản xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, tạo nền tảng để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phát huy hiệu quả cao hơn trong thời gian tiếp theo./.