Xâm hại lăng mộ Tần Thủy Hoàng có thể bị phạt tới 1,5 triệu USD

Theo quy định sửa đổi về bảo vệ lăng mộ Tần Thủy Hoàng vừa có hiệu lực, các tổ chức gây thiệt hại cho di tích văn hóa hoặc để xảy ra những hậu quả nghiêm trọng khác có thể bị phạt từ 500.000 đến 5 triệu NDT. Mức phạt đối với cá nhân vi phạm dao động từ 50.000 đến 500.000 NDT.

Trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, mức phạt đối với tổ chức có thể lên tới 10 triệu NDT. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn phải chịu chi phí sửa chữa, phục hồi các di tích văn hóa bị hư hại. Các cơ quan chức năng cũng có thể hạ cấp năng lực chuyên môn hoặc thu hồi giấy chứng nhận của những tổ chức liên quan nếu vi phạm ở mức độ nghiêm trọng.

Quy định sửa đổi được Ủy ban Thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân tỉnh Thiểm Tây thông qua, nhằm tăng cường kiểm soát các hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến lăng mộ Tần Thủy Hoàng - di sản đã được UNESCO công nhận.

Theo đó, các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm xây dựng, nổ mìn, khoan và khai quật trái phép trong khu vực bảo vệ lăng mộ. Những dự án xây dựng trong khu vực bảo vệ hoặc vùng kiểm soát xây dựng xung quanh cũng phải tuân thủ quy định về khảo sát, thăm dò khảo cổ học. Việc triển khai dự án tại khu vực kiểm soát khi chưa được cơ quan quản lý di tích văn hóa có thẩm quyền phê duyệt thiết kế cũng bị nghiêm cấm.

Danh mục hoạt động bị cấm còn được mở rộng, bao gồm xây dựng các công trình gây ô nhiễm, đổ thải, phát tán hoặc đốt chất thải rắn trái phép. Những bổ sung này nhằm kết hợp chặt chẽ hơn yêu cầu bảo vệ môi trường với công tác bảo tồn di sản văn hóa.

Đáng chú ý, quy định mới tiếp tục siết chặt các hoạt động trong khu vực bảo vệ. Về nguyên tắc, những dự án xây dựng không phục vụ mục đích bảo vệ di tích văn hóa, cũng như hoạt động nổ mìn, khoan và khai quật, đều không được phép thực hiện. Trường hợp đặc biệt cần triển khai các hoạt động này phải được Cục Quản lý Di sản Văn hóa Quốc gia và chính quyền tỉnh Thiểm Tây chấp thuận.

Quy định về bảo vệ lăng mộ Tần Thủy Hoàng là khung pháp lý riêng của tỉnh Thiểm Tây, được ban hành lần đầu năm 2005 và đã trải qua 4 lần sửa đổi. Lần điều chỉnh mới nhất tập trung hoàn thiện các quy định quản lý, xác định rõ trách nhiệm và tăng chế tài đối với hành vi xâm hại di sản.

Lăng mộ Tần Thủy Hoàng nằm tại thành phố Tây An, thủ phủ tỉnh Thiểm Tây, phía Tây Bắc Trung Quốc. Đây là một trong những di tích khảo cổ quan trọng nhất của nước này, gắn liền với phát hiện về đội quân đất nung gồm hàng nghìn tượng binh lính và ngựa có kích thước tương đương người thật, được chôn theo hoàng đế với quan niệm bảo vệ ông ở thế giới bên kia.

Tần Thủy Hoàng là vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Quốc, lập ra nhà Tần (221-206 TCN). Quần thể lăng mộ và đội quân đất nung được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1987.

Ông Liu Zheng, thành viên Hội Di tích Văn hóa Trung Quốc nhận định việc tăng mức phạt cho thấy Trung Quốc ngày càng chú trọng bảo vệ di sản văn hóa, đồng thời nhìn nhận rõ hơn nguy cơ những thiệt hại do xây dựng trái phép và các hoạt động liên quan gây ra có thể không thể khắc phục.

Theo ông Liu, các mức phạt trước đây có thể chưa đủ sức ngăn chặn vi phạm, đặc biệt đối với những dự án xây dựng quy mô lớn. Việc tăng đáng kể chế tài tài chính và làm rõ trách nhiệm pháp lý được kỳ vọng sẽ nâng cao tính răn đe, thúc đẩy tuân thủ quy định, bảo đảm phát triển kinh tế không phải đánh đổi bằng việc làm tổn hại các di tích khảo cổ quan trọng.

Việc sửa đổi nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, làm rõ trách nhiệm và cập nhật các cơ chế quản lý.

Quy định mới hướng tới ưu tiên bảo vệ di sản văn hóa song song với thúc đẩy phát triển hài hòa. Các nguyên tắc được đặt ra gồm ưu tiên bảo vệ, tăng cường quản lý, khai thác giá trị văn hóa, sử dụng hiệu quả và phát huy sức sống của các di tích văn hóa, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển chất lượng cao của lĩnh vực di sản văn hóa Trung Quốc.