Xăng E10: Khởi đầu có lợi cho chuyển đổi xanh

Nguồn cung ổn định, người dân dần thích ứng

Từ ngày 1-6, xăng E10 được triển khai phân phối trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Công Thương. Song song với đó, việc pha chế và sử dụng xăng sinh học E5 RON92 vẫn tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31-12-2030 cho các động cơ xăng. Như vậy, trên thị trường sẽ chỉ còn xăng sinh học E10 RON95 và E5 RON92. Đây là bước đi nhằm giảm phát thải, thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sạch và giảm phụ thuộc vào xăng khoáng.

Những ngày đầu triển khai, không ít người tiêu dùng tỏ ra thận trọng trước loại nhiên liệu mới. Các băn khoăn chủ yếu xoay quanh khả năng tương thích với động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu và sự ảnh hưởng đến độ bền của phương tiện khi sử dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, sau hơn 10 ngày đưa xăng E10 vào sử dụng, những lo ngại ban đầu dần được giải tỏa. Nhiều chủ phương tiện cho biết xe vận hành ổn định, không có dấu hiệu bất thường hay sự khác biệt đáng kể so với khi sử dụng xăng khoáng trước đây. Là người sử dụng xăng E10 ngay từ những ngày đầu triển khai, anh Vũ Ngọc Khánh, ở xã Nam Đồng (tỉnh Ninh Bình) cho biết, mỗi ngày anh di chuyển khoảng 50km bằng xe ô tô Mazda, sản xuất năm 2020. Sau hơn một tuần trải nghiệm, anh nhận thấy phương tiện vận hành bình thường, tốc độ ổn định, động cơ vẫn duy trì như trước.

Người dân đổ xăng sinh học E10 tại cửa hàng xăng, dầu của Tổng công ty Dầu Việt Nam tại phường Bồ Đề, Hà Nội.

Không chỉ người tiêu dùng, các cơ quan quản lý cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực từ thị trường. Sau hơn 10 ngày triển khai phân phối xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc, nguồn cung được bảo đảm, hoạt động kinh doanh tại các cửa hàng xăng, dầu diễn ra ổn định và tâm lý người dân đã cởi mở hơn với loại nhiên liệu mới. TS Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, thị trường cơ bản ổn định, nguồn cung được duy trì thông suốt và mức độ đón nhận của người dân tích cực hơn so với dự báo ban đầu.

Cần có chính sách hỗ trợ trong giai đoạn chuyển tiếp

Kết quả bước đầu triển khai sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc cho thấy, khi một chính sách mới được chuẩn bị kỹ lưỡng, có lộ trình phù hợp cùng công tác truyền thông đầy đủ, minh bạch thì sẽ tạo được sự đồng thuận trong xã hội. Đây cũng là tín hiệu tích cực cho những bước đi tiếp theo trong lộ trình chuyển đổi năng lượng và phát triển kinh tế xanh của Việt Nam.

Ở góc độ doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xăng, dầu, ông Trần Văn Thế, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL cho rằng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng. Tuy nhiên, quá trình này cần được triển khai theo hướng thực tế, hài hòa giữa mục tiêu giảm phát thải và yêu cầu duy trì tăng trưởng kinh tế. Với hơn 70 triệu xe máy cùng hàng triệu ô tô sử dụng động cơ đốt trong, Việt Nam vẫn sẽ phụ thuộc đáng kể vào xăng, dầu trong nhiều năm tới. Vì vậy, việc chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch cần có lộ trình phù hợp và xăng E10 chính là giải pháp trung gian khả thi trong giai đoạn chuyển tiếp. Phân tích rõ hơn, ông Trần Văn Thế cho rằng, xăng E10 được pha trộn từ 10% ethanol sinh học và 90% xăng khoáng. Nhờ đó, loại nhiên liệu này có thể giúp giảm phát thải carbon trong vòng đời sản phẩm nhưng vẫn sử dụng được trên phần lớn phương tiện hiện hành mà không đòi hỏi thay đổi công nghệ hay thay mới đội xe. “Trong khi xe điện là mục tiêu dài hạn, xăng E10 có thể giúp giảm phát thải ngay từ bây giờ đối với hàng chục triệu phương tiện sử dụng động cơ đốt trong. Đây là cách tiếp cận thực tế hơn trong bối cảnh Việt Nam vừa phải thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa thực hiện các cam kết môi trường”, ông Trần Văn Thế cho biết.

Việc triển khai phân phối rộng rãi xăng sinh học E10 trên toàn quốc không chỉ là một giải pháp giảm phát thải mà còn là bước đi chiến lược trong lộ trình chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực tự chủ năng lượng của Việt Nam. Theo TS Đào Duy Anh, những biến động của thị trường năng lượng thế giới trong thời gian qua đã cho thấy rõ nguy cơ đứt gãy nguồn cung, từ đó đặt ra thách thức lớn đối với việc bảo đảm nhiên liệu cho sản xuất và tiêu dùng trong nước. Vì vậy, phát triển các nguồn nhiên liệu thay thế, trong đó có nhiên liệu sinh học, mang ý nghĩa quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia.

Việt Nam được đánh giá có nhiều lợi thế để phát triển ngành nhiên liệu sinh học nhờ nền nông nghiệp phát triển cùng nguồn nguyên liệu dồi dào như sắn, ngô và nhiều loại cây trồng khác phục vụ sản xuất ethanol. Việc mở rộng sử dụng xăng sinh học E10 cũng sẽ tạo động lực phát triển cho nhiều ngành kinh tế liên quan. Nhu cầu sản xuất ethanol sẽ góp phần mở rộng đầu ra cho nông sản, thúc đẩy công nghiệp chế biến sinh học, đồng thời tạo thêm việc làm trong các lĩnh vực nông nghiệp, logistics và công nghiệp chế biến...

Mặc dù triển vọng phát triển là rất lớn, quá trình triển khai sử dụng xăng E10 trên diện rộng vẫn còn những thách thức cần được giải quyết về bảo đảm ổn định nguồn cung ethanol; hệ thống kho chứa, bồn bể, logistics, kiểm soát chất lượng và đào tạo nhân lực... Chính vì vậy, cùng với lộ trình phát triển rõ ràng, cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế kiểm soát chất lượng và các chính sách hỗ trợ về thuế, tín dụng cũng như đầu tư hạ tầng để giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp trong giai đoạn đầu.

Để phản ánh những thông tin liên quan đến xăng sinh học E10, người tiêu dùng có thể gửi thông tin, tài liệu phản ánh đến Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công Thương) theo địa chỉ email: khieunai@bvntd.gov.vn.