Xây dựng 248 trường vùng biên: Chủ trương của Đảng đã đi vào cuộc sống

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại hội nghị.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, những kết quả trong triển khai xây dựng 248 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền là minh chứng sinh động cho thấy chủ trương của Đảng đã đi vào cuộc sống bằng những hành động cụ thể, thiết thực, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

Chủ trương của Đảng đã đi vào cuộc sống, trở thành hành động cụ thể

Kết luận hội nghị trực tuyến về xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền diễn ra ngày 6/2, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự vào cuộc khẩn trương, nghiêm túc của các địa phương, bộ, ngành trong triển khai chủ trương xây dựng 248 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền.

Mặc dù hội nghị được tổ chức trong thời gian gấp, song công tác chuẩn bị chu đáo, sự tham dự đầy đủ của lãnh đạo các tỉnh, thành phố, sở, ngành thể hiện nhận thức thống nhất và quyết tâm cao đối với nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng này.

Thứ trưởng nhấn mạnh, tại Nghị quyết số 71-NQ/TW, giáo dục và đào tạo được Đảng, Nhà nước xác định là quốc sách hàng đầu, là yếu tố quyết định tương lai dân tộc. Thực hiện sứ mệnh này, giáo dục cần phải được đầu tư đầy đủ, đồng bộ về cơ sở vật chất và đội ngũ nhà giáo.

Thời gian qua, nhiều cơ chế, chính sách quan trọng đã được Đảng, Nhà nước quan tâm ban hành, với sự tham mưu tích cực của Bộ GD&ĐT. Đặc biệt, lần đầu tiên sau 80 năm nền giáo dục cách mạng, chúng ta có Luật Nhà giáo nhằm phát triển đội ngũ - nhân tố quyết định chất lượng giáo dục. Cùng với đó là hàng loạt chính sách lớn như miễn, giảm học phí; hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh; đầu tư xây dựng cơ sở vật chất giáo dục tại các vùng khó khăn, đặc biệt là các xã biên giới đất liền, với 248 trường phổ thông nội trú liên cấp…

Đó là những minh chứng sinh động cho thấy các chủ trương của Đảng đã đi vào cuộc sống bằng những hành động cụ thể, thiết thực.

Qua tổng hợp báo cáo của 22 tỉnh, thành phố và ý kiến tại hội nghị, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, các địa phương đã quán triệt sâu sắc, toàn diện về tầm quan trọng, ý nghĩa của việc xây dựng 248 trường phổ thông nội trú ở các xã biên giới đất liền và nhanh chóng chuyển hóa thành hành động.

Theo đó, công tác lãnh đạo, chỉ đạo được triển khai quyết liệt, bài bản. Hầu hết các tỉnh, thành phố đã thành lập Ban Chỉ đạo, nhiều nơi do Bí thư Tỉnh ủy hoặc lãnh đạo UBND tỉnh trực tiếp làm Trưởng ban. Việc phân công nhiệm vụ thực hiện theo tinh thần “6 rõ”, bảo đảm trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng ngành. Thực tiễn cho thấy, ở những địa phương lãnh đạo tỉnh trực tiếp quan tâm, chỉ đạo sát sao, tiến độ triển khai các dự án đạt kết quả tích cực.

Cùng với đó, công tác chuẩn bị mặt bằng, từ quy hoạch đến giải phóng mặt bằng, được các địa phương chủ động triển khai với nhiều cách làm linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tế vùng biên giới. Dù địa hình phức tạp, điều kiện thi công khó khăn, song nhiều địa phương đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Việc phân công chủ đầu tư, lựa chọn nhà thầu được thực hiện phù hợp với năng lực và quy mô dự án, góp phần đẩy nhanh tiến độ trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, thời gian gấp.

Thứ trưởng ghi nhận nỗ lực của các địa phương trong công tác đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, duy trì cơ chế thông tin, báo cáo kịp thời; đồng thời chú trọng công tác truyền thông, cập nhật tiến độ từng dự án, tạo khí thế thi đua trong toàn hệ thống.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, đây là lần đầu tiên việc triển khai được thực hiện theo cơ chế đặc thù quy định tại Nghị quyết 298 của Chính phủ, trong điều kiện thi công tại các xã biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn. Mặc dù hạ tầng giao thông đã được cải thiện so, song vẫn gặp không ít trở ngại trong vận chuyển vật liệu, huy động nhân lực và tổ chức thi công; cùng với đó là tác động bất lợi của thời tiết, thiên tai.

Trước những khó khăn đó, các địa phương đã chủ động xây dựng giải pháp tổ chức, triển khai với nhiều nỗ lực, quyết tâm cao.

Thay mặt lãnh đạo Bộ, Thứ trưởng ghi nhận và đánh giá cao sự cố gắng của các địa phương, đồng thời sẽ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ để kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ trong thời gian tới.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng chủ trì hội nghị.

Chỉ bàn làm, không bàn lùi

Thứ trưởng chỉ rõ, tiến độ triển khai hiện nay chia thành ba nhóm: triển khai tốt, tiến độ trung bình và còn chậm.

Mặc dù các địa phương đều cam kết hoàn thành và đưa các công trình vào sử dụng trước ngày 30/8/2026; song cam kết cần đi liền với lộ trình và giải pháp cụ thể, khả thi, nhất là trong bối cảnh thời gian không còn nhiều, chịu tác động của mùa mưa và điều kiện thi công đặc thù vùng núi, vùng biên.

Nhấn mạnh lại tinh thần chỉ đạo “chỉ bàn làm, không bàn lùi”, Thứ trưởng đề nghị các địa phương nghiên cứu kỹ báo cáo của Bộ GD&ĐT, trong đó có khuyến cáo cho địa phương theo nhóm tiến độ để có giải pháp triển khai phù hợp trong thời gian tới.

Đối với 100 trường đã khởi công, Thứ trưởng lưu ý các địa phương cần tập trung hoàn thành và bàn giao trước ngày 30/8/2026 để kịp đưa vào hoạt động. Song song với quá trình xây dựng, cần chủ động chuẩn bị các điều kiện vận hành như rà soát mạng lưới trường trên địa bàn, chuẩn bị đội ngũ giáo viên, xây dựng tiêu chí tuyển sinh phù hợp, bảo đảm khi công trình hoàn thành có thể đi vào hoạt động ngay.

Về phía Bộ GD&ĐT sẽ kịp thời ban hành Nghị định và Quy chế tổ chức, hoạt động của trường phổ thông nội trú liên cấp theo đúng tiến độ đã báo cáo.

Đối với những địa bàn có quy mô học sinh lớn, Bộ GD&ĐT ủng hộ chủ trương nghiên cứu đầu tư bổ sung thêm trường liên cấp, kể cả tại các xã giáp ranh biên giới nhưng còn khó khăn, nhằm bảo đảm đủ điều kiện học tập cho tất cả học sinh, phù hợp với chỉ đạo của Tổng Bí thư.

Bộ GD&ĐT cũng sẽ phối hợp với các địa phương rà soát, thống kê để tiếp tục nâng cấp hệ thống trường THPT tại các khu vực lân cận, bảo đảm lộ trình học tập liên thông cho học sinh vùng biên.

Tinh thần chung là coi việc đầu tư xây dựng trường lớp vùng biên là cơ hội lớn để hiện thực hóa sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và đáp ứng khát vọng của Nhân dân đối với giáo dục.

Những nội dung quan trọng cần lưu ý thời gian tới

Thời gian còn lại để hoàn thành 100 trường không còn nhiều. Giai đoạn sau Tết, việc huy động nhân công gặp nhiều khó khăn; từ tháng 4 đến tháng 7 lại rơi vào mùa mưa ở vùng núi, tác động lớn đến tiến độ thi công. Thứ trưởng lưu ý, các địa phương cần lường trước yếu tố này để tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh tiến độ bằng các giải pháp phù hợp. Hai nhiệm vụ lớn cần triển khai song song là hoàn thành 100 trường đã khởi công và chuẩn bị điều kiện để tiếp tục triển khai 148 trường còn lại.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng đề nghị các địa phương tập trung thực hiện một số nội dung trọng tâm:

Trước hết, tổ chức sơ kết, đánh giá toàn diện công tác lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai thời gian qua; làm rõ thuận lợi, khó khăn, ưu điểm, hạn chế, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất kiến nghị phù hợp. Trọng tâm là hoàn thành xây dựng đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng; đồng thời chuẩn bị đầy đủ đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và phương án sắp xếp học sinh để trường đi vào hoạt động ngay sau khi hoàn thành.

Hai là, lựa chọn đúng chủ đầu tư, nhà thầu có năng lực, phù hợp với điều kiện thi công khó khăn, yêu cầu tiến độ gấp; đề cao trách nhiệm cộng đồng, tinh thần đóng góp cho giáo dục hơn là mục tiêu lợi nhuận.

Ba là, luôn bám sát các văn bản chỉ đạo của Trung ương, đồng thời vận dụng linh hoạt thiết kế mẫu, quy mô, mặt bằng đầu tư cho phù hợp điều kiện thực tế về địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng, phong tục tập quán, bảo đảm huy động tối đa học sinh và công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Cùng với đó, sơ kết đánh giá để làm tốt công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, xác định rõ đầu mối, kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Đồng thời, đẩy mạnh công tác truyền thông tại cơ sở để tạo sự đồng thuận của Nhân dân, phát huy tinh thần thi đua, trách nhiệm trong triển khai xây dựng trường học vùng biên.

Đối với dự thảo về Quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông nội trú và Nghị định quy định chính sách cho học sinh và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền, Bộ GD&ĐT đang tích cực hoàn thiện và tiếp thu đầy đủ ý kiến của các địa phương. Thứ trưởng đề nghị các tỉnh nghiên cứu kỹ, góp ý cụ thể, sát thực tiễn và gửi về Bộ kịp thời để các văn bản khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống.

Hiếu Nguyễn