Xây dựng chuỗi chăn nuôi khép kín, minh bạch bằng mã QR

Cùng với đó, ứng dụng mã QR và hệ thống truy xuất nguồn gốc giúp minh bạch thông tin sản phẩm, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.

Tuy nhiên, để mã QR thực sự nâng giá trị sản phẩm, điều quan trọng không chỉ là dán tem mà phải xây dựng được chuỗi liên kết chặt chẽ và hệ thống dữ liệu đáng tin cậy.

Từ trang trại đến bàn ăn

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm và nguồn gốc sản phẩm, ngành chăn nuôi đang đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất theo chuỗi liên kết đang ngày càng rõ nét.

Tại Hợp tác xã Chăn nuôi và dịch vụ Đồng Tâm (xã Kiều Phú), mô hình chăn nuôi lợn sinh học theo chuỗi liên kết khép kín đang cho thấy hiệu quả rõ nét. Hợp tác xã đang duy trì 120 con lợn nái sinh sản và hơn 1.300 con lợn thương phẩm.

Chăn nuôi theo chuỗi giá trị giúp kiểm soát dịch bệnh và đầu ra ổn định.

Giám đốc Hợp tác xã Chăn nuôi và dịch vụ Đồng Tâm (xã Kiều Phú) Nguyễn Đình Tường cho biết, so với phương thức chăn nuôi truyền thống, việc áp dụng quy trình chăn nuôi sinh học giúp đơn vị giảm khoảng 30-40% chi phí thuốc thú y, đồng thời hạn chế nguy cơ dịch bệnh lây lan trong đàn.

Điểm quan trọng nhất của mô hình là việc kiểm soát sản phẩm xuyên suốt từ đầu vào đến đầu ra. Con giống, thức ăn, quá trình chăm sóc và phòng bệnh đều được quản lý theo quy trình. Sau đó, sản phẩm tiếp tục được kiểm soát qua các khâu giết mổ và phân phối. Nhờ vậy, mỗi lô sản phẩm có thể được quản lý thông tin theo quá trình sản xuất, tạo cơ sở để truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Cũng theo hướng tổ chức sản xuất khép kín, Công ty TNHH thực phẩm sạch Organic Green (xã Thường Tín) đã xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Doanh nghiệp tổ chức nguồn thức ăn hữu cơ, liên kết với hơn 300 trang trại, đồng thời tham gia các công đoạn giết mổ, chế biến và phân phối thông qua hệ thống hơn 100 cửa hàng bán lẻ.

Theo Tổng Giám đốc Công ty Nguyễn Văn Chữ, sản phẩm từ thịt tươi đến giò, chả, xúc xích đều được quản lý thông tin về nguồn gốc. Việc liên kết các khâu trong cùng một chuỗi không chỉ giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm mà còn tạo đầu ra ổn định hơn cho các hộ chăn nuôi.

Chăn nuôi là ngành sản xuất quan trọng của nông nghiệp, vừa bảo đảm nguồn cung thực phẩm, vừa tạo việc làm, sinh kế cho hàng triệu hộ dân và cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến. Ảnh: PV

Cùng với việc tổ chức lại sản xuất theo chuỗi, truy xuất nguồn gốc đang trở thành một trong những yêu cầu quan trọng đối với sản phẩm chăn nuôi. Trên thị trường hiện nay, mã QR trở nên quen thuộc với người tiêu dùng. Chỉ bằng một thao tác quét mã, người mua có thể tiếp cận thông tin về sản phẩm, cơ sở sản xuất, quy trình và các công đoạn liên quan.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đến nay, thành phố đã hình thành 182 chuỗi liên kết và cấp mã truy xuất nguồn gốc cho hơn 14.000 sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Nội tiếp tục mở rộng việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm và kết nối thị trường.

Chăn nuôi là ngành sản xuất quan trọng của nông nghiệp, vừa bảo đảm nguồn cung thực phẩm, vừa tạo việc làm, sinh kế cho hàng triệu hộ dân và cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.

Gỡ “nút thắt” để chuỗi liên kết phát triển bền vững

Dù xu hướng chăn nuôi theo chuỗi đang ngày càng rõ nét, quá trình triển khai trên thực tế vẫn còn nhiều khó khăn. Sản xuất ở nhiều nơi vẫn mang tính nhỏ lẻ, phân tán, khiến việc áp dụng đồng bộ quy trình và thu thập dữ liệu gặp không ít trở ngại. Liên kết giữa người chăn nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp tại một số nơi chưa thực sự bền vững. Không ít chuỗi mới chỉ dừng ở việc liên kết tiêu thụ trong từng giai đoạn, chưa hình thành được cơ chế gắn kết lợi ích lâu dài giữa các bên.

Thành phố sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp đầu mối xây dựng chuỗi liên kết, khuyến khích đầu tư hệ thống giết mổ, sơ chế, chế biến sản phẩm chăn nuôi bằng dây chuyền công nghiệp, bán công nghiệp hiện đại. Ảnh: PV

Bên cạnh đó, việc ghi chép, cập nhật thông tin sản xuất tại nhiều cơ sở chưa được thực hiện thường xuyên. Hạ tầng giết mổ, chế biến, bảo quản và logistics cũng chưa đồng bộ trong khi năng lực quản trị của không ít hợp tác xã và hộ chăn nuôi còn hạn chế. Đặc biệt, mức chênh lệch giá giữa sản phẩm có truy xuất nguồn gốc và sản phẩm thông thường tại nhiều thời điểm chưa đủ lớn để tạo động lực mạnh mẽ cho người sản xuất đầu tư.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành các vùng chăn nuôi trọng điểm gia súc, gia cầm tại các khu vực xa trung tâm Thủ đô; phấn đấu 70% sản phẩm chăn nuôi trên địa bàn được sản xuất theo các chuỗi khép kín và chuỗi liên kết.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp đầu mối xây dựng chuỗi liên kết, khuyến khích đầu tư hệ thống giết mổ, sơ chế, chế biến sản phẩm chăn nuôi bằng dây chuyền công nghiệp, bán công nghiệp hiện đại, bảo đảm các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Cùng với đó là tăng cường quản lý nhà nước về chăn nuôi và thú y; khuyến khích xây dựng các cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh, bảo đảm vệ sinh thú y và vệ sinh môi trường, gắn với cơ sở giết mổ, sơ chế và chế biến.

Thành phố cũng từng bước giảm số hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, chăn nuôi trong khu dân cư và chấm dứt hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm tại những khu vực không được phép chăn nuôi.

Việc tăng cường hợp tác với các địa phương lân cận, xây dựng lộ trình dịch chuyển dần một số hoạt động chăn nuôi quy mô lớn ra khỏi khu vực đô thị cũng là giải pháp quan trọng.

Cùng với việc phát triển chuỗi liên kết, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn và khuyến khích các cơ sở xây dựng cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh theo quy định. Ảnh: PV

Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, Hà Nội cần đẩy nhanh việc hình thành các vùng chăn nuôi tập trung theo quy hoạch, căn cứ vào điều kiện sinh thái và thế mạnh của từng khu vực để xác định vật nuôi chủ lực.

Định hướng phát triển cần ưu tiên sản xuất con giống có năng suất, chất lượng cao, đồng thời gìn giữ và bảo tồn các giống vật nuôi địa phương có giá trị. Cùng với việc phát triển chuỗi liên kết, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn và khuyến khích các cơ sở xây dựng cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh theo quy định; tăng cường phối hợp trong công tác phòng, chống dịch bệnh, kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm.

Từ thực tiễn các mô hình tại Hà Nội cho thấy, xây dựng chăn nuôi theo chuỗi liên kết gắn với mã QR không chỉ là giải pháp ứng dụng công nghệ mà còn là quá trình tổ chức lại sản xuất. Xây dựng chuỗi chăn nuôi khép kín gắn với truy xuất nguồn gốc bằng mã QR vì thế không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng mà còn là hướng đi quan trọng để Hà Nội phát triển chăn nuôi hiện đại, an toàn, bền vững, nâng cao sức cạnh tranh trong giai đoạn mới.