Xây dựng hệ sinh thái số - động lực tăng trưởng mới từ mỗi công dân số

Mỗi người dân là một “công dân số”

Bà Dương Thị Hòa, sinh năm 1963, người dân tộc Dao ở thôn Đào Lâm, xã Liên Sơn vẫn nhớ lần đầu được cán bộ Công an xã cùng đoàn viên thanh niên hướng dẫn cài đặt, kích hoạt tài khoản định danh điện tử (TKĐDĐT) mức độ 2 trên ứng dụng VNeID. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bà đã có thể lưu trữ giấy tờ cá nhân và thực hiện nhiều thủ tục hành chính (TTHC) trực tuyến mà không phải mất thời gian đi lại. “Đến giờ, tôi thấy mình đã trở thành một “công dân số” - bà Hòa vui vẻ chia sẻ.

Còn với ông Hoàng Minh Siến, sinh năm 1959 ở tổ dân phố Tân Vinh, xã Lương Sơn, chuyển đổi số mang đến nhiều tiện ích. “Ngày trước đi đâu tôi cũng phải mang theo căn cước công dân, giấy phép lái xe, thẻ bảo hiểm y tế, đăng ký xe... Nay chỉ cần chiếc điện thoại có kết nối internet và cài đặt ứng dụng VNeID là có thể sử dụng khi cần, lại không lo thất lạc giấy tờ” - ông Siến chia sẻ.

Người dân xã Tiền Phong đã quen với hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Những câu chuyện đời thường phản ánh rõ nét quá trình hình thành xã hội số trên địa bàn tỉnh. Đến nay, toàn tỉnh đã cấp trên 3,65 triệu thẻ căn cước; hơn 3,07 triệu tài khoản định danh điện tử cho công dân từ đủ 6 tuổi trở lên, đạt trên 84%, trong đó hơn 2,66 triệu tài khoản định danh mức độ 2 đã được kích hoạt. Tỷ lệ cấp tài khoản định danh điện tử cho cơ quan, tổ chức đạt trên 90%.

Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình tiếp nhận thông tin người bệnh qua ứng dụng VNeID.

Việc phổ cập công dân số cũng tạo chuyển biến rõ nét trong các lĩnh vực. Hiện 100% cơ sở khám, chữa bệnh trong tỉnh tiếp nhận thông tin bằng căn cước công dân, VNeID và liên thông dữ liệu bảo hiểm y tế; toàn bộ bệnh viện triển khai hồ sơ bệnh án điện tử theo lộ trình. 100% trường phổ thông sử dụng học bạ số, sổ điểm điện tử. Thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến trong y tế, giáo dục, ngân hàng, thuế, điện lực và thương mại. Riêng lĩnh vực y tế đã phát sinh hơn 310 nghìn giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt với tổng giá trị hơn 665 tỷ đồng.

Xây dựng hệ sinh thái số - động lực tăng trưởng mới

Nếu xã hội số tạo nền tảng để người dân tiếp cận các tiện ích số thì kinh tế số đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới. Thời gian qua, Phú Thọ triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số” cùng nhiều mô hình như Tổ công nghệ số cộng đồng, Làng số, Chợ số - Nông thôn số, Chợ phụ nữ Online... Qua đó, người dân được trang bị kỹ năng số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và từng bước đưa sản phẩm lên môi trường số.

Từ đẩy mạnh quảng bá trên không gian mạng, nhiều sản phẩm nông nghiệp của tỉnh đã có cơ hội xuất ngoại. Sản phẩm tinh bột nghệ của Công ty TNHH Nhưng Vần Hòa Bình tham gia quảng bá, giới thiệu tại Hàn Quốc.

Đến nay, quy mô kinh tế số của tỉnh ước chiếm khoảng 22,71% GRDP, đứng thứ 3/34 tỉnh, thành phố trong cả nước. Toàn tỉnh có gần 600 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử, phần mềm và dịch vụ công nghệ số, đóng góp khoảng 4,55 điểm phần trăm vào tăng trưởng GRDP.

Năm 2026, nhiều ngành công nghiệp số tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Sản lượng máy tính xách tay ước đạt 15,4 triệu sản phẩm, tăng 47,2%; giá trị dịch vụ sản xuất linh kiện điện tử đạt khoảng 145,5 nghìn tỷ đồng, tăng 33,3%; tổng kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp số vượt 7 tỷ USD.

Chuyển đổi số cũng mở ra không gian phát triển mới cho nông nghiệp và thương mại. Sàn thương mại điện tử của tỉnh hiện có khoảng 470 gian hàng với hơn 2.000 sản phẩm. Tại Hội chợ Hùng Vương năm 2026, 4 phiên livestream quảng bá sản phẩm OCOP đã thu hút hơn 70.000 lượt xem, tiêu thụ 1.491 sản phẩm, đạt doanh thu gần 160 triệu đồng.

Việc vận hành “Bản đồ nông sản số”, ứng dụng truy xuất nguồn gốc bằng mã QR và mở rộng tiêu thụ trên các sàn thương mại điện tử góp phần nâng giá trị sản phẩm OCOP từ 20-30%. Nhiều HTX, hộ sản xuất từng bước chuyển từ phương thức kinh doanh truyền thống sang kinh doanh số.

Chị Bùi Thị Hải Yến, xã Cao Phong chủ động quảng bá và bán sản phẩm mật ong của gia đình trên các nền tảng mạng xã hội.

Song song với đó, tỉnh đang từng bước xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với 63 tổ chức khoa học và công nghệ, 23 trường đại học, cao đẳng, 25 doanh nghiệp khoa học công nghệ và 6 doanh nghiệp công nghệ cao. Tỉnh cũng tăng cường hợp tác với Viettel, VNPT, FPT để phát triển hạ tầng, nền tảng số; ban hành nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, quá trình xây dựng hệ sinh thái số vẫn còn những khó khăn như doanh nghiệp công nghệ số chủ yếu hoạt động ở phân khúc gia công, lắp ráp; nguồn lực đầu tư cho R&D còn hạn chế; chưa hình thành doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off), thiếu trung tâm ươm tạo công nghệ và không gian sáng tạo quy mô lớn. Đây là những “điểm nghẽn” cần sớm được tháo gỡ để hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển bền vững.

Từ những chiếc điện thoại thông minh trong tay người dân vùng cao đến các dây chuyền sản xuất hiện đại trong khu công nghiệp, chuyển đổi số đang hiện diện ngày càng rõ nét trong mọi lĩnh vực của đời sống. Khi mỗi người dân trở thành một “công dân số”, mỗi doanh nghiệp chủ động đổi mới sáng tạo và các nền tảng số được khai thác hiệu quả, hệ sinh thái số sẽ tiếp tục tạo sức bật mới, góp phần đưa Phú Thọ phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số.