Xây dựng môi trường văn hóa từ cơ sở

Nhà văn hóa thôn khang trang và cảnh quan sạch, đẹp chính là thành quả của sự chung sức, đồng lòng từ bà con Nhân dân thôn 4, xã Di Linh

Những chuyển động từ cơ sở

Một buổi chiều tại thôn 4, xã Di Linh, Nhà văn hóa thôn rộn ràng tiếng cười sau giờ lao động. Người lớn tập văn nghệ, thanh niên tập thể thao, trẻ em vui chơi trong khuôn viên sạch, đẹp. Điều đặc biệt, không gian sinh hoạt cộng đồng ấy là kết quả của sự chung tay góp sức của chính người dân trong thôn. Từ năm 2023, bà con đã đóng góp hơn 660 triệu đồng, chiếm 50% kinh phí để xây dựng hội trường khang trang. Các hạng mục như: hàng rào, sân sinh hoạt cũng được thực hiện bằng nguồn lực tiết kiệm và công sức của cộng đồng.

Ông Nguyễn Xuân Yên - Trưởng thôn 4, chia sẻ: “Trước đây, việc tập hợp bà con không dễ. Nhưng khi phong trào Xây dựng đời sống văn hóa được triển khai bài bản, người dân đã chủ động tham gia, coi đó là nhu cầu thiết thực của mình”. Từ đó, nhiều mô hình cụ thể tại thôn 4 được hình thành. Những tuyến “đường cờ, đường hoa”, tuyến đường có điện chiếu sáng và rực rỡ sắc hoa trở thành điểm nhấn của khu dân cư.

Cùng với đó, nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội ngày càng đi vào nền nếp. Ở thôn 4, tang lễ không kéo dài quá 48 giờ, không rải vàng mã, không tổ chức ăn uống linh đình; cưới hỏi được tổ chức gọn nhẹ, tiết kiệm, ấm cúng trong phạm vi gia đình. Những thay đổi tưởng chừng nhỏ ấy đã góp phần tạo diện mạo mới cho đời sống văn hóa ở cơ sở.

Tại thôn 8, xã Đạ Huoai 3, phong trào Xây dựng đời sống văn hóa cũng lan tỏa mạnh mẽ. Năm 2025, thôn có 90% hộ đạt danh hiệu Gia đình văn hóa và thôn tiếp tục giữ vững danh hiệu Thôn văn hóa. Với phương châm “Sạch nhà, sạch ngõ, sạch đường”, người dân trong thôn duy trì “Ngày thứ bảy vì nông thôn mới” hằng tuần. Nhờ vậy, cảnh quan nông thôn ngày càng khang trang, sạch, đẹp. Ông Đinh Thanh Thúy - Trưởng thôn 8, cho biết: “Người dân giờ không còn làm theo vận động mà đã tự giác thực hiện. Từ giữ gìn vệ sinh môi trường đến tổ chức cưới, tang đều theo nếp sống văn minh”. Bên cạnh đó, thôn cũng duy trì câu lạc bộ văn nghệ với 20 thành viên và các đội bóng chuyền, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cộng đồng.

Khi người dân là chủ thể

Trong năm 2025, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn tỉnh được triển khai đồng bộ, đi vào chiều sâu. Công tác tuyên truyền được đổi mới với nhiều hình thức phong phú, giúp nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Hệ thống MTTQ Việt Nam các cấp đã lồng ghép nội dung thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” và các cuộc vận động thi đua yêu nước khác. Cùng với đó, vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn thể tại các địa phương cũng được phát huy rõ nét. Hội Liên hiệp Phụ nữ với mô hình “Gia đình 5 không, 3 sạch”, “Gia đình 5 có, 3 sạch”; Đoàn Thanh niên với các hoạt động xung kích bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh... đã lan tỏa những giá trị tích cực từ mỗi gia đình, mỗi hội viên. Đặc biệt, thành công lớn nhất trong xây dựng môi trường văn hóa ở cơ sở chính là sự chuyển biến rõ nét về vai trò của người dân - từ đối tượng thụ hưởng sang chủ thể sáng tạo và thực hành văn hóa. Ông Nguyễn Văn Vinh - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đơn Dương, khẳng định: “Phong trào đã thực sự đi vào đời sống, mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao cả đời sống vật chất lẫn tinh thần của người dân”.

Những hành động nhỏ nhưng bền bỉ đang dần hình thành chuẩn mực ứng xử văn hóa trong cộng đồng. Khi mỗi người dân ý thức được vai trò của mình, mỗi khu dân cư trở thành một “tế bào” văn minh, giàu bản sắc. Đó cũng chính là nền tảng vững chắc để văn hóa thực sự trở thành động lực nội sinh, thúc đẩy mỗi địa phương phát triển.