Xây dựng nguồn nhân lực để bứt phá

Ngày 28-8, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Báo Lao Động tổ chức Hội thảo “Xây dựng nguồn nhân lực - Chìa khóa đưa Khánh Hòa phát triển bền vững”. Hội thảo do đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh và các ông: Nguyễn Ngọc Hiển - Tổng Biên tập Báo Lao Động; Vũ Ngọc Đương - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì. Tham dự hội thảo có gần 200 chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại biểu tham dự.

Đề xuất nhiều giải pháp

Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng chí Nguyễn Thanh Hà cho biết, thời gian qua, các chính sách hỗ trợ đào tạo được tỉnh triển khai nghiêm túc và đem lại hiệu quả. Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực. Tỷ lệ lao động qua đào tạo và lao động có bằng cấp, chứng chỉ có cải thiện. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế, nhất là trong cân đối sự phù hợp giữa đào tạo và nhu cầu nhân lực của xã hội.

Đồng chí Nguyễn Thanh Hà phát biểu tại hội thảo.

Sự "lệch pha" này đã được các đại biểu chứng minh. Theo bà Lê Thái Trường Thi - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, năm 2025, toàn tỉnh có hơn 1,56 triệu người tham gia hoạt động kinh tế. Số lao động đã qua đào tạo chiếm khoảng 81%; trong đó tỷ lệ có bằng cấp, chứng chỉ đạt 32,8%; lao động là công nhân kỹ thuật không có bằng chiếm 48,2%. Nguồn nhân lực qua đào tạo vừa thừa, vừa thiếu do chưa tương ứng với nhu cầu nhân lực của xã hội; cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực nhưng chất lượng chuyển dịch chưa bền vững. Một số ngành nghề đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu thực tế; các doanh nghiệp thường phải đào tạo lại, nhưng thời gian đào tạo ngắn nên kỹ năng thực hành, tay nghề của người lao động còn một số hạn chế nhất định. Tỉnh chưa có hệ thống dữ liệu và dự báo cụ thể về nhu cầu nhân lực theo ngành, nghề và trình độ…

Tại hội thảo, các đại biểu đã đưa ra nhiều đề xuất nhằm xây dựng, phát triển nguồn nhân lực cho tỉnh.Nhà giáo Nhân dân, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Thanh Phong - nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Victoria Thái Bình Dương đề xuất 5 nhóm giải pháp gắn đào tạo với địa phương, gồm: Đào tạo theo nhu cầu; hiện đại hóa chương trình đào tạo; đa dạng bậc học và hệ; cơ chế; tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết vùng. Tiến sĩ Lê Thị Thu Hiền - Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam đề xuất tỉnh tháo gỡ 3 điểm nghẽn về cấu trúc. Đó là giảm sự phụ thuộc vào hạ tầng công nghệ bên ngoài; hình thành khu công nghệ số tập trung; hoàn thiện cơ chế thu hút và trọng dụng nhân tài. 

Trong khi đó, ông Nguyễn Thành Sơn - Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho biết, kịch bản phát triển của tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có 90% lao động qua đào tạo; 40% lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ. Vì vậy, tỉnh cần tập trung phát triển 4 nhóm nhân lực chính về: Công nghiệp - xây dựng; du lịch - logistics; nhân lực số; lực lượng lao động nông nghiệp được đào tạo lại. Đồng thời, xây dựng hệ thống dự báo và cân đối cung - cầu nhân lực tỉnh theo chu kỳ hằng năm, thực hiện theo 5 bước: Dự báo tăng trưởng kinh tế; dự báo nhu cầu lao động; phân bổ nhu cầu theo ngành; xác định nhu cầu theo nghề, trình độ và kỹ năng; đối chiếu với nguồn cung.

Quyết liệt triển khai

Theo đồng chí Nguyễn Thanh Hà, nếu giải quyết tốt bài toán nguồn nhân lực, Khánh Hòa không chỉ trở thành điểm đến của các dự án và dòng vốn mà còn có thể trở thành nơi hội tụ nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới, nhanh hơn, bền vững hơn và dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tỉnh sẽ khẩn trương rà soát, xây dựng và cụ thể hóa các cơ chế, chính sách, nguồn lực bảo đảm thông thoáng, khả thi, đúng quy định của pháp luật, bám sát yêu cầu nhiệm vụ chính trị, định hướng phát triển của tỉnh và gắn với nhu cầu thị trường. Công tác dự báo thị trường lao động phải mang tính dài hạn cho cả nhiệm kỳ, làm cơ sở xây dựng kế hoạch đào tạo bài bản; tăng cường phối hợp giữa các ngành, địa phương với cơ sở đào tạo, đặt hàng ngành, nghề đào tạo phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp tham gia hoạch định chính sách, tham mưu công tác chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội cần được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu theo hướng chuẩn hóa: Lãnh đạo phải có tầm nhìn dài hạn; người quản lý có phương pháp làm việc khoa học, hiệu quả; chuyên viên phải tinh thông, chuyên nghiệp. Tỉnh cũng sẽ xây dựng, triển khai các cơ chế, chính sách mới về phát triển nguồn nhân lực như: Tổ chức hội thảo chính sách địa phương; hỗ trợ đào tạo nhân lực cho khu vực miền núi, vùng kinh tế - xã hội khó khăn; hỗ trợ đào tạo các ngành, nghề trong mục tiêu dài hạn…

Đồng thời, tỉnh sẽ đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục - đào tạo, tăng cường hướng nghiệp, phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông; ban hành các chính sách hỗ trợ đào tạo, nhất là với đối tượng chính sách; tiếp tục rà soát, sắp xếp, phát triển hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp tinh gọn, hiệu quả; tăng cường nguồn lực cho giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp ở các ngành trọng điểm, mũi nhọn. Tỉnh cũng nâng cao hiệu quả liên kết, hợp tác giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp theo phương châm gắn kết “3 nhà”: Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp tham gia các hoạt động từ tuyển sinh, đào tạo đến sử dụng; tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, cơ cấu ngành nghề, hiệu quả đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực trực tiếp cho thị trường lao động.