Mở không gian mới thêm động lực tăng trưởng

Hạ tầng là trọng điểm mở ra không gian mới cho thu hút đầu tư của Đồng Nai. Trong ảnh: Nút giao Long Thành kết nối đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và Sân bay Long Thành đã được đưa vào khai thác.

Đặc biệt, Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 21-7-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 (Nghị quyết số 16) đã mang đến một tầm nhìn dài hạn hơn cho sự phát triển trong tương lai. Gắn với những lợi thế chiến lược, Đồng Nai đang từng bước nỗ lực để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng thành phố trở thành cực phát triển mạnh, trung tâm kinh tế của khu vực và cả nước và hướng ra toàn cầu.

Từ cực công nghiệp đến không gian kinh tế đa trung tâm

Quy mô kinh tế hiện nay tạo cho Đồng Nai nền tảng quan trọng để bước vào chu kỳ phát triển mới. Năm 2025, GRDP của địa phương tăng 9,63%, quy mô nền kinh tế đạt khoảng 28 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người khoảng 6 ngàn USD. Công nghiệp vẫn là trụ cột, nhưng lợi thế của Đồng Nai không còn chỉ nằm ở sản xuất. Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành, hệ thống cảng biển, các tuyến cao tốc, vành đai và mạng lưới kết nối với Thành phố Hồ Chí Minh đang tạo điều kiện hình thành một không gian kinh tế liên kết giữa công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ và đô thị.

Không gian phát triển của thành phố Đồng Nai được mở rộng từ các khu công nghiệp phía Nam lên khu vực phía Bắc, đồng thời hình thành các cực đô thị, logistics, công nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp hiện đại. Trong đó, khu vực Long Thành - Nhơn Trạch có thể phát huy vai trò cửa ngõ hàng không và logistics; Biên Hòa và vùng phụ cận là không gian đô thị, dịch vụ và công nghiệp công nghệ cao; phía Bắc có điều kiện phát triển công nghiệp mới, nông nghiệp công nghệ cao và các đô thị sinh thái.

Nghị quyết số 16 đã đặt không gian phát triển này trong một tầm nhìn dài hạn hơn. Mục tiêu không chỉ là mở rộng quy mô kinh tế mà chuyển Đồng Nai sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và các ngành có giá trị gia tăng cao. Nghị quyết xác định xây dựng Đồng Nai theo mô hình đô thị sân bay, đô thị ven sông, đa trung tâm, đa mục tiêu, xanh và thông minh.

Một góc phường Trấn Biên (đô thị trung tâm của thành phố Đồng Nai). Ảnh: Công Nghĩa

Nghị quyết số 16 đặt mục tiêu đến năm 2030, thành phố Đồng Nai phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 10%/năm, kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GRDP và tỷ lệ đô thị hóa khoảng 55%. Đến năm 2035, Đồng Nai trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không - vũ trụ và dịch vụ logistics hiện đại. Xa hơn, tầm nhìn đến năm 2045 và 2065, Đồng Nai được xác lập trong vai trò trung tâm hàng không hiện đại của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tiến tới một thành phố kết nối toàn cầu.

Không gian kinh tế mới của Đồng Nai không đơn thuần là sự mở rộng địa giới. Đó là sự chuyển đổi về chất. Từ một địa phương công nghiệp lớn thành một đô thị - kinh tế đa trung tâm, nơi công nghiệp công nghệ cao, hàng không, logistics, đô thị, dịch vụ và kinh tế số cùng tạo thành các động lực tăng trưởng mới. Thách thức lớn nhất hiện nay là biến lợi thế về quy mô và vị trí thành năng lực cạnh tranh thực tế, để những định hướng lớn của Nghị quyết số 16 nhanh chóng trở thành các dự án, ngành kinh tế và giá trị tăng trưởng cụ thể.

Kích hoạt động lực tăng trưởng mới

Để tạo sức bật cho giai đoạn phát triển mới, Đồng Nai đang tập trung kích hoạt mạnh mẽ những động lực tăng trưởng mang tính đột phá, vượt qua giới hạn của các mô hình phát triển truyền thống. Trong đó, công nghệ cao và đô thị xanh, kinh tế hàng không là những phấn đấu của thành phố.

Đồ họa thể hiện mục tiêu phấn đấu một số chỉ tiêu kinh tế của thành phố Đồng Nai theo Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 21-7-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065. Thông tin: Vương Thế - đồ họa: Hải Quân

Với việc Sân bay Long Thành chuẩn bị đi vào khai thác thương mại, kết hợp cùng hệ thống cảng biển nước sâu (như Cảng Phước An) và mạng lưới cao tốc dày đặc, Đồng Nai đang sở hữu hệ thống logistics “đa phương thức” hoàn chỉnh nhất khu vực. Mô hình kinh tế hàng không sẽ là động lực hoàn toàn mới, biến Đồng Nai thành trung tâm trung chuyển hàng hóa, hành khách tầm cỡ quốc tế, giảm thiểu chi phí logistics cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Song song đó, quán triệt tinh thần không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, Đồng Nai đang chuyển dịch mạnh mẽ từ các khu công nghiệp truyền thống sang mô hình khu công nghiệp sinh thái, thông minh. Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Văn Út, nếu địa phương chỉ hài lòng với các điều kiện hạ tầng sẵn có mà chậm chuyển đổi, nguy cơ tụt hậu là khó tránh khỏi. Địa phương tập trung thu hút các dự án công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, điện tử, cơ khí chính xác, năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa năng suất lao động, gia tăng giá trị nội địa mà còn bảo đảm chất lượng sống và phát triển bền vững cho thế hệ mai sau.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhận định: Nghị quyết số 16 là một dấu mốc lịch sử đối với Đồng Nai. Nghị quyết này cho phép thành phố áp dụng nhiều cơ chế đặc thù vượt trội, là cơ sở pháp lý quan trọng để Đồng Nai tiên phong trong việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp hàng không và công nghệ cao, những lĩnh vực đòi hỏi khung chính sách linh hoạt hơn so với mô hình quản lý công nghiệp truyền thống.

Cùng với quá trình phát triển kinh tế, Đồng Nai cũng luôn chú trọng đến công tác an sinh xã hội, triển khai các chương trình nhà ở xã hội quy mô lớn cho công nhân và người lao động, hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục chất lượng cao. Khi đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao thì khu vực dịch vụ, thương mại, tài chính sẽ có thêm nền tảng vững chắc để bứt phá mạnh mẽ, đóng góp tỷ trọng lớn hơn nữa vào cơ cấu GRDP của địa phương.