Xây dựng 'sức đề kháng' an ninh mạng cho doanh nghiệp Việt trước làn sóng AI

Xây dựng “sức đề kháng” an ninh mạng cho doanh nghiệp Việt trước làn sóng AI. Ảnh minh họa.

AI mở rộng phạm vi tấn công và thách thức kiểm soát vận hành

Ông Arun Kumar, Phó Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương, ManageEngine  ( Công ty cung cấp pháp phủ rộng nhất trong lĩnh vực giám sát và quản trị hệ thống công nghệ thông tin) đã đưa ra đánh giá, Việt Nam đang đưa ra những yêu cầu khắt khe hơn đối với các tổ chức triển khai hoạt động trên không gian số, bao gồm Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (PDPL) và Luật Trí tuệ nhân tạo ....

Về phía các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam, cũng đã chủ động nhận thức được tầm quan trọng của việc liên tục nâng cấp “lá chắn” số, đồng thời không ngần ngại mở rộng ngân sách cho an ninh mạng.

Theo dự báo từ Prescient & Strategic Intelligence, thị trường an ninh mạng Việt Nam ước tính sẽ đạt gần 1 tỷ USD vào năm 2032, tương ứng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 16%.

Dù ngân sách dành cho an ninh mạng tại Việt Nam liên tục duy trì ở mức cao, các sự cố an ninh mạng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong nửa đầu năm 2026, Bộ Công an đã ghi nhận khoảng 2 triệu cảnh báo tấn công mạng, trong đó gần một nửa có sự tham gia của công nghệ AI nhằm tự động hóa quá trình dò quét lỗ hổng và xâm nhập hệ thống. Hàng trăm triệu bản ghi dữ liệu cũng đã bị rò rỉ chỉ riêng trong quý I.

Ông Arun Kumar, Phó Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương, ManageEngine cũng đưa ra quan điểm, sự bùng nổ của AI tiếp tục làm phức tạp hóa nỗ lực xây dựng khả năng phục hồi hoạt động và duy trì khả năng giám sát trên các môi trường ngày càng phức tạp.

Tình trạng tự ý sử dụng các ứng dụng AI chưa được phê duyệt làm gia phát sinh thuật ngữ “Shadow AI”. Hiện tượng này khiến tài sản trí tuệ, mã nguồn độc quyền hay dữ liệu vận hành đứng trước nguy cơ nằm ngoài tầm kiểm soát an ninh đã được thiết lập mà không ai hay biết.

Dù vậy, Phó Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương, ManageEngine cho rằng, giải pháp không phải là cấm đoán hoàn toàn AI. Thay vào đó, các nhà quản lý cần có khả năng quan sát toàn diện nơi AI đang được sử dụng, triển khai giám sát liên tục để phát hiện các ứng dụng hay quy trình tự động chưa cấp phép, đồng thời thiết lập rào chắn dữ liệu linh hoạt nhằm ngăn chặn thông tin nhạy cảm bị tải lên các mô hình AI công cộng. Bên cạnh đó, giải pháp Quản lý thiết bị đầu cuối tập trung (UEM) và Quản lý sự kiện & thông tin bảo mật (SIEM) có thể tự động hóa việc thi hành chính sách, bao gồm cả việc thu hồi quyền truy cập khi ứng dụng vượt khỏi các tham số đã được phê duyệt.

Các phương thức xác thực chống lừa đảo, xác thực đa yếu tố (MFA) nghiêm ngặt và quản lý truy cập đặc quyền chi tiết sẽ giúp khoanh vùng thiệt hại khi thông tin đăng nhập bị lộ, đảm bảo một danh tính bị chiếm đoạt không trở thành “chiếc chìa khóa” mở ra toàn bộ hệ thống doanh nghiệp.

Kỷ luật trong vận hành doanh nghiệp

Ông Arun Kumar, Phó Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương, ManageEngine đánh giá tháng Nhận thức về An ninh mạng nên là đòn bẩy cho một cuộc thảo luận chiến lược sâu rộng hơn, thay vì chỉ dừng lại ở việc kiểm tra xem nhân viên đã hoàn thành khóa đào tạo hay chưa.

"Câu hỏi thỏa đáng hơn lúc này là: Liệu công tác an ninh mạng đã theo kịp tốc độ chuyển đổi vận hành của doanh nghiệp hay chưa?" - ông Arun Kumar nói.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, nơi đà tăng trưởng kinh tế ngày càng phụ thuộc vào niềm tin số, tính kết nối và sự ổn định của hệ thống, khả năng phục hồi đang trở thành một lợi thế cạnh tranh chiến lược. Gián đoạn do sự cố mạng không còn là kịch bản giả định trong tương lai xa, mà là một thực tế vận hành mà các nhà lãnh đạo phải chủ động thích ứng ngay từ hôm nay.

Những doanh nghiệp vững vàng nhất trước sóng gió sẽ là những đơn vị biết kết hợp hài hòa giữa nhận thức của nhân sự, hệ thống kiểm soát tự động, kỷ luật quản trị AI và các giải pháp định danh hiện đại, đưa bảo mật vào chiến lược kinh doanh thay vì coi đó là bài tập tuân thủ hàng năm. Chỉ khi đó, an ninh mạng mới không dừng lại ở một lời nhắc nhở, mà thực sự trở thành động lực thúc đẩy sự liên tục, niềm tin và đà tăng trưởng bền vững cho doanh nghiệp.