Xây dựng trường học không khói thuốc: Trao công cụ để tự bảo vệ bản thân
Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, khói thuốc còn tác động tiêu cực đến tâm lý, hành vi và chất lượng học tập của học sinh.

Nhiều trường học triển khai tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, thuốc lá nung nóng. Nguồn: ITN
Điều đáng lo ngại, các em dễ bị tác động bởi bạn bè và môi trường sống.
Tại Trường THCS Ngô Sĩ Liên (Cửa Nam, Hà Nội), Hiệu trưởng Phạm Thu Hà nhấn mạnh: “Nhà trường không áp đặt bằng những khẩu hiệu mang tính hô hào mà trao cho học sinh công cụ để tự bảo vệ bản thân”. Theo đó, yếu tố quan trọng nhất là xây dựng môi trường sống và học tập lành mạnh, nơi học sinh được định hướng đúng đắn và có đủ kỹ năng để nói “không” trước những cám dỗ.
Cô Đỗ Thúy Hằng – Tổ trưởng tổ Xã hội – cũng cho rằng, giải pháp bền vững không chỉ dừng lại ở cấm đoán, mà cần kết hợp đồng bộ giữa giáo dục, xây dựng môi trường và truyền thông thay đổi hành vi. Khi nội dung này được đưa vào bài giảng, học sinh không chỉ hiểu rõ tác hại của thuốc lá, mà còn hình thành kỹ năng ứng xử phù hợp trong thực tế.
Một yếu tố quan trọng khác là vai trò nêu gương của người lớn. Cha mẹ, thầy cô và những người xung quanh nếu không hút thuốc sẽ trở thành tấm gương trực quan, có sức thuyết phục mạnh mẽ đối với học sinh. Đây là cách giáo dục hiệu quả, góp phần hình thành thói quen và lối sống tích cực cho các em.
Song song với đó, công tác kiểm tra, giám sát cũng cần được tăng cường, gắn trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục. Việc đưa tiêu chí “không khói thuốc” vào đánh giá thi đua sẽ tạo động lực để các nhà trường chủ động triển khai giải pháp phù hợp, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong việc kiểm soát hoạt động kinh doanh thuốc lá quanh khu vực trường học.
Tại Trường THCS Vĩnh Xá (Nghĩa Dân, Hưng Yên), công tác tuyên truyền được triển khai linh hoạt thông qua sinh hoạt lớp, giờ học chính khóa và các chuyên đề ngoại khóa. Nhà trường tổ chức cho học sinh ký cam kết không hút thuốc lá, qua đó nâng cao trách nhiệm cá nhân.
Việc kết hợp giữa giáo dục chính khóa và hoạt động trải nghiệm, đặc biệt là các hội thi, đã giúp nội dung tuyên truyền sinh động, gần gũi, tạo hứng thú cho học sinh. Nhờ đó, các em không chỉ tiếp thu kiến thức, mà còn từng bước thay đổi hành vi theo hướng tích cực, đồng thời chủ động lan tỏa thông điệp phòng, chống tác hại thuốc lá tới cộng đồng.
Những buổi sinh hoạt chuyên đề cũng giúp học sinh nhận diện rõ hơn những hành vi tưởng chừng “vô hại” nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm pháp luật và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Khi hiểu rõ tác hại của thuốc lá điện tử, các em hình thành thái độ kiên quyết nói “không”, đồng thời biết cách bảo vệ bản thân và bạn bè trước cám dỗ.
Có thể thấy, xây dựng trường học không khói thuốc không chỉ là việc ban hành quy định cấm đoán, mà quan trọng hơn là trao cho học sinh công cụ để tự bảo vệ bản thân. Khi các em được trang bị kiến thức, kỹ năng và sống trong môi trường lành mạnh, thói quen tích cực sẽ hình thành một cách tự nhiên. Đây chính là nền tảng để tạo ra thế hệ học sinh khỏe mạnh, tự tin và có trách nhiệm với cộng đồng.











