Xây hơn 120 trường nội trú vùng biên, thu hẹp khoảng cách giáo dục

Chương trình được triển khai tại hơn 120 trường phổ thông nội trú liên cấp (tương ứng 121 xã biên giới đất liền) thuộc 17 tỉnh, thành phố, gồm: Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Tháp và An Giang. Điểm cầu trung tâm đặt tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Đồng Đăng, xã Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn.

Cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, hiện đại, tạo môi trường học tập, sinh hoạt và giao lưu văn hóa, hỗ trợ học sinh phát triển toàn diện (Ảnh minh họa).

Trước đó, ngày 9/11/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Đài Truyền hình Việt Nam, VNPT, Viettel và UBND 14 tỉnh khởi công đồng loạt các trường phổ thông nội trú liên cấp tại xã biên giới đất liền (đợt 1).

Ban đầu, giai đoạn 1 dự kiến thí điểm 100 trường trong năm 2025. Tuy nhiên, nhờ huy động thêm nguồn lực, số trường thực tế được khởi công tăng lên 108, dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Trong đó, 99 trường sử dụng ngân sách trung ương, một trường từ nguồn xã hội hóa, 6 trường do Quảng Ninh tự cân đối ngân sách, và 2 trường tại Điện Biên, Cao Bằng do Hà Nội hỗ trợ.

Một số dự án đã hoàn thành sớm. Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và THCS Si Pa Phìn (Điện Biên) được khánh thành, đưa vào sử dụng từ ngày 31/1/2026.

So với đề xuất ban đầu 248 trường, hiện giảm 19 trường. Nguyên nhân do một số địa phương không còn nhu cầu nội trú hoặc chủ động dùng ngân sách địa phương để đầu tư.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp Bộ Tài chính rà soát, tổng hợp đề xuất của các địa phương, trình cấp có thẩm quyền bố trí kinh phí, với mục tiêu hoàn thành toàn bộ các dự án trước ngày 30/8/2027, kịp phục vụ năm học 2027–2028.

Song song, Bộ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, mô hình tổ chức và chính sách để bảo đảm các trường vận hành hiệu quả sau khi đưa vào sử dụng.

Thông tư số 12/2026/TT-BGDĐT đã được ban hành, quy định về tổ chức bộ máy, đội ngũ giáo viên, đồng thời hướng dẫn các địa phương trong điều động, bố trí và bồi dưỡng giáo viên.

Bộ cũng đang trình Chính phủ dự thảo nghị định về chế độ, chính sách. Theo đề xuất, giáo viên tại các trường nội trú sẽ được hưởng mức ưu đãi cao trong nhóm trường chuyên biệt, nhằm thu hút nhân lực chất lượng.

Ngoài ra, việc đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, đặc biệt là nhà công vụ cho giáo viên và gia đình, được xem là giải pháp để giữ chân đội ngũ lâu dài.

Quyền Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định chủ trương xây dựng 248 trường phổ thông dân tộc nội trú là minh chứng cho sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ. Đặc biệt, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dành sự quan tâm sâu sắc, chỉ đạo sát sao và quyết liệt để Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện dự án.

Việc xây dựng hệ thống trường nội trú nhằm tạo điều kiện học tập ổn định cho học sinh vùng biên, đối tượng còn nhiều khó khăn trong đi lại. Các em được học tập, sinh hoạt trong môi trường tập trung, được bảo đảm chế độ, chính sách và tiếp cận cơ sở vật chất đồng bộ, hiện đại.

Qua đó, học sinh có cơ hội tiếp cận nền giáo dục chất lượng, phát triển toàn diện, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền, trước hết tại các xã biên giới.

Theo Bộ GD&ĐT, kỳ vọng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới sẽ đóng góp quan trọng vào việc thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền.

Về điều kiện cơ sở vật chất, theo chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và thiết kế mẫu đang triển khai, các trường được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Nhiều công trình có quy mô khang trang, tích hợp đa chức năng, đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt và phát triển toàn diện của học sinh, thậm chí vượt trội so với một số trường ở khu vực nông thôn, thành thị.

Môi trường này không chỉ đảm bảo điều kiện ăn ở, học tập mà còn tạo cơ hội để học sinh các dân tộc giao lưu, tăng cường hiểu biết văn hóa, góp phần hình thành kỹ năng và phát triển toàn diện.

Bên cạnh đó, hệ thống trường nội trú được xác định là mô hình điểm, có tính lan tỏa. Thời gian qua, nhiều địa phương đã tham khảo thiết kế mẫu để chủ động triển khai xây dựng các trường phổ thông trên địa bàn.

Theo định hướng, mô hình này sẽ từng bước được mở rộng: trước mắt ưu tiên hoàn thiện tại các xã biên giới, sau đó tiến tới các khu vực không giáp biên nhưng còn nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội.

Với lộ trình này, trong điều kiện ngân sách cho phép, ngành giáo dục hướng tới từng bước chuẩn hóa hệ thống trường phổ thông trên cả nước, tạo điều kiện tốt hơn cho học sinh về ăn ở, học tập và phát triển toàn diện, qua đó góp phần thu hẹp chênh lệch giáo dục giữa các vùng miền.

Phượng Nguyễn