Xây khu tái định cư trên vùng sạt lở, 30/44 lô đất không thể làm nhà

Tháng 7/2019, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) phê duyệt chủ trương đầu tư dự án tái định cư vùng sạt lở đất tại xã Nhâm, với tổng mức 15 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2018. Ban Quản lý dự án (QLDA) Đầu tư xây dựng khu vực huyện A Lưới (nay là Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 2) làm chủ đầu tư.

Mục tiêu là bố trí nơi ở ổn định cho khoảng 50 hộ mất đất do thiên tai và hộ người Lào nhập quốc tịch Việt Nam, góp phần giữ vững quốc phòng, an ninh vùng biên giới. Đến nay, dự án giải ngân 8,3 tỷ đồng trên tổng 13,5 tỷ đồng, đạt 61,7% kế hoạch.

Sau nhiều năm dừng thi công, nhiều hạng mục tại khu tái định cư vùng sạt lở ở xã A Lưới 2 xuống cấp, cỏ dại mọc um tùm.

Đường nội bộ trong khu tái định cư dang dở, cụt lủn giữa bãi đất hoang.

Tuy nhiên, theo cơ quan chức năng TP. Huế, ngay từ khâu chuẩn bị, lập hồ sơ thủ tục xin phê duyệt chủ trương đã bộc lộ nhiều thiếu sót. UBND huyện A Lưới (cũ) trình hồ sơ khi chưa có bản đồ địa hình khu vực, phương án thiết kế không phân kỳ đầu tư, tổng mức đầu tư chỉ tạm tính, không có thuyết minh chi tiết. Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là Sở Tài chính) khi tham mưu cũng không thực hiện đầy đủ việc lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn trước khi trình phê duyệt.

Những thiếu sót này kéo theo sai phạm trong khảo sát, thiết kế. Đơn vị tư vấn sử dụng máy GPS cầm tay kết hợp bản đồ cũ năm 2015, khiến tọa độ dự án lệch tới 5 m so với Hệ tọa độ Quốc gia; đồng thời không thực hiện khảo sát địa chất khu vực san gạt nền.

Dù mục tiêu là bố trí tái định cư cho 50 hộ dân, nhưng bản vẽ thiết kế chỉ cắm mốc 44 lô đất ở và 2 lô đất công cộng. Đáng chú ý, qua rà soát thực địa, cơ quan chức năng xác định 30/44 lô đất ở không thể sử dụng do nằm trên địa hình cao, có nguy cơ sạt lở.

Cơ quan chức năng xác định 30/44 lô đất ở tại khu tái định cư không thể sử dụng làm nhà do nằm trên địa hình cao, nguy cơ sạt lở. Cơ quan chức năng kiến nghị UBND TP. Huế ban hành chủ trương dừng hẳn dự án tái định cư nửa vời và xảy ra nhiều sai phạm này.

Công tác bồi thường, hỗ trợ cũng xảy ra sai sót khi phê duyệt, thanh toán vượt hơn 25,9 triệu đồng. Bốn hộ dân chưa nhận được 571 triệu đồng tiền đền bù dù đất đã bị ảnh hưởng bởi quá trình thi công. Chủ đầu tư còn thanh toán 100% chi phí quản lý dự án và giám sát khi công trình chưa hoàn thành, chưa nghiệm thu; thanh toán thừa khối lượng bê tông mương rãnh hơn 12,4 triệu đồng. Tổng số tiền phải giảm trừ quyết toán hơn 232 triệu đồng.

Do ngưng thi công kéo dài, nhiều hạng mục đã xuống cấp, hoang hóa. Đường nội bộ trở thành nơi trú ngụ của trâu, bò; cống, mương thoát nước bị bồi lấp; nhiều lô đất bị cây cỏ che phủ. Tuyến đường dẫn lên khu tái định cư chưa hoàn thành san nền, mưa lũ gây xói lở nhiều điểm.

Theo chủ đầu tư, nền đường hoàn thiện khoảng 95%, công trình trên tuyến thi công 5/6 cống, san nền đạt 30%, hệ thống cấp điện đạt 57%... Tuy nhiên, dự án phải dừng từ cuối năm 2020 vì hàng loạt vi phạm.

Từ năm 2021, UBND huyện A Lưới (cũ) và chủ đầu tư đã 8 lần gửi tờ trình xin điều chỉnh chủ trương đầu tư. Lần gần nhất đề xuất giảm quy mô từ 50 hộ xuống còn 24 hộ và mở rộng đối tượng bố trí tái định cư.

UBND xã A Lưới 2 xác nhận, hiện không còn đối tượng nào trên địa bàn cần bố trí vào khu tái định cư này.

Thanh tra TP. Huế xác định việc điều chỉnh này làm thay đổi hoàn toàn mục tiêu ban đầu của dự án, không phù hợp với quy định sử dụng nguồn vốn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2018. Trong khi đó, do dự án kéo dài quá lâu, toàn bộ hộ dân thuộc diện tái định cư ban đầu đã được hưởng các chính sách hỗ trợ khác về nhà ở, đất sản xuất và ổn định cuộc sống. UBND xã A Lưới 2 xác nhận, hiện không còn đối tượng nào cần bố trí vào khu tái định cư này.

Thực hiện kết luận của Thanh tra TP. Huế, chủ đầu tư đang phối hợp các đơn vị liên quan rà soát, tham mưu UBND thành phố chuyển đổi mục đích, công năng khu đất phù hợp quy hoạch mới nhằm tránh lãng phí tài sản đã đầu tư, đồng thời thực hiện thủ tục quyết toán và đóng dự án.

Chánh Thanh tra TP. Huế cũng kiến nghị UBND thành phố ban hành chủ trương dừng hẳn dự án; yêu cầu các địa phương rà soát, chuyển đổi mục đích sử dụng khu đất và tài sản công dở dang theo quy hoạch mới.