'Xe Bus Tình Yêu' gieo khát vọng giữa mùa hoa sơn tra

“Xe Bus Tình Yêu” ra đời như một cách để đưa Nậm Nghiệp thoát khỏi tính mùa vụ của du lịch

Giữa những dãy núi cao hơn 2.000 mét của xã Ngọc Chiến (Sơn La), bản Nậm Nghiệp từng là một vùng đất gần như tách biệt với thế giới bên ngoài. Đường sá hiểm trở, giao thông khó khăn khiến nơi đây chỉ được biết đến bởi một số ít nhiếp ảnh gia, những người đam mê săn hoa và khám phá những vùng đất nguyên sơ.

Ít ai nghĩ rằng, từ một bản làng đặc biệt khó khăn với 147 hộ dân người Mông sinh sống giữa đại ngàn, Nậm Nghiệp hôm nay lại trở thành điểm đến được nhiều du khách tìm kiếm. Đằng sau sự thay đổi ấy là sự đồng hành của chính quyền địa phương, cộng đồng dân cư và những người tâm huyết với du lịch cộng đồng, trong đó có anh Nguyễn Cao Cường. Anh Cường cũng chính là người khởi xướng mô hình "Xe Bus Tình Yêu" kết nối du khách từ Hà Nội đến bản Nậm Nghiệp.

MỐI LƯƠNG DUYÊN BẮT ĐẦU TỪ MÙA HOA SƠN TRA

Nậm Nghiệp sở hữu hơn 1.600 ha rừng sơn tra cổ thụ. Mỗi độ tháng 3 về, cả cánh rừng phủ trắng sắc hoa, tạo nên khung cảnh đẹp như cổ tích giữa lưng chừng trời Tây Bắc. Năm 2021, trong một lần đến đây, anh Cao Cường bị cuốn hút bởi vẻ đẹp đặc biệt ấy. Tuy nhiên, điều khiến anh trăn trở hơn cả không phải là cảnh sắc thiên nhiên mà là cuộc sống còn nhiều khó khăn của người dân địa phương.

"Sau khi khảo sát đi khảo sát lại trong khoảng một năm, tôi nhận thấy nơi đây hoàn toàn xứng đáng để tạo ra những giá trị giúp cải thiện sinh kế cho bà con, giúp bà con bớt khó khăn hơn", anh Cường nói.

Ban đầu, anh rủ bạn bè cùng lên trải nghiệm. Ai đến cũng yêu mến vùng đất này và mong muốn quay trở lại. Và rồi, trong suốt giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2022, khi nhìn thấy tiềm năng phát triển du lịch, anh Cường quyết định sẽ ở lại đây để cùng bà con gây dựng. Anh bắt đầu những việc đơn giản như vận động quyên góp quần áo cho trẻ em, quà tặng, đồ dùng dạy học, đồ dùng học tập. Sau đó dần dần xin thêm những hỗ trợ lớn hơn như làm cầu, làm đường, trồng hàng cây...

Đến năm 2023, khi những điều kiện nền tảng đã dần được hình thành, anh Cường bắt đầu triển khai mô hình “Xe Bus Tình Yêu”. Ngay từ tên gọi, mô hình này đã gợi ra nhiều cách hiểu khác nhau, thậm chí có người liên tưởng đến tình yêu đôi lứa. Tuy nhiên, theo anh Cường, “tình yêu” ở đây mang một ý nghĩa rộng hơn nhiều, đó là tình yêu dành cho thiên nhiên, cho con người, cho quê hương đất nước và cho những giá trị nguyên bản, đẹp đẽ của vùng cao Tây Bắc.

Anh Cường cho biết chương trình “Xe Bus Tình Yêu” đều do anh trực tiếp thiết kế. Anh cùng các cộng sự trực tiếp khảo sát thực địa, xây dựng ý tưởng hành trình. Sau đó, tổ chức triển khai từng chuyến đi và phát triển các tour trải nghiệm theo từng giai đoạn, phù hợp với điều kiện thực tế của bản Nậm Nghiệp.

Điều đặc biệt của mô hình là toàn bộ dịch vụ lưu trú, ăn uống và các hoạt động trải nghiệm đều do chính người dân địa phương đảm nhận, từ homestay đến ẩm thực bản địa. Tất cả đúng với tinh thần du lịch cộng đồng.

Theo anh Nguyễn Cao Cường, ý tưởng của anh bắt đầu từ thực tế rất đơn giản. Mỗi độ tháng 3 về, Nậm Nghiệp bước vào mùa hoa sơn tra nở trắng núi rừng và thu hút khá đông du khách tìm đến. Tuy nhiên, ngoài khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, phần lớn những tháng còn lại trong năm, vùng đất này gần như ít được biết đến và vắng bóng khách du lịch.

Từ thực tế đó, “Xe Bus Tình Yêu” ra đời như một cách để đưa Nậm Nghiệp thoát khỏi tính mùa vụ, mở ra những hành trình trải nghiệm kéo dài suốt cả năm. Mỗi tháng chỉ tổ chức một chuyến, với quy mô giới hạn khoảng 10 người. Hành trình kéo dài 3 ngày 2 đêm, đưa du khách đến Nậm Nghiệp để trải nghiệm đời sống bản địa, leo núi, khám phá thiên nhiên, giao lưu văn hóa và nghỉ tại homestay của người dân trong bản.

“Mỗi tháng chỉ có khoảng mười người tham gia thì không thể gọi là kinh doanh thương mại được. Mục tiêu lớn nhất là để nhiều người biết đến vùng đất này hơn,” anh Cường cho hay. Chính vì thế, đây không chỉ là đơn thuần là hành trình thông thường mà là một cuộc gặp gỡ gần gũi giữa những con người cùng chung tình yêu với thiên nhiên và những vùng đất nguyên sơ.

Bộc bạch về những khó khăn, anh Cường cho biết, hành trình làm “Xe Bus Tình Yêu” những ngày đầu chưa bao giờ là dễ dàng và đến thời điểm hiện tại vẫn còn thách thức.

Bình yên mùa hoa sơn tra ở bản Nậm Nghiệp

Theo anh, trở ngại đầu tiên nằm ở bài toán thu hút du khách. "Một hành trình đến vùng đất xa xôi, dịch vụ chưa phát triển, trong khi chi phí mỗi chuyến khoảng 3 đến 3,5 triệu đồng, không phải ai cũng sẵn sàng tham gia. Việc thuyết phục du khách bỏ thời gian, chi phí và chấp nhận những điều kiện còn hạn chế để lên đường vì thế chưa bao giờ là dễ dàng", anh Cường nói.

Khó khăn thứ hai nằm ở chính hạ tầng dịch vụ tại điểm đến. Những ngày đầu, cả bản chỉ có một đến hai hộ làm homestay. Điều kiện lưu trú rất đơn sơ, có những lúc gió lạnh vẫn lùa vào phòng, thời tiết khắc nghiệt của vùng núi cao hiện rõ trong từng trải nghiệm. Ngoài ra, đồ ăn thức uống của bà con lúc đó cũng chưa được như bây giờ. "Đó là những món ăn rất đặc trưng của người Mông nên khách du lịch đôi khi cảm thấy lạ lẫm", anh Cường kể lại.

Tuy vậy, chính sự mộc mạc ấy lại trở thành một phần của hành trình trải nghiệm. Những người đã lựa chọn tham gia đều xác định đây không phải chuyến nghỉ dưỡng tiện nghi, mà là một hành trình khám phá và sống cùng bản địa.

Một khó khăn khác mang tính đặc thù hơn là câu chuyện pháp nhân. Xe Bus Tình Yêu không vận hành theo mô hình công ty lữ hành hay doanh nghiệp du lịch truyền thống. Về bản chất, đây là những chuyến đi được tổ chức như một nhóm trải nghiệm. Vì vậy, trong quá trình triển khai, mô hình đôi khi vẫn gặp những vướng mắc hoặc băn khoăn nhất định liên quan đến tư cách pháp nhân và các thủ tục hành chính.

Dù vậy, Xe Bus Tình Yêu không ngừng cải tiến và mở rộng, với mục tiêu mang lại nhiều hơn nữa những chuyến đi đầy ý nghĩa. Đây không chỉ là một hành trình du lịch, mà là một lời mời gọi để mỗi người góp phần thay đổi cuộc sống của đồng bào vùng cao, xây dựng một cộng đồng gắn bó và bền vững.

Với mỗi chuyến xe, mỗi bước chân, Nậm Nghiệp ngày càng trở thành một điểm đến không chỉ đẹp về cảnh sắc mà còn giàu giá trị nhân văn. Xe Bus Tình Yêu là lời nhắc nhở rằng, chỉ cần chúng ta đồng lòng, mọi vùng đất đều có thể trở thành miền yêu thương.

KHÁT VỌNG VƯƠN LÊN BÉN RỄ GIỮA ĐẠI NGÀN

Song song với việc đưa du khách đến Nậm Nghiệp, anh Cường cũng đồng hành cùng người dân trong quá trình học cách làm du lịch. Từ vận hành homestay, đón tiếp khách, tổ chức các hoạt động trải nghiệm đến kết nối các nguồn lực đào tạo, mọi hoạt động đều hướng tới mục tiêu giúp bà con từng bước nâng cao kỹ năng và chủ động tham gia vào chuỗi giá trị du lịch cộng đồng.

“Du lịch cộng đồng nghĩa là cả cộng đồng cùng làm du lịch. Tôi chỉ là người hướng dẫn”, anh Cường chia sẻ.

Nhìn lại hành trình phát triển của Nậm Nghiệp, anh Cường đặc biệt nhấn mạnh vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương từ xã đến huyện. Theo anh, ngay từ đầu, địa phương đã xác định du lịch cộng đồng là một trong những định hướng phát triển trọng tâm và từng bước cụ thể hóa bằng các nghị quyết, kế hoạch hành động cụ thể.

Vẻ đẹp thơ mộng của bản Nậm Nghiệp

Anh Cường cho rằng bản thân mình chỉ là một mắt xích nhỏ trong quá trình ấy. "Nếu không có sự định hướng, hỗ trợ và tạo điều kiện từ chính quyền địa phương, một bản làng vùng cao như Nậm Nghiệp khó có thể phát triển du lịch như ngày hôm nay", anh Nguyễn Cao Cường nhấn mạnh.

Đồng thời, bản thân anh cũng cảm thấy may mắn khi có mặt vào thời điểm địa phương đang quyết tâm phát triển du lịch cộng đồng, còn người dân sẵn sàng học hỏi và thay đổi. Chính sự gặp gỡ về tầm nhìn và mong muốn phát triển ấy đã tạo điều kiện để những ý tưởng mới từng bước bén rễ và phát huy hiệu quả.

Từ những bước đi ban đầu, năng lực làm du lịch của người dân từng bước được nâng lên rõ rệt. “Điều đặc biệt ở đây là tinh thần học hỏi của bà con rất lớn, rất mãnh liệt. Mọi người đều có khát vọng vươn lên, mong muốn kiếm tiền và cải thiện cuộc sống từ chính những lợi thế tự nhiên của quê hương thông qua phát triển du lịch”, anh Cường bộc bạch.

Chỉ sau khoảng một năm, những chuyển biến tích cực đã hiện hữu rõ rệt tại bản Nậm Nghiệp. Từ một homestay ban đầu, đến nay bản đã có hơn 10 homestay hoạt động, đón khách quanh năm. Từ một quán cà phê nhỏ, nhiều mô hình kinh doanh dịch vụ mới cũng dần xuất hiện. Quan trọng hơn, tinh thần làm du lịch đã lan tỏa trong cộng đồng khi những hộ đi trước chủ động chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ các hộ đi sau cùng tham gia. Từ đó, một hệ sinh thái du lịch cộng đồng từng bước hình thành, góp phần thay đổi diện mạo và mở ra sinh kế mới cho bản làng giữa núi rừng Tây Bắc.