Xe ô tô phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải như thế nào từ ngày 1/3?

Các mức tiêu chuẩn khí thải xe ô tô phải đạt được

Từ ngày 1/3, các trung tâm đăng kiểm trên cả nước sẽ thực hiện kiểm định khí thải xe ô tô theo quy trình và phương pháp kiểm tra mới, chặt chẽ và nghiêm ngặt hơn. Cụ thể, áp dụng mức 1 đối với xe ô tô sản xuất trước năm 1999. Mức 2 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016. Mức 3 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021. Mức 4 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2022.

Theo Quy chuẩn QCVN 85:2025/BTNMT, các mức khí thải (Mức 1-5) được quy định cụ thể cho xe ô tô tham gia giao thông, tương ứng gần với tiêu chuẩn Euro cũ, dựa trên đo CO/HC (xăng) ở chế độ không tải và độ khói N (%HSU) cho diesel.

Từ ngày 1/3, các trung tâm đăng kiểm trên cả nước sẽ thực hiện kiểm định khí thải xe ô tô theo quy trình và phương pháp kiểm tra mới, chặt chẽ và nghiêm ngặt hơn.

Mức 1 tương đương Euro 1 ban hành 1992, áp dụng sớm nhất cho xe cũ trước 1999 tại Việt Nam từ 1/3/2026 tập trung giảm CO bằng xăng không chì và bộ xúc tác cơ bản. Mức 5 tương đương Euro 5 (2009) siết chặt hơn nhiều, yêu cầu công nghệ lọc khí tiên tiến (DPF, SCR) để giảm PM và NOx, phù hợp xe sản xuất từ 2022 trở đi.

Đây là nội dung quy định trong Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký ngày 28/11/2025 quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ. Quyết định này quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô (lắp động cơ cháy cưỡng bức và cháy do nén) tham gia giao thông đường bộ trên lãnh thổ Việt Nam.

Chủ xe, lái xe cần lưu ý gì?

Quy định mới có thể khiến nhiều ô tô "trượt" kiểm định, nếu không bảo dưỡng đúng định kỳ. Chủ phương tiện được khuyến cáo kiểm tra, sửa chữa trước khi đăng kiểm.

Để triển khai hiệu quả quy định mới, Cục Đăng kiểm Việt Nam yêu cầu các cơ sở đăng kiểm khẩn trương niêm yết công khai lộ trình áp dụng, mức khí thải, quy trình và phương pháp kiểm tra tại khu vực phòng chờ làm thủ tục kiểm định, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng theo dõi, nắm bắt thông tin.

Đồng thời, khuyến cáo chủ xe, lái xe chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện trước khi đưa đi kiểm định như: thay dầu, thay lọc gió, vệ sinh buồng đốt, kiểm tra vòi phun, bơm cao áp, điều chỉnh tốc độ lớn nhất của động cơ theo đúng quy định của nhà sản xuất, kiểm tra hệ thống xử lý khí thải và cảm biến ô xy…

Chủ phương tiện cần sử dụng nhiên liệu, dầu bôi trơn và nước làm mát động cơ đúng theo khuyến cáo của nhà sản xuất để bảo đảm hiệu quả vận hành và kiểm soát khí thải. Đối với các xe ô tô còn giấy chứng nhận đăng kiểm hợp lệ, phương tiện vẫn được phép lưu hành đến hết chu kỳ kiểm định hiện tại; quy định mới về kiểm tra khí thải sẽ được áp dụng từ kỳ kiểm định tiếp theo. Ôtô đạt tiêu chuẩn sẽ được cấp giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường dưới hình thức điện tử từ ngày 1/3.

Các trung tâm đăng kiểm khẳng định xe không đạt khí thải sẽ không thể hoàn tất đăng kiểm, đồng nghĩa không được phép lưu thông. Nếu chủ xe cố tình vận hành khi không đủ điều kiện, lực lượng chức năng sẽ xử phạt theo quy định về vi phạm đăng kiểm.

Siết khí thải để hạn chế ô nhiễm không khí

TS Hoàng Dương Tùng – Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, cho biết, chất lượng môi trường không khí tại Hà Nội đã và đang xuống cấp nghiêm trọng qua nhiều năm, đặc biệt rõ nét trong mùa đông, từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau. Dẫn số liệu quan trắc nhiều năm qua, ông cho rằng không khí trong nội đô Hà Nội thường xuyên ở mức cảnh báo cao, với chỉ số AQI chuyển sang đỏ, tím, thậm chí nâu – mức nguy hại cho sức khỏe cộng đồng.

"Điều đáng lo ngại là xu thế này không những không giảm, mà còn có dấu hiệu gia tăng. Chúng ta thấy rằng ô nhiễm không khí đã trở thành một trong những vấn đề nóng nhất của Hà Nội," ông Tùng nhấn mạnh.

TS Hoàng Dương Tùng dẫn ra một loạt các bài học quốc tế, đặc biệt nhấn mạnh trường hợp Bắc Kinh – nơi từng là một trong những thành phố ô nhiễm không khí nặng nề nhất thế giới hơn một thập kỷ trước, nhưng nay đã có những cải thiện rõ rệt nhờ các giải pháp mạnh tay, toàn diện và đồng bộ.

"Bắc Kinh đã từng là thành phố đứng đầu thế giới về mức độ ô nhiễm, nhưng chỉ trong vòng hơn 10 năm, nhờ nỗ lực rất lớn từ chính quyền, doanh nghiệp và người dân, chất lượng không khí ở đây đã cải thiện rõ rệt," ông nói.

Một trong những giải pháp đáng chú ý mà Bắc Kinh đã triển khai là chuyển đổi toàn bộ hệ thống xe buýt sang xe điện chỉ trong vòng 1–2 năm. Họ bắt đầu từ vùng lõi thành phố, sau đó mở rộng dần ra các khu vực khác, với sự hỗ trợ chính sách và đầu tư công rất mạnh mẽ.

Cũng theo TS Tùng, tại châu Âu hiện có hơn 300 vùng phát thải thấp đã được thiết lập, nơi chỉ cho phép các phương tiện "xanh" hoạt động, đồng thời cấm hoàn toàn các loại xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Mô hình này đã chứng minh hiệu quả rõ rệt trong việc giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí đô thị.

Ở khu vực Đông Nam Á, Bangkok (Thái Lan) và Indonesia cũng đang theo đuổi các kịch bản chuyển đổi tương tự. Đặc biệt, Indonesia sau một thời gian chỉ hỗ trợ tài chính cho việc chuyển đổi, đã rút ra bài học là "hỗ trợ không là chưa đủ", và buộc phải kết hợp thêm biện pháp cấm các loại xe máy xăng, đồng thời tăng cường giao thông công cộng và xây dựng hạ tầng sạc. Người ta thấy rằng đấy là kịch bản hiệu quả nhất.

TS Hoàng Dương Tùng nhấn mạnh, vấn đề ô nhiễm không khí ở các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM là điều đã được dự báo từ lâu, nhưng nếu không có hành động mạnh mẽ, nhanh chóng và quyết liệt, hậu quả sẽ ngày càng nặng nề và chi phí khắc phục sẽ đội lên rất cao.

TS Tùng cho biết người dân Hà Nội phần lớn ủng hộ các biện pháp bảo vệ môi trường, bởi điều đó gắn liền trực tiếp với sức khỏe của từng gia đình. Tuy nhiên, ông lưu ý chính quyền cần sớm công bố các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, hạ tầng sạc, phương án phát triển giao thông công cộng... một cách minh bạch, rõ ràng và dễ tiếp cận.

"Chúng ta có thể học kinh nghiệm của các nước, họ công khai các chính sách chuyển đổi trên web, app để người dân dễ nắm bắt, dễ tham gia. Chính sách tốt phải dễ hiểu, dễ thực hiện," ông nhấn mạnh.

Tô Hội