Xe tăng T-34 ngày nay còn có thể chiến đấu không?

Một câu hỏi thú vị thường xuất hiện khi nhìn thấy những chiếc T-34 được phục chế: nếu đưa một chiếc T-34-85 ra chiến trường ngày nay, nó còn có thể chiến đấu hay không?

Câu trả lời ngắn gọn là: có thể chiến đấu theo nghĩa kỹ thuật, nhưng gần như không thể đảm nhiệm vai trò của một xe tăng chủ lực hiện đại. Đây là 2 khái niệm cần tách biệt.

Một chiếc T-34 được phục chế tốt vẫn có thể khởi động động cơ, di chuyển, sử dụng hệ thống vũ khí và khai hỏa. Về mặt cơ khí, nó vẫn là một xe tăng thực sự. Nhưng chiến tranh hiện đại không chỉ đặt câu hỏi "khẩu pháo có bắn được không?"

Câu hỏi quan trọng hơn là: "Chiếc xe có phát hiện được đối phương trước khi bị phát hiện không?" Và: "Nó có sống sót sau khi bị phát hiện hay không?"

Ở đây, khoảng cách giữa T-34 và xe tăng hiện đại trở nên rất lớn. T-34 được thiết kế trong thời đại mà việc phát hiện mục tiêu chủ yếu dựa vào mắt người và kính quan sát quang học. Kíp xe phải quan sát trực tiếp chiến trường để tìm mục tiêu.

Trong khi đó, xe tăng hiện đại sử dụng hệ thống ngắm ảnh nhiệt, cảm biến quang điện tử, máy đo xa laser và hệ thống điều khiển hỏa lực giúp phát hiện, nhận dạng và tấn công mục tiêu nhanh hơn nhiều.

Điều này tạo ra sự khác biệt rất lớn. Một chiếc T-34 có thể không nhìn thấy đối phương, trong khi đối phương đã phát hiện nó từ khoảng cách xa. Sau đó là vũ khí chống tăng.

T-34 có lớp giáp được thiết kế để đối phó với những loại đạn chống tăng của thập niên 1940. Nó không được thiết kế để chịu đựng những tên lửa chống tăng hiện đại có khả năng xuyên giáp mạnh hơn rất nhiều.

Ngay cả khi T-34 không bị phá hủy bởi phát bắn đầu tiên, khả năng bảo vệ kíp xe của nó vẫn thấp hơn rất xa so với những xe tăng hiện đại được trang bị giáp composite, giáp phản ứng nổ hoặc các hệ thống bảo vệ khác.

Rồi xuất hiện một mối đe dọa mà những nhà thiết kế T-34 hoàn toàn không thể hình dung: UAV. Máy bay không người lái hiện đại có thể phát hiện vị trí xe tăng, theo dõi hoạt động của nó và truyền tọa độ cho các lực lượng khác. Một số loại còn có thể trực tiếp mang vũ khí tấn công.

Điều này khiến chiến trường hiện đại trở nên nguy hiểm hơn rất nhiều đối với một chiếc xe tăng cổ điển.

T-34 cũng không có những hệ thống liên lạc và quản lý chiến trường hiện đại. Trong chiến đấu ngày nay, xe tăng không hoạt động đơn độc mà là một phần của mạng lưới gồm trinh sát, pháo binh, UAV, bộ binh và các phương tiện khác.

Khả năng nhận thức tình huống vì thế quan trọng không kém giáp và pháo. Một vấn đề khác là đạn xuyên giáp hiện đại. Pháo 85 mm của T-34-85 từng là vũ khí chống tăng đáng kể vào cuối Thế chiến II. Nhưng so với những khẩu pháo 120 hoặc 125 mm trên xe tăng chủ lực hiện đại và các loại đạn xuyên động năng thế hệ mới, nó thuộc một thời đại hoàn toàn khác.

Điều đó không có nghĩa T-34 không thể gây nguy hiểm. Trong một số tình huống bất ngờ, phục kích hoặc sử dụng từ vị trí có lợi, bất kỳ phương tiện bọc thép có vũ trang nào cũng có thể tạo ra mối đe dọa. Nhưng khả năng gây sát thương không đồng nghĩa với khả năng sống sót..

Đây chính là điểm quan trọng nhất. T-34 ngày nay có thể chạy. Có thể bắn. Thậm chí có thể gây thiệt hại trong một số tình huống.

Nhưng nếu đặt nó vào một cuộc chiến tranh hiện đại với UAV, cảm biến ảnh nhiệt, tên lửa chống tăng và đạn xuyên giáp hiện đại, khả năng sống sót của nó sẽ rất thấp so với một xe tăng chủ lực được thiết kế cho môi trường đó.

Vì vậy, T-34 ngày nay phù hợp hơn với vai trò xe tăng lịch sử, phương tiện huấn luyện hạn chế, hoặc phương tiện được sử dụng trong những hoàn cảnh đặc biệt, chứ không phải xe tăng chủ lực trên chiến trường hiện đại.

Khoảng cách giữa T-34 và xe tăng hiện đại vì thế không chỉ nằm ở độ dày của lớp giáp. Nó nằm ở cách 2 thế hệ xe tăng nhìn thấy, hiểu và sống sót trên chiến trường.