Xét nghiệm máu hé lộ nguy cơ Alzheimer từ sớm
Dấu ấn sinh học trong máu liên quan đến bệnh Alzheimer có thể giúp đánh giá nguy cơ suy giảm nhận thức ở người hiện chưa xuất hiện triệu chứng.
Một xét nghiệm xác định nồng độ protein p-tau217 trong máu có thể giúp nhận diện những người lớn tuổi chưa suy giảm nhận thức nhưng có nguy cơ cao gặp vấn đề về trí nhớ và tư duy trong vòng 5-10 năm tới.
Kết quả được công bố trên tạp chí y khoa JAMA và được trình bày tại Hội nghị quốc tế của Hiệp hội Alzheimer năm 2026. Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Viện Khoa học Thần kinh Mass General Brigham (Mỹ) dẫn đầu, với sự tham gia của các đối tác quốc tế.
P-tau217 là một dạng protein tau đã được phosphoryl hóa có trong máu hoặc dịch não tủy. Nồng độ protein này có liên quan chặt chẽ đến sự tích tụ các mảng beta amyloid và những đám rối tau trong não - hai dấu hiệu sinh học đặc trưng thường gặp trong bệnh Alzheimer.
Nhóm nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 6 nghiên cứu quan sát và thử nghiệm lâm sàng được tiến hành tại Bắc Mỹ, Nhật Bản và Australia. Tổng cộng 2.684 người lớn tuổi, trung bình khoảng 70 tuổi, không có biểu hiện suy giảm nhận thức khi bắt đầu tham gia, đã được lấy mẫu máu, chụp PET và đánh giá trí nhớ, cũng như khả năng tư duy hằng năm.
Trong thời gian theo dõi trung bình gần 5 năm, 478 người phát triển tình trạng suy giảm nhận thức. Kết quả cho thấy những người có nồng độ p-tau217 rất cao, vượt hơn 2 lần mức trung bình của nhóm nghiên cứu, có nguy cơ suy giảm nhận thức ước tính khoảng 38% trong vòng 5 năm.
Ở mốc 10 năm, nguy cơ ước tính tăng lên 78%. Tuy nhiên, các nhà khoa học lưu ý số người được theo dõi từ 10 năm trở lên còn hạn chế, vì vậy kết quả dài hạn có độ chắc chắn thấp hơn so với dự báo trong 5 năm.
Mối liên hệ giữa p-tau217 và suy giảm nhận thức vẫn được ghi nhận sau khi nhóm nghiên cứu tính đến kết quả chụp PET, tuổi tác và biến thể gen APOE4 liên quan đến nguy cơ mắc Alzheimer. Điều này cho thấy xét nghiệm máu có thể bổ sung thông tin dự báo mà các phương pháp chụp não hoặc xét nghiệm gen chưa phản ánh đầy đủ.
Dù vậy, p-tau217 không thể tự mình dự đoán chính xác tương lai của từng cá nhân. Tuổi, di truyền, chức năng thận, béo phì, cũng như đặc điểm chủng tộc và dân tộc đều có thể ảnh hưởng đến nồng độ các chỉ số sinh học và nguy cơ sa sút trí tuệ.
Các tác giả hiện không khuyến nghị xét nghiệm p-tau217 thường quy cho người không có triệu chứng. Nguyên nhân là chưa có liệu pháp nào được chứng minh có thể ngăn chặn chắc chắn sự xuất hiện của suy giảm nhận thức ở nhóm có nguy cơ cao.
Trước mắt, xét nghiệm có thể được sử dụng để lựa chọn người tham gia các thử nghiệm phòng ngừa Alzheimer. Trong tương lai, nếu các liệu pháp can thiệp sớm được chứng minh hiệu quả, p-tau217 có thể hỗ trợ bác sĩ theo dõi nguy cơ, tư vấn và đưa ra quyết định điều trị trước khi các vấn đề về trí nhớ xuất hiện.
Nguồn TG&VN: https://baoquocte.vn/xet-nghiem-mau-he-lo-nguy-co-alzheimer-tu-som-427905.html
Tin nóng
Đối với người khỏe mạnh, việc ăn khoảng 3-7 quả trứng mỗi tuần hoặc trung bình một quả mỗi ngày trong chế độ ăn cân bằng thường là phù hợp.
Thay vì một cuộc mổ kéo dài nhiều giờ, ê-kíp lựa chọn điều trị cá thể hóa, cân bằng giữa tính triệt căn ung thư và sự an toàn cho người bệnh cao tuổi.
Dịch vụ truyền dịch tại nhà ngày càng phổ biến nhưng theo PGS Nguyễn Lân Hiếu, chỉ một số ít trường hợp thực sự cần và việc lạm dụng có thể gây tử vong.
Vì muốn cải thiện hệ tiêu hóa, người đàn ông mắc bệnh thận ăn kim chi, dưa muối trong mọi bữa suốt 2 tuần. Kết quả, ông rơi vào suy thận cấp và suýt phải lọc máu.
Cúm mùa không đơn thuần là cảm lạnh. Theo bác sĩ, bệnh có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp, viêm não và không qua khỏi nếu không được phòng ngừa, điều trị kịp thời.
Khi ngày càng nhiều người trẻ rời quê hương để học tập, lập nghiệp, khái niệm 'báo hiếu' cũng dần có những cách thể hiện mới. Với Gen Z, yêu thương cha mẹ không chỉ nằm ở việc sống dưới cùng một mái nhà mà còn ở sự quan tâm, sẻ chia và đồng hành, dù khoảng cách địa lý có xa đến đâu. Liệu điều đó có làm phai nhạt chữ hiếu truyền thống, hay chỉ là một cách gìn giữ giá trị ấy trong nhịp sống hiện đại?
Tin mới
Hạnh phúc ở tuổi già không đến từ việc có thêm bao nhiêu, mà từ việc biết mình đã có đủ. Đừng để sự cả nể hủy hoại những năm tháng an dưỡng cuối đời.
Không phải ai cũng phù hợp với chạy bộ, đặc biệt là người thừa cân, đau khớp gối hoặc mới bắt đầu tập luyện. Một số bài tập tại nhà dưới đây có thể giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, tăng sức bền và đốt cháy calo hiệu quả mà không tạo áp lực lớn lên các khớp.
Theo thông báo lịch cúp điện của Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), trong tuần này nhiều khu dân cư và đơn vị thuộc Bạc Liêu cũ sẽ mất điện cả ngày.
Nước chanh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, tuy nhiên một số người mắc bệnh dạ dày lo lắng rằng acid trong nước chanh sẽ gây hại dạ dày. Liệu người bị đau, viêm loét hay trào ngược dạ dày có uống được nước chanh hàng ngày hay không?
Sử dụng nguồn nước ô nhiễm dễ dẫn đến các bệnh đường tiêu hóa cấp tính và nhiễm độc kim loại. Người dân cần biết cách phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm bắt nguồn từ nguồn nước sinh hoạt hàng ngày.
Chỉ sau vài giây vật tay với bạn để phân thắng thua, nam thanh niên 21 tuổi phải nhập viện cấp cứu vì gãy thân xương cánh tay kèm tổn thương thần kinh. Bác sĩ cảnh báo đây là chấn thương không hiếm gặp ở người trẻ nhưng nhiều người vẫn chủ quan.
Măng tươi là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn của người Việt nhờ vị giòn, ngọt và hương thơm đặc trưng. Tuy nhiên, nếu không được sơ chế đúng cách, măng có thể chứa hàm lượng cyanide tự nhiên đủ để gây ngộ độc.
Giới chức thú y bang New Mexico cảnh báo số ca nhiễm giòi xoắn New World Screwworm có thể tiếp tục gia tăng khi dịch bệnh lan sát biên giới phía nam Hoa Kỳ. Ngành chăn nuôi được khuyến cáo tăng cường giám sát đàn vật nuôi, xử lý kịp thời các vết thương hở và áp dụng nghiêm các biện pháp kiểm soát dịch nhằm hạn chế thiệt hại kinh tế.