Xét xử vắng mặt người đang bị truy nã: Bản án có hiệu lực ra sao?
Người bỏ trốn, bị truy nã nhưng chưa bắt được có thể bị xét xử vắng mặt. Bản án sau đó vẫn có thể có hiệu lực pháp luật theo quy định, không phải chờ đến khi bắt được người bị kết án.
Theo quy định hiện hành, trường hợp bị can, bị cáo trốn hoặc không biết đang ở đâu và việc truy nã không có kết quả có thể được điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Toàn cảnh phiên tòa xét xử vắng mặt bị cáo trốn truy nã tại Tòa án nhân dân khu vực 5, TP. Hà Nội. Ảnh: BVPL
Quy định này được cụ thể hóa tại Thông tư liên tịch số 05/2025 của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao, có hiệu lực từ ngày 1-7-2025.
Theo quy định, “truy nã không có kết quả” là trường hợp cơ quan điều tra đã ra quyết định truy nã, áp dụng các biện pháp xác minh, truy bắt nhưng đến khi hết thời hạn tố tụng, người bị truy nã không đầu thú hoặc chưa bị bắt.
Để điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt, hồ sơ phải có đủ chứng cứ, tài liệu xác định bị can, bị cáo thực hiện tội phạm; đồng thời quyền bào chữa của họ phải được bảo đảm.
Đáng chú ý, nếu sau khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử mà bị cáo bỏ trốn, Hội đồng xét xử tạm đình chỉ vụ án và yêu cầu truy nã. Hết 15 ngày kể từ ngày có quyết định truy nã mà chưa bắt được, cơ quan ra quyết định truy nã thông báo cho Tòa án. Khi đủ điều kiện, Tòa án có thể phục hồi vụ án và xét xử vắng mặt.
Theo Bộ luật Tố tụng hình sự, bản án, quyết định và phần bản án, quyết định sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị sẽ có hiệu lực khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định.
Đối với người vắng mặt tại phiên tòa, thời hạn kháng cáo được xác định theo quy định riêng. Vì vậy, thời điểm bản án có hiệu lực phải căn cứ việc giao, niêm yết bản án và thời hạn kháng cáo, kháng nghị trong từng trường hợp, chứ không phụ thuộc vào việc đã bắt được người bị truy nã hay chưa.
Sau này, nếu người bị kết án bị bắt hoặc ra đầu thú, bản án đã có hiệu lực không tự động bị hủy và vụ án cũng không mặc nhiên được xét xử lại từ đầu. Việc kháng cáo hoặc xem xét lại bản án phải thực hiện theo trình tự tố tụng do pháp luật quy định.
Tin nóng
Liên quan đến sự cố UAV xâm nhập vùng cấm bay, uy hiếp an toàn sân bay Tân Sơn Nhất - TPHCM, PGS, TS. Nguyễn Thiện Tống - nguyên Chủ nhiệm bộ môn Kỹ thuật hàng không Đại học Bách Khoa TPHCM - cho biết Việt Nam cần sớm đầu tư hệ thống công nghệ chuyên dụng để ngăn chặn từ xa, thay vì để sự cố kéo dài gây thiệt hại lớn cho ngành hàng không và hành khách.
Qua xác minh, cơ quan chức năng Đà Nẵng xác định Balken Magzhan Balkenuly là đối tượng đang bị cơ quan chức năng Kazakhstan phát lệnh truy nã quốc tế.
Hơn 1.000 sản phẩm mì ăn liền không rõ nguồn gốc xuất xứ vừa được lực lượng QLTT thu giữ tại Công ty TNHH MTV Thơm Anh, tỉnh Lạng Sơn.
Cục Hải quan vừa phối hợp với các lực lượng chức năng triệt phá thành công vụ vận chuyển trái phép hơn 1,2 tấn ngà voi và xương động vật quý hiếm từ châu Phi về Việt Nam qua cảng Quy Nhơn.
Vào quán lúc rạng sáng, gọi cà phê uống rồi quan sát xung quanh, thấy nữ chủ quán cà phê chỉ ở một mình, nam thanh niên bất ngờ rút dao khống chế cướp tiền, vàng của nạn nhân rồi tẩu thoát. Sau chưa đầy 9h đồng hồ kể từ khi gây án, kẻ cướp đã bị các trinh sát bắt gọn.
Bộ Ngoại giao Mỹ đã thành lập Lực lượng đặc nhiệm phòng chống du lịch sinh con, nhằm phát hiện và xử lý những người nước ngoài bị cáo buộc lợi dụng thị thực để vào Mỹ sinh con.
Tin mới
Sau thời gian điều tra, Công an phường An Khê (TP Đà Nẵng) đã thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Trần Văn Thái (1989, trú xã Nam Phước, Đà Nẵng) về hành vi "Gá bạc".
Vụ 5 chú tiểu tại chùa Bầu bị đánh gây thương tích, chuyên gia pháp lý nhấn mạnh, không ai có quyền sử dụng bạo lực dưới bất kỳ lý do nào.
Thị trường nông thôn và miền núi với đặc thù địa bàn rộng, dân cư phân tán luôn tiềm ẩn nguy cơ hàng giả, hàng kém chất lượng len lỏi vào từng chợ dân sinh, cửa hàng tạp hóa. Trước thực tế đó, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) Thanh Hóa đang tăng cường bám địa bàn, siết chặt kiểm tra, kết hợp tuyên truyền, xây dựng “lá chắn” bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ngay từ cơ sở.
Theo luật sư, khi chứng kiến trẻ em hoặc người khác bị bạo hành, người dân không nên chỉ đứng xem hoặc quay video rồi đăng tải lên mạng xã hội, mà cần có biện pháp can thiệp phù hợp, bảo đảm an toàn cho bản thân và nạn nhân; đồng thời kịp thời thông báo, tố giác với cơ quan chức năng.
Từ tin báo của người dân, Công an xã Hà Nha đã bắt quả tang 3 đối tượng: Nguyễn Quốc Pháp (1985), Nguyễn Đình Thi (1982) và Nguyễn Hưng Anh Vũ (1985, cùng trú xã Hà Nha, TP Đà Nẵng) có hành vi: “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” tại nhà của Pháp.
Ngày 12/8, bà Hồ Thúy Vinh, Chủ tịch UBND xã Tân Lập (Quảng Trị) xác nhận cơ quan điều tra cùng các cơ quan chức năng đang điều tra vụ một thanh niên được phát hiện tử vong bất thường bên ngầm tràn tại địa phương.
Ngày 12-8, Công an phường Bàn Thạch (TP Đà Nẵng) đã tạm giữ hình sự đối với Ngô Viết Hiếu (1990, trú phường Liên Chiểu, Đà Nẵng) để tiếp tục điều tra, xử lý về hành vi đánh người gây thương tích.
Sau khi phát hiện 6 hành vi vi phạm, Sở Y tế Hà Nội quyết định xử phạt một công ty 267 triệu đồng, đồng thời tạm dừng hoạt động phòng khám đa khoa trực thuộc.