Mua đất ghi trên sổ 2.732m2, sang tên mới phát hiện thiếu gần 900m2

Một giao dịch chuyển nhượng đất phát sinh tranh chấp khi bên mua phát hiện diện tích thực tế chênh lệch so với giấy chứng nhận nhưng không được bên bán hoàn trả giá trị phần diện tích mà bên mua cho rằng bị thiếu.

Mua đất theo sổ, trả tiền xong mới phát hiện diện tích thực tế bị thiếu

Theo trình bày của ông Tr. (ngụ tỉnh Bến Tre cũ, nay là tỉnh Vĩnh Long), tháng 9/2019, ông ký hợp đồng với vợ chồng ông H. để nhận chuyển nhượng một thửa đất tại Bến Tre.

Diện tích thửa đất ghi trên giấy chứng nhận là 2.732m2. Hợp đồng được UBND xã chứng thực. Theo ông Tr., giá chuyển nhượng thực tế là 550 triệu đồng, dù hợp đồng ghi 180 triệu đồng. Ông Tr. cho biết đã thanh toán đủ số tiền này cho vợ chồng ông H.

Trên đất có nhà, cây trồng và công trình kiến trúc của vợ chồng ông L., những người đã quản lý, sử dụng đất từ trước.

Sau khi hoàn tất giao dịch, ông Tr. làm thủ tục đăng ký biến động để sang tên. Kết quả đo đạc cho thấy diện tích thực tế là 1.836m2. Ông cho rằng nguyên nhân là do ông H. đã ký biên bản hiệp thương ranh với phần đất liền kề, dẫn đến việc diện tích trên giấy chứng nhận bị điều chỉnh.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, diện tích thực tế được xác định để thực hiện hợp đồng là 1.859m2. Ông Tr. yêu cầu vợ chồng ông H. tiếp tục thực hiện hợp đồng đối với diện tích này, đồng thời trả giá trị phần diện tích chênh lệch mà ông xác định là 427m2. Với mức giá 600.000 đồng/m2, số tiền ông yêu cầu là 256,2 triệu đồng.

Bên mua phát hiện diện tích đất thực tế chênh lệch sau khi hoàn tất giao dịch nhưng không được chấp nhận yêu cầu thanh toán giá trị phần diện tích này. Ảnh minh họa: Nguyễn Huế

Bên mua phát hiện diện tích đất thực tế chênh lệch sau khi hoàn tất giao dịch nhưng không được chấp nhận yêu cầu thanh toán giá trị phần diện tích này. Ảnh minh họa: Nguyễn Huế

Ông Tr. cũng đồng ý để vợ chồng ông L. tiếp tục ở trên đất và không tranh chấp đối với căn nhà đang tồn tại trên đất.

Ở chiều ngược lại, vợ chồng ông H. cho rằng họ không biết diện tích thực tế bị giảm. Trước đó, khi một hộ dân có đất giáp ranh thực hiện thủ tục đo đạc, ông H. có ký vào biên bản hiệp thương ranh đất vì tin tưởng người này, nhưng không trực tiếp chứng kiến việc đo đạc và không biết việc này dẫn đến chênh lệch diện tích.

Tại phiên sơ thẩm, TAND cấp huyện của tỉnh Bến Tre cũ chấp nhận yêu cầu của ông Tr. Tòa xác định hợp đồng chuyển nhượng được thực hiện đối với phần đất có diện tích thực tế 1.859m2, đồng thời buộc vợ chồng ông H. trả hơn 256 triệu đồng, tương ứng giá trị phần đất bị thiếu.

Bản án cũng buộc vợ chồng ông H. cùng vợ chồng ông L. giao cho ông Tr. phần đất thực tế 1.859m2 và kiến nghị cơ quan thẩm quyền điều chỉnh giấy chứng nhận.

Bên bán được xác định không có lỗi

Tại phiên phúc thẩm, TAND tỉnh Bến Tre (nay là TAND tỉnh Vĩnh Long) sửa một phần bản án sơ thẩm. Tòa vẫn công nhận một phần hợp đồng chuyển nhượng và buộc các bên giao cho ông Tr. diện tích đất thực tế 1.859m2. Tuy nhiên, Tòa không chấp nhận yêu cầu buộc vợ chồng ông H. trả hơn 256 triệu đồng, tương ứng giá trị phần diện tích chênh lệch.

Không đồng tình với phán quyết trên, ông Tr. đề nghị xem xét bản án theo thủ tục giám đốc thẩm. Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TPHCM sau đó kháng nghị, đề nghị hủy bản án phúc thẩm và giữ nguyên bản án sơ thẩm. Tuy nhiên, TAND cấp cao tại TPHCM không chấp nhận kháng nghị.

Theo TAND cấp cao tại TPHCM, nguồn gốc thửa đất đã trải qua nhiều lần tặng cho, chuyển nhượng. Các giao dịch trước đó đều được thực hiện đối với nguyên thửa đất theo giấy chứng nhận, các bên không tiến hành đo đạc lại diện tích thực tế.

Đối với ông H., dù ông thừa nhận ký biên bản hiệp thương ranh với thửa đất liền kề, việc này không đồng nghĩa ông chủ động tách thửa đất thành các thửa nhỏ để làm giảm diện tích.

Hội đồng xét xử cho rằng lời trình bày của ông H. về việc chỉ ký biên bản để người có đất liền kề làm thủ tục cấp giấy chứng nhận, không trực tiếp chứng kiến việc đo đạc, phù hợp với các tình tiết trong vụ án. Tòa phúc thẩm xác định không có căn cứ cho rằng ông H. có lỗi dẫn đến sự chênh lệch về diện tích đất chuyển nhượng.

TAND cấp cao tại TPHCM cũng lưu ý việc chuyển nhượng được thực hiện theo “trọn thửa” trên giấy chứng nhận, trong khi hợp đồng thể hiện bên mua đã xem xét kỹ và biết rõ về thửa đất.

Từ đó, Tòa cho rằng không có căn cứ buộc vợ chồng ông H. trả giá trị quyền sử dụng đất đối với phần diện tích 427m2 mà ông Tr. yêu cầu.

TAND cấp cao tại TPHCM không chấp nhận kháng nghị giám đốc thẩm và giữ nguyên bản án phúc thẩm của TAND tỉnh Bến Tre. Theo phán quyết, hợp đồng được công nhận một phần đối với diện tích thực tế 1.859m2, nhưng bên bán không phải hoàn trả 256 triệu đồng giá trị phần diện tích mà ông Tr. cho rằng bị thiếu.

(Tham khảo Quyết định giám đốc thẩm số 136/2024/DS-GĐT ngày 10/6/2024 của TAND cấp cao tại TPHCM)

Bỏ hơn 330 triệu đồng giải chấp sổ đỏ để mua đất, người phụ nữ trắng tay 10/08/2026

Chủ đất 'quay xe' giữa cơn sốt giá, đối mặt khoản phạt cọc hơn 10 tỷ đồng 09/08/2026

Để chồng đứng tên sổ đỏ nhằm giảm thuế, vợ suýt mất nhà đất sau ly hôn 08/08/2026

Chồng tự ý bán đất, người vợ không ký hợp đồng vẫn bị xem là đồng ý 07/08/2026

Mua bán đất 13 tỷ nhưng hợp đồng ghi 1,5 tỷ, bên bán đòi hủy 06/08/2026

Anh Phương

Nguồn VietnamNet: https://vietnamnet.vn/mua-dat-ghi-tren-so-2-732m2-sang-ten-moi-phat-hien-thieu-gan-900m2-2543735.html