Xơ gan vẫn uống rượu, nhiều người phải trả giá đắt

Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương liên tục tiếp nhận các ca bệnh nhập viện trong tình trạng suy kiệt, xuất huyết tiêu hóa ồ ạt. Đây là hậu quả trực tiếp từ việc bệnh nhân thường xuyên uống rượu trong khi đã mắc bệnh xơ gan.

Xơ gan tiến triển nặng vì không bỏ được rượu

Trường hợp đầu tiên là bệnh nhân TVK (51 tuổi, Thái Nguyên), có tiền sử nghiện rượu nhiều năm trong khi gan đã chuyển sang giai đoạn xơ. Ông K nhập viện trong tình trạng nôn ra máu, đi ngoài ra máu đỏ tươi, da vàng sạm, thể trạng suy kiệt và củng mạc mắt vàng đậm.

Bệnh nhân ở trạng thái tỉnh nhưng kích động mạnh, mạch nhanh 100 lần/phút, huyết áp 148/80 mmHg. Kết quả nội soi cho thấy đoạn 1/3 dưới thực quản có giãn tĩnh mạch độ II, nhiều ổ loét 0,5-0,6 cm gây viêm dạ dày cấp.

Tiểu cầu của bệnh nhân giảm sâu chỉ còn 33 G/L, nguy cơ xuất huyết tự phát cao. Chỉ số bilirubin toàn phần tăng lên 56,6 mmol/L (ở người lớn bình thường, chỉ số này dao động từ 3,4-17,1 mmol/L), thể hiện tình trạng suy gan và tắc mật nặng. Bệnh nhân lập tức được truyền hai đơn vị khối tiểu cầu và hai đơn vị huyết tương tươi.

ThS.BS Hoàng Thị Mai Hồng, khoa Nội Tổng hợp, cho biết ngay trong đêm đầu nhập viện, bệnh nhân xuất hiện trạng thái cai rượu có mê sảng với biểu hiện lú lẫn, mất định hướng, kích thích, run toàn thân dữ dội, vã mồ hôi liên tục và gồng cứng cơ toàn thân gây ngưng thở ngắn.

Các bác sĩ phải phối hợp nhiều biện pháp điều trị nhằm kiểm soát xuất huyết tiêu hóa, bảo vệ chức năng gan và kiểm soát sảng rượu một cách thận trọng để tránh làm gan tổn thương thêm. Sau 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân dần tỉnh táo, huyết động ổn định, tình trạng nôn và đi ngoài ra máu được kiểm soát.

Bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang thăm khám, điều trị cho bệnh nhân bị xơ gan. Ảnh: BVCC

Trường hợp thứ hai là ông LVN (64 tuổi, Điện Biên), có tiền sử uống khoảng 500 ml rượu mỗi ngày trong nhiều năm. Sau khi được chẩn đoán xơ gan và viêm gan C cách đây 4 tháng, thay vì điều trị theo đơn bác sĩ, ông tự mua thuốc nam dạng lá cây để uống.

Cách đây 2 tháng, ông N phát hiện bị ung thư gan. Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, ông nôn ra máu 4-5 lần, đại tiện phân đen nên được người nhà đưa vào bệnh viện tuyến dưới.

Sau 4 ngày điều trị, ông N được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong thể trạng bắt đầu có dấu hiệu suy kiệt, phù nhẹ hai chân, củng mạc mắt vàng nhẹ, bụng chướng mức độ vừa. Hình ảnh siêu âm cho thấy gan phải có khối giảm âm kích thước khoảng 70x80 mm, nhiều ổ dịch và được chẩn đoán xơ gan mất bù, ung thư biểu mô tế bào gan.

Một trường hợp khác là ông LVX (41 tuổi, Lào Cai), mắc viêm gan C từ năm 2021 và gan đã có dấu hiệu xơ. Ông X vẫn duy trì thói quen uống 400 ml rượu mỗi ngày. Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu vàng da, mệt mỏi, bụng chướng, ông được người quen mách dùng thuốc nam trong suốt 2 tháng.

Khoảng 1 tuần nay, ông X thấy tình trạng mệt mỏi hơn, ăn uống kém, bụng chướng căng to như quả bóng kèm theo cảm giác khó thở dữ dội, được gia đình đưa đến bệnh viện tuyến dưới và được chẩn đoán tràn dịch màng phổi.

Sau 2 ngày điều trị không thuyên giảm, bệnh nhân được chuyển tuyến lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Ông X nhập viện trong tình trạng xơ gan mất bù (giai đoạn cuối của xơ gan), 2 chân phù nhẹ, da vàng sạm, củng mạc mắt vàng sậm, ăn uống kém và chướng bụng mức độ nghiêm trọng.

Do tràn dịch màng phổi phải ép chặt vào phổi gây khó thở, các bác sĩ đã tiến hành chọc dịch màng phổi cấp cứu, rút ra tổng cộng 2,5 lít dịch màu vàng chanh trong 2 ngày để giải phóng sức ép lồng ngực cho người bệnh.

Các chỉ số xét nghiệm của bệnh nhân đều ở mức báo động với bilirubin toàn phần tăng lên 167,7 mmol/L, tiểu cầu hạ thấp còn 25 G/L đe dọa tính mạng do xuất huyết nội tạng.

Biến chứng nguy hiểm khi xơ gan tiến triển

Theo các bác sĩ, 3 ca bệnh trên cho thấy phần nào thực trạng của những người bệnh xơ gan hiện nay. Xơ gan được ví như kẻ giết người thầm lặng vì bệnh tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.

"Xơ gan gây nhiều biến chứng do suy giảm chức năng gan và tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Các biến chứng thường gặp nhất là xuất huyết tiêu hóa, tụ dịch trong ổ bụng, sưng to ở bàn chân, cẳng chân, hôn mê gan, bệnh não gan, suy thận, nhiễm trùng, ung thư biểu mô tế bào gan", bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho hay.

Các bác sĩ khuyến cáo người bị xơ gan tuyệt đối không uống rượu bia vì cồn là độc chất trực tiếp phá hủy tế bào gan. Việc tiếp tục sử dụng rượu, bia làm bệnh tiến triển nhanh hơn, tăng nguy cơ biến chứng tử vong như xuất huyết tiêu hóa, hôn mê gan, ung thư gan.

Khi bị xơ gan, chức năng chuyển hóa và đào thải độc tố của gan đã suy yếu nghiêm trọng. Việc uống các loại thuốc bắc, thuốc nam không rõ nguồn gốc, thuốc gia truyền trôi nổi có thể khiến gan quá tải, dẫn đến suy gan cấp hoặc làm bệnh trầm trọng hơn.