Xu hướng mới trong cơ cấu năng lượng của nhiều quốc gia
Cú sốc năng lượng toàn cầu do xung đột tại Trung Đông thúc đẩy nhiều nước ở châu Á và châu Phi tăng cường sử dụng điện hạt nhân hoặc đẩy nhanh các kế hoạch phát triển năng lượng nguyên tử.
Biểu tượng IAEA tại trụ sở ở Vienna, Áo. (Ảnh: IRNA/TTXVN)
Theo Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), trong khi 31 quốc gia sử dụng điện hạt nhân, cung cấp khoảng 10% sản lượng điện toàn cầu, thì khoảng 40 nước khác đang cân nhắc phát triển công nghệ này hoặc chuẩn bị xây dựng nhà máy đầu tiên.
Con số thống kê nêu trên cho thấy cú sốc năng lượng từ xung đột tại Trung Đông có thể làm thay đổi lâu dài cơ cấu năng lượng của nhiều nền kinh tế đang phát triển. Khi tình trạng gián đoạn các tuyến vận chuyển dầu khí gây tác động mạnh tới châu Á và châu Phi, nhiều quốc gia nhận thấy việc phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu đi kèm rủi ro về nguồn cung và biến động giá. Xu hướng hiện nay tại các nước đã có nhà máy điện hạt nhân là nâng sản lượng từ các lò phản ứng sẵn có để bù đắp thiếu hụt năng lượng trong ngắn hạn. Còn các quốc gia chưa có điện hạt nhân tìm cách thúc đẩy các kế hoạch dài hạn nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, qua đó hạn chế rủi ro từ các cú sốc địa chính trị trong tương lai.
Tại châu Á, nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng tăng mạnh, các quốc gia Đông Nam Á đang thúc đẩy phát triển điện hạt nhân. Năm ngoái, Indonesia đã bổ sung năng lượng hạt nhân vào kế hoạch năng lượng mới của nước này, với mục tiêu xây dựng hai lò phản ứng mô-đun nhỏ vào năm 2034. Philippines cũng đã thành lập cơ quan quản lý năng lượng nguyên tử mới nhằm phát triển năng lượng hạt nhân. Thái Lan đặt mục tiêu bổ sung 600 MW công suất phát điện hạt nhân vào năm 2037. Các quốc gia khác chưa có kế hoạch cụ thể cũng đang thể hiện sự quan tâm đối với lĩnh vực này. Chiến lược quốc gia mới nhất của Campuchia thể hiện sự cởi mở đối với năng lượng hạt nhân. Singapore năm ngoái cũng đã vạch kế hoạch nghiên cứu tiềm năng hạt nhân.
Trong khi đó, giá năng lượng tăng cao và tình trạng thiếu điện nghiêm trọng tại châu Phi khiến cho các nước ở châu lục này chuyển hướng quan tâm tới các chương trình điện hạt nhân dài hạn. Hơn 20 trong số 54 quốc gia châu Phi đang theo đuổi các kế hoạch liên quan đến năng lượng hạt nhân, trong đó Kenya, Rwanda và Nam Phi là những nước khẳng định sự ủng hộ đối với hướng đi này. Đối với những quốc gia đã có nhà máy điện hạt nhân, việc tăng công suất phát điện đang được ưu tiên để đáp ứng nhu cầu trước mắt. Các nước chưa sở hữu công nghệ này đang xúc tiến kế hoạch xây dựng lò phản ứng, coi đây là giải pháp chiến lược nhằm ứng phó với biến động thị trường năng lượng.
Nam Phi hiện vẫn là quốc gia duy nhất ở châu Phi vận hành nhà máy điện hạt nhân. Kenya lên kế hoạch đưa vào vận hành lò phản ứng đầu tiên vào năm 2034. Tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom của Nga đã tham gia xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Ai Cập và ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác với các quốc gia châu Phi. Ai Cập và Nga đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà máy điện hạt nhân El Dabaa để bảo đảm dự án hoàn thành đúng kế hoạch, theo đó nhà máy sẽ có bốn lò phản ứng với tổng công suất 4.800 MW, mỗi lò công suất 1.200 MW. Lò phản ứng đầu tiên dự kiến đi vào vận hành năm 2028 và ba lò còn lại sẽ lần lượt đi vào hoạt động trước năm 2030. Các nước có ngành công nghiệp hạt nhân phát triển như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc đang đẩy mạnh giới thiệu các công nghệ mới, đặc biệt là lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), như giải pháp góp phần giảm tình trạng thiếu điện tại châu Phi. Đây là giải pháp có chi phí thấp hơn, linh hoạt hơn so với các nhà máy quy mô lớn, mặc dù vẫn cần thời gian dài để triển khai.
Hiệp hội hạt nhân thế giới (WNA) cho rằng, công suất điện hạt nhân toàn cầu sẽ tăng gấp hơn 3 lần vào năm 2050 nếu các lò phản ứng hiện có tiếp tục hoạt động và các chính phủ đạt được những mục tiêu đã đề ra. Dù được đánh giá là nguồn năng lượng sạch, ít phát thải khí nhà kính, điện hạt nhân vẫn đặt ra những thách thức liên quan đến xử lý chất thải phóng xạ và an toàn vận hành. Tuy vậy, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và hệ thống lưới điện còn hạn chế, nhiều quốc gia coi đây là hướng đi quan trọng để bảo đảm phát triển bền vững trong tương lai.
Tin nóng
Việt Nam nhập khẩu điện thoại và linh kiện chủ yếu để phục vụ hoạt động sản xuất mặt hàng này. Do nhu cầu tiêu dùng trên thế giới giảm mạnh nên nhập khẩu mặt hàng này của Việt Nam cũng giảm.
Mở cửa phiên đầu tuần sáng 25/5, giá vàng trong nước điều chỉnh tăng theo giá thế giới, vàng miếng SJC bán ra ở mức 162 triệu đồng/lượng.
Giá vàng hôm nay (25-5): Giao dịch vàng miếng SJC và vàng nhẫn của các thương hiệu chững lại vào cuối tuần qua. Trong khi đó, các chuyên gia nước ngoài dự đoán, giá vàng thế giới sẽ giảm trong tuần này.
Khảo sát biểu lãi suất huy động tại quầy được niêm yết tại các ngân hàng cho thấy xu hướng ưu tiên lãi suất cao cho các khoản tiền gửi trung và dài hạn, trong khi kỳ hạn ngắn vẫn phổ biến quanh mức 2-5%/năm.
Giá căn hộ vượt xa tốc độ tăng thu nhập của phần lớn người dân đang khiến nhóm mua để đầu tư ngắn hạn không còn dễ tìm đầu ra. Không ít 'tay to' lựa chọn rút khỏi thị trường, hoặc 'án binh bất động'.
Đồng USD sụt giảm khá mạnh vào đầu phiên giao dịch châu Á sáng thứ Hai (25/5) khi hy vọng về một thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz đẩy giá dầu xuống dưới 100 đô la một thùng. Theo các nhà phân tích, đồng bạc xanh sẽ còn tiếp tục lao dốc nếu chiến sự Iran kết thúc.
Tin mới
Sáng 25/5, UBND phường Thanh Khê tổ chức hội nghị tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động công vụ, quản lý điều hành và chuyển đổi số năm 2026 cho hơn 150 học viên là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trên địa bàn phường.
Cục Xuất nhập khẩu ban hành Văn bản số 500/XNK-NH ngày 13/5/2026 về việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) thực thi Lệnh 280 về nhập khẩu thực phẩm vào nước này.
Sáng 25/5, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Đà Nẵng phối hợp GRET (tổ chức phi chính phủ Pháp) tổ chức lớp tập huấn kỹ năng số cho 54 cán bộ hội theo dự án 'Công nhân khu công nghiệp thời đại kỹ thuật số'.
Thực hiện Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, Bộ Xây dựng đã bãi bỏ thủ tục cấp, cấp lại giấy phép kinh doanh vận tải đa phương thức quốc tế.
Theo Thông tư 25 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hộ kinh doanh bắt buộc phải sử dụng tài khoản thanh toán đứng tên theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Đây là đòn bẩy chiến lược với sự vào cuộc quyết liệt của ngành thuế và hệ thống ngân hàng, giúp minh bạch hóa dòng tiền, hiện đại hóa công tác quản lý thuế, đồng thời mở ra cơ hội bứt phá số cho khu vực kinh tế tư nhân tỉnh Lào Cai.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập. Nghị định được ban hành nhằm cụ thể hóa Luật Nhà giáo năm 2025; đồng thời rà soát, sắp xếp, thống nhất các chính sách phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo đang được quy định tại nhiều văn bản khác nhau. Việc ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục; đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống chính sách phụ cấp ưu đãi theo nghề trong ngành Giáo dục.
Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập vừa được Chính phủ ban hành đã bổ sung nhiều mức hỗ trợ đối với nhà giáo. Đặc biệt, nghị định dành riêng một điều quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo giảng dạy người khuyết tật trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục nghề nghiệp công lập.
Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết, xung đột tại Iran đang gây ra những tác động lan rộng đối với kinh tế toàn cầu, buộc nhiều quốc gia châu Phi phải kích hoạt các cơ chế tài chính khẩn cấp để ứng phó với áp lực ngân sách ngày càng gia tăng.