Xuân này ở Lân Đặt

Đồng chí Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh thăm hỏi, chúc tết bà con xóm Lân Đặt

Nép mình trong vùng lõi rừng đặc dụng Hữu Liên, xóm Lân Đặt, thôn Lân Châu là bản nghèo nhất của xã Hữu Liên với 14 hộ dân, 64 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Dao và cũng 100% thuộc diện hộ nghèo. Cả bản nằm biệt lập giữa núi đá, cách trung tâm xã hàng chục cây số đường rừng. Không điện lưới, không sóng viễn thông, giao thông đi lại chỉ bằng những lối mòn cheo leo, nước sinh hoạt trông chờ vào nước mưa và khe suối - đó là bức tranh hiện thực đã tồn tại suốt bao năm qua.

Ánh sáng giữa đại ngàn

Khi màn đêm buông xuống sớm nơi sườn núi, những chiếc đèn năng lượng mặt trời lần lượt bật lên, sáng cả bản nhỏ. Ngày cuối cùng của năm 2025, 14 hộ dân trong bản được hỗ trợ mỗi nhà một đèn năng lượng mặt trời quy mô cá nhân từ các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh. Ánh sáng ấy đủ để trẻ nhỏ ngồi học lâu hơn, để người lớn thêu thùa, may vá, xua đi phần nào cảm giác biệt lập đeo bám Lân Đặt suốt bao năm.

Nhưng đó mới chỉ là khởi đầu. Trước Tết nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, 14 chiếc téc chứa nước dung tích 500 lít cũng được đưa về trung tâm xã để trao tặng cho bà con trong xóm. Người dân Lân Đặt có mặt đông đủ, người gùi, người kéo, người kiêng… rộn rã cả núi rừng.

Ông Triệu Sinh Cài, mái tóc đã bạc quá nửa, vừa lau mồ hôi vừa cười cho biết: Cả đời sống ở đây, chưa bao giờ nghĩ có ngày nhà mình có cái téc đựng nước thế này. Từ nay không phải thấp thỏm trông trời mưa nữa.

Nhân viên Công ty Cổ phần cấp thoát nước Lạng Sơn lắp đặt téc nước cho hộ dân trong bản

Trận lũ lịch sử năm 2025 đã làm các hộ dân nơi đây thêm những khó khăn vốn chồng chất khi cả thôn bị ngập sâu kéo dài gần 2 tháng. Dấu bùn vẫn còn in hằn trên chân cột nhà sàn, trên vách gỗ. Ruộng vườn bị bồi lấp, sản xuất bấp bênh lại càng thêm chật vật. Trong những ngày Tết, bên bếp lửa hồng, câu chuyện của bà con vẫn nhiều lần quay về ký ức lũ dữ - chưa xa, chưa kịp nguôi.

Thế nhưng, sự sống vẫn bền bỉ hồi sinh. Trên những mảnh ruộng ven suối, bùn đất khô cằn đã nhường chỗ cho luống rau xanh non, cho mầm cây đang bật lên mạnh mẽ. Sau thiên tai, chính quyền xã Hữu Liên đã kêu gọi các nhà hảo tâm hỗ trợ trực tiếp tiền mặt cho mỗi hộ từ 40 - 60 triệu đồng cùng nhiều vật dụng thiết yếu. Nhờ đó, người dân có điều kiện sửa nhà, mua lại những vật dụng cần thiết phục vụ đời sống cũng như trong sản xuất, mua giống cây trồng, vật nuôi để phát triển kinh tế, từng bước ổn định cuộc sống.

Đồng chí Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh tặng quà tết cho bà con xóm Lân Đặt

Với gia đình chị Triệu Thị Tam, tết năm nay đặc biệt hơn cả. Căn nhà vừa được sửa chưa xong từ nguồn kinh phí từ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát còn thơm mùi gỗ mới. Mái không còn dột, vách đã kín gió. Chiều 27 tết, chị cẩn thận treo tấm lịch năm mới lên vách, rồi trân trọng đặt chiếc phong bao lì xì đỏ lên ban thờ tổ tiên - món quà mừng tuổi của đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh trong lần đầu tiên lãnh đạo tỉnh vào tận nhà thăm hỏi bà con.

Chị Tam chia sẻ: Xóm tôi không có đường, không có điện lưới, không có sóng viễn thông, chúng tôi mù thông tin. Muốn làm kinh tế cũng khó, làm ra chỉ quanh quẩn trong bản mà nhà nào cũng giống nhà nào thì chẳng biết bán cho ai. Chỉ mong sao các cấp lãnh đạo có phương án hỗ trợ về đường, về điện để chúng tôi phát triển kinh tế, thoát nghèo.

Bên bếp lửa hồng, cả gia đình chị Tam quây quần gói bánh chưng. Nồi bánh sôi lục bục, mùi lá dong, mùi nếp mới thơm lừng. Trên mâm nhỏ giữa nhà, vài trái quýt cuối vụ vàng ươm khiến lũ trẻ ríu rít cả buổi. Ngoài sàn nhà, những người phụ nữ Dao quây quần thêu thùa, những đường kim đỏ, xanh nổi bật trên nền vải sẫm - sắc xuân hiện hữu một cách mộc mạc mà bền bỉ.

Người Dao ở Lân Đặt vẫn giữ nhiều phong tục tết truyền thống. Từ sau ngày 23 tháng Chạp, cả xóm tổ chức ăn tết chung, rồi mỗi gia đình trở về trang hoàng nhà cửa. Nhà nào cũng treo cờ Tổ quốc, chuẩn bị mâm cúng tổ tiên với bánh chưng, thịt lợn, rượu ngô. Sáng mùng Một, đàn ông mặc trang phục truyền thống, phụ nữ diện váy áo thêu tay tinh xảo, chúc nhau một năm mùa màng tốt tươi, gia đình mạnh khỏe.

Đồng chí Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh thăm hỏi tình hình cuộc sống của bà con xóm Lân Đặt

Niềm tin nơi thung sâu

Tết năm nay, sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh càng khiến lòng người thêm ấm. Cuối tháng 1/2026, con đường mòn dẫn vào bản những ngày trở nên rộn ràng. Đoàn công tác của UBND tỉnh Lạng Sơn do đồng chí Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã vượt gần chục cây số đường rừng, len lỏi qua những dốc núi cheo leo để vào tận Lân Đặt. Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh đã thăm, chúc tết và trao quà cho các hộ dân.

Ghi nhận những khó khăn đặc thù của địa bàn vùng lõi rừng đặc dụng, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành phối hợp với địa phương rà soát thực trạng, đề xuất giải pháp phù hợp. Trước mắt, cần tập trung bảo đảm các điều kiện thiết yếu như điện, nước, thông tin liên lạc; đồng thời rà soát nhà tạm, nhà dột nát để hỗ trợ kịp thời, ổn định cuộc sống cho bà con. Những chỉ đạo ấy như một luồng gió mới, thổi bùng lên niềm hy vọng về một ngày không xa, Lân Đặt sẽ không còn biệt lập giữa đại ngàn.

Ông Bàn Phúc Trình ở xóm Lân Đặt, thôn Lân Châu không giấu được xúc động: Lần đầu tiên xóm đón đoàn lãnh đạo tỉnh đông đủ như vậy. Bà con vui lắm, phấn khởi lắm. Những cái bắt tay và lời động viên chân thành đã tiếp thêm niềm tin cho bà con nơi vùng sâu trong những ngày đầu xuân mới.

Trao đổi với phóng viên, ông Triệu Sinh Hiển, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Lân Châu cho biết: Những năm qua, từ các chương trình mục tiêu quốc gia, bà con được hỗ trợ cây giống, con giống để phát triển kinh tế như nuôi ngựa bạch, nuôi lợn, trồng ngô, trồng lúa, phát triển cây quýt vàng. Tuy nhiên, do địa hình thấp trũng, mỗi năm xóm có từ 3-5 tháng bị ngập úng, sản xuất phụ thuộc lớn vào thời tiết. Riêng năm 2025, dịch tai xanh khiến đàn lợn chết hàng loạt, ruộng vườn ngập nước suốt nhiều tháng, đời sống người dân vô cùng chật vật. Hiện cả xóm chỉ còn vài hộ dân chăn nuôi khoảng 10 con ngựa, hướng phát triển kinh tế hộ gia đình vẫn rất bấp bênh.

Giống quýt vàng Bắc Sơn trở thành một trong những hướng phát triển kinh tế của bà con ở Lân Đặt

Ông Hoàng Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Hữu Liên chia sẻ thêm: Hằng năm, xã đều quan tâm chăm lo tết cho các xóm đặc biệt khó khăn như Lân Đặt. Riêng sau trận lũ lớn năm 2025, việc hỗ trợ được triển khai sớm và tập trung hơn để người dân không bị đứt gãy sinh kế. Từ các chính sách của Đảng và Nhà nước, xã tiếp tục hỗ trợ các mô hình sinh kế chăn nuôi ngựa, trồng trọt cho hộ dân. Về lâu dài, chúng tôi mong muốn được đầu tư đường giao thông phù hợp địa hình, từng bước có điện, nước sinh hoạt tập trung, thông tin liên lạc, thậm chí nghiên cứu phương án di dân để bà con ổn định cuộc sống bền vững hơn.

Chiều xuân trên bản, ánh hoàng hôn nhuộm vàng triền núi, tiếng cười trẻ nhỏ vang lên từ những căn nhà sàn, hòa cùng mùi bánh chưng chín. Tết này, 100% hộ dân trong xóm được hỗ trợ téc chứa nước, đèn năng lượng mặt trời và nhiều nhu yếu phẩm thiết yếu.

Lân Đặt vẫn còn đó muôn vàn khó khăn. Nhưng trong ánh mắt trẻ thơ, trong nụ cười của những người già, trong những đường kim mũi chỉ thêu thùa ngày xuân... người ta thấy một sức sống mãnh liệt đang hồi sinh. Mùa xuân năm nay, với người dân nơi thung sâu, không chỉ là tết, mà là sự khởi đầu cho những đổi thay.

Bên bếp lửa, câu chuyện về những ngày lũ dữ dần nhường chỗ cho niềm tin về một năm mới no ấm, đủ đầy hơn

MINH KHƯƠNG