Xuân về Lân Nóng

Lân Nóng là khu dân cư thuộc thôn Loi, xã Cai Kinh. Thế nhưng khu dân cư này cách xa trung tâm thôn tới hai giờ đi bộ và phải đi thêm 15km nữa mới đến trung tâm xã. Bởi vậy đi theo hướng xã Vạn Linh (huyện Chi Lăng cũ) vào sẽ thuận và gần hơn. Đầu năm 2025, Lân Nóng chưa có đường, muốn vào phải đi bộ xuyên rừng. Đến tháng 4/2025 cùng với sự hỗ trợ của cộng đồng, người Lân Nóng đóng góp thêm để mở và bê tông hóa tuyến đường hơn 4km ra trung tâm xã Vạn Linh. Tuyến đường này như sợi chỉ vắt ngang sườn núi, chỉ phục vụ xe máy lưu thông…

Ngược dốc vào Lân Nóng

Chiếc Toyota fortuner hai cầu chở đoàn cán bộ, nhân viên Công ty Điện lực Lạng Sơn dừng lại tại đoạn đường vào Lân Nóng. Anh lái xe gần 30 năm kinh nghiệm với đủ cung đường khó của xứ Lạng ngưng thần, tính toán. Con đường này chỉ rộng vừa đủ hai vệt bánh xe, tâm đường là vệt bê tông, chỉ đủ xe máy qua, hôm nay lại mưa khá mau khiến lớp đất đỏ loang loáng, nhìn đã thấy trơn. Nếu đi bộ, trời mưa thế này mất hai tiếng đồng hồ là chắc, nhưng như thế điện sẽ đến với bà con muộn hơn, từ mấy hôm nay khi hệ thống điện mặt trời lắp xong bà con đã mong lắm rồi. Như cuộc điện thoại của anh Phạm Văn Tình, đại diện khu dân cư gọi ra sáng nay thì người Lân Nóng mấy ngày nay đứng ngồi không yên, ngóng điện.

Một đoạn khó đi trên đường vào Lân Nóng

Phải nói thêm là trước đây Lân Nóng không có sóng điện thoại, sau cuộc khảo sát của đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh, Viettel Lạng Sơn đã chỉ đạo thần tốc đưa thiết bị vào Lân Nóng. Trước khi chúng tôi đến đây hai ngày, ngày 7/2, Lân Nóng đã có sóng di động Viettel. Bởi vậy, người dân mới có thể liên lạc với đoàn công tác của Công ty Điện lực Lạng Sơn và ngược lại.

Thêm vài cuộc điện thoại gọi vào Lân Nóng để nắm chắc tình hình toàn tuyến, kiểm tra thêm các điều kiện kỹ thuật của xe; tham khảo thêm một vài thông tin, trước đó có đoàn làm phim cũng đã dùng ô tô để di chuyển thiết bị vào khu dân cư này… Với các dữ liệu ấy, đoàn quyết định đi ô tô vào Lân Nóng. Nhọc nhằn hơn, nguy hiểm hơn, nhưng điện sẽ đến sớm hơn, người dân không phải ngóng đợi.

Ai đã từng ngồi sau người bản địa di chuyển trên tuyến đường này bằng xe máy sẽ rất hiểu, cảm giác “đứng tim” khi vượt qua những con dốc dựng đứng, ngoằn ngoèo ngang sườn núi đá vôi, bên kia là vực thẳm. Chiếc ô tô được cài cầu, khóa visai để tăng lực kéo, “gầm gừ”, lắc lư bò từng đoạn dốc; anh lái xe tập trung cao độ, trong xe im phăng phắc, không nghe một tiếng thở khẽ. Còn tôi lúc này đang chìm trong những suy tưởng, những nhân viên Viettel Lạng Sơn và điện lực, họ vận chuyển ngần ấy thiết bị để mang sóng, mang điện cho bà con qua tuyến đường này như thế nào nhỉ?

Tôi nhớ lại cuộc trò chuyện sớm nay với ông Vũ Thành Danh, Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư xây dựng Dung Linh (phường Tam Thanh) – đơn vị đảm nhiệm thi công 4 cụm năng lượng mặt trời phát điện tại Lân Nóng: “Công nhân công ty phối hợp cùng ngành điện và người dân, nặng cồng kềnh thì sử dụng thiết bị chuyên dụng; nhẹ hơn thì cùng khiêng vượt dốc; nhẹ hơn nữa thì chở bằng xe máy…Cứ miệt mài như vậy đến nay (9/2) đã lắp đặt xong toàn bộ và đủ điều kiện đóng điện, vượt tiến độ 1 tuần…

Dự án cấp điện cho khu dân cư Lân Nóng có tổng mức đầu tư trên 2 tỷ đồng. Các hạng mục xây dựng gồm lắp đặt 4 cụm hệ thống năng lượng mặt trời cấp điện cho 13 hộ dân tại Lân Nóng với quy mô: Cụm 1 (18,6 kWp), Cụm 2 (22,32 kWp) Cụm 3 (22,32 kWp), Cụm 4 (12,4 kWp); 13 bộ pin lưu trữ 51,2V-200Ah (10 kWh/ bộ); hệ thống kết cấu khung đỡ; tiếp địa; tủ điện; dây dẫn đấu nối; dây dẫn về các hộ dẫn; bóng đèn; phụ kiện kèm theo.

Thỏa những ước mong

Đoàn cán bộ điện lực kiểm tra các thông số tại một cụm hệ thống năng lượng mặt trời

“Đến rồi!” - Tiếng reo của những người trên xe cắt ngang mạch suy nghĩ, trước mắt tôi là cổng khu dân cư bằng gỗ, mộc mạc, đơn sơ với tấm biển “Làng du lịch net zero Lân Nóng”. Dưới làn mưa xuân mịn, Lân Nóng đón chúng tôi bằng những hàng rào hoa tường vi bung sắc thắm. Thấp thoáng trong sương hiện ra những nếp nhà sàn lợp ngói âm dương cổ kính.

Người già Triệu Thị So ngồi trên bậu cửa nhìn chúng tôi nở nụ cười đôn hậu. Năm nay bà bước sang tuổi tám mươi tám, cao niên nhất ở khu dân cư này. Dường như bà đã ngồi ở đây lâu lắm rồi, vì khi cô con dâu Hoàng Thị Thoa đỡ bà dậy còn phải xoa đầu gối, bóp chân mãi cho khỏi tê. Nhìn các anh cán bộ điện lực bà rạng rỡ: “Mong quá rồi”.

Bước xuống xe, cán bộ, nhân viên của Công ty Điện lực Lạng Sơn và các đội quản lý điện lực khu vực Hữu Lũng, Chi Lăng chào bà con rồi thoăn thoắt vào việc. Họ cũng không muốn người dân phải đợi lâu hơn nữa. Ông Ngô Quang Đức, Đội phó Đội Quản lý điện lực khu vực Chi Lăng mở hộp kỹ thuật tại cụm năng lượng mặt trời thứ nhất đặt trong khuôn viên của Home stay “Lày Lum” cẩn thận đo, theo dõi từng thông số. Tôi nghe thì không hiểu những thông số này là gì, nhưng nhìn nét mặt như dãn ra của ông đội phó, tôi hiểu rằng mọi thứ đều ổn. Lúc này các cán bộ, nhân viên điện lực khác cũng đang kiểm tra ở các cụm năng lượng còn lại.

Thực hiện thao tác đóng điện

Hoàn tất những công đoạn cuối cùng, ông Đức khẽ mở hộp aptomat, đẩy nhẹ công tắc, nói vọng lên: Nhà Dùng (hộ Phạm Văn Dùng, chủ Home stay “Lày Lum”) bật bóng điện lên xem. Bên trên vọng xuống tiếng reo mừng rỡ: Sáng rồi, có điện rồi. Tại các cụm năng lượng khác cũng vang lên: Ổn rồi nhé, Lân Nóng có điện rồi đấy!

Ông Đức cười rạng rỡ, như thể là nhà ông có điện vậy. Quay sang tôi ông giải thích: Hôm nay trời mưa, âm u, nhưng lượng điện tích được cũng lên tới hơn 70% rồi, các thông số khác đều ổn. Như vậy nhưng ngày âm u thế này lượng điện vẫn đủ để bà con thắp sáng, xem ti vi và sử dụng một số thiết bị điện khác an toàn và liên tục. Hệ thống sẽ tự động gửi các thông số đến đơn vị, chúng tôi sẽ theo dõi, điều chỉnh nếu phát hiện vấn đề, bà con chỉ việc dùng thôi.

Cán bộ điện lực hướng dẫn người dân sử dụng điện an toàn

Vừa bước vào cửa nhà anh Phạm Văn Dùng, chúng tôi đã thấy ông Hoàng Văn Thuận, Đội phó Đội Quản lý điện lực khu vực Hữu Lũng đang hướng dẫn vợ chồng chủ nhà các biện pháp sử dụng điện an toàn. Anh Dùng nghe chăm chú rồi gật gù: Cũng không phức tạp mấy nhỉ. Nói rồi anh nhẹ nhàng kéo chiếc khăn phủ trên chiếc ti vi mới cứng khoe: Quà của tỉnh đấy, 13 hộ dân chúng tôi đều được tặng, nhưng cái này mới khó, nhờ cán bộ chỉ giúp.

Nhờ có điện, người Lân Nóng đã được xem ti vi

Nói là khó, nhưng chỉ sau dăm phút hướng dẫn, anh Dùng đã có thể sử dụng. Lúc này người Lân Nóng và cán bộ, nhân viên điện lực đã ngồi kín trong nhà. Ngay lúc chủ nhà bật ti vi, chương trình thời sự hiện ra, cả căn nhà vang tiếng vỗ tay. “Ô kìa, xem thời sự mà cũng vỗ tay như cổ vũ bóng đá vậy” – tiếng ai đó nói to, làm cả gian nhà râm ran tiếng cười. Có điện hạnh phúc như thế đấy!

Đại diện đơn vị thi công và điện lực tặng quà người dân khu dân cư Lân Nóng

Khát vọng Lân Nóng

Trong lúc mọi người đang vui vẻ, tôi tranh thủ tản bộ, tham quan khu dân cư. Lân Nóng không quá rộng, bao quanh là những dãy núi đá vôi kỳ vĩ trong phạm vi của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Nơi đây có 13 hộ dân cư ngụ, họ đều là hộ nghèo và cận nghèo.

Cảnh quan nơi đây kỳ vĩ mà bình yên tới lạ. Ở đây, tiếng gà gáy, tiếng chim hót… tạo nên thanh âm cuộc sống rất riêng, chậm rãi, an yên. Tưởng chừng như thiếu thốn, nhưng chính vẻ nguyên sơ ấy lại là tài sản vô giá của Lân Nóng, là nền tảng để nơi đây phát triển du lịch. Điều đó đã được chắp cánh khi thời gian qua Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh đã hỗ trợ, hướng dẫn bà con nơi đây chỉnh trang nhà cửa, làm home stay và kết nối các đoàn khách tới đây.

Một home stay tại Lân Nóng

Từ tháng Tư năm trước, người Lân Nóng đã có những thu nhập đầu tiên từ làm du lịch. Anh Phạm Văn Tình, người đại diện thôn chỉ cho tôi xem những mã QR gắn ngay gần cổng khu dân cư: Họ còn hỗ trợ chúng tôi tạo các mã QR “hướng dẫn viên điện tử”. Khách tới chỉ cần quét là tìm hiểu được “Kho báu Net Zero” về câu chuyện của Lân Nóng và cũng chỉ cần quét là du khách có thể để lại cảm nhận về nơi này. “Lân Nóng đã có 5 home stay, giờ lại có internet, sóng điện thoại, có điện, đó là những thứ vô cùng quý giá để chúng tôi phát triển. Nhưng trong quá trình phát triển, chúng tôi phải giữ bằng được cảnh quan nguyên sơ này, văn hóa đặc sắc này thì mới bền vững được” - Anh Tình quả quyết với ánh mắt đầy hy vọng.

Bịn rịn mãi rồi cũng đến lúc chia tay, xe chở chúng tôi lại gằn gừ vượt dốc để về nơi phố thị. Đến khúc khúc hiểm trở nhất, cũng là điểm cao nhất, tôi nhìn qua cửa xe, chỉ còn nhìn thấp thoáng những mái ngói âm dương cổ kính. Ngôi làng bình yên đó có lẽ hôm nay sẽ không ngủ, có sóng điện thoại, có điện rồi mọi thứ sẽ thay chuyển rất nhanh chóng.

Trước khi rời đi, tôi có trao đổi qua điện thoại với đồng chí Đinh Thị Anh Thư, Bí thư Đảng ủy xã Cai Kinh. Một tin rất mừng mà người đứng đầu xã thông báo tới tôi: “Chủ trương của tỉnh là đường vào Lân Nóng sẽ hoàn thành trong tháng Sáu năm nay. Hiện nay xã Cai Kinh và xã Vạn Linh đang phối hợp tuyên truyền tới bà con, chuẩn bị các điều kiện để công trình được khởi công sớm nhất.”

Vậy là sẽ nhanh thôi, con đường gập ghềnh, hiểm trở này sẽ trở nên êm thuận, nối liền Lân Nóng với thế giới bên ngoài, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của người dân nơi đây. Chính sự quan tâm của tỉnh, sự chung sức của các đơn vị và sự cố gắng của người dân nơi đây đã mang xuân về Lân Nóng, một mùa xuân mà người Lân Nóng sẽ không thể nào quên…

Vũ Như Phong