Xuất khẩu dầu của Trung Đông vượt mức trước chiến tranh

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty/CNBC.

Hoạt động xuất khẩu dầu từ Trung Đông đã phục hồi về mức cao hơn trước chiến tranh, nhờ việc các công ty vận tải biển chuyển sang sử dụng những tuyến đường thay thế để tránh các điểm nghẽn như eo biển Hormuz, nơi các cuộc tấn công nhằm vào tàu bè thương mại tăng mạnh trong thời gian gần đây.

Tờ báo Financial Times dẫn số liệu từ công ty theo dõi vận tải biển Kpler cho biết trong tuần kết thúc vào ngày 18/10, lượng xuất khẩu dầu từ các quốc gia Vùng Vịnh không bao gồm Iran đạt trung bình 24,6 triệu thùng/ngày, cao hơn mức trung bình 23,3 triệu thùng/ngày ghi nhận trước chiến tranh.

Con số này đưa mức trung bình xuất khẩu dầu của Vùng Vịnh trong kỳ báo cáo lên mức cao nhất kể từ giữa tháng 2, thời điểm trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran - sự kiện châm ngòi cho cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu toàn cầu nghiêm trọng nhất trong lịch sử.

Financial Times lưu ý số liệu này vẫn chỉ là ước tính sơ bộ và có độ biến động cao hơn nhiều so với giai đoạn trước chiến tranh. Dữ liệu bao gồm cả lưu lượng qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu của khu vực trước khi xảy ra xung đột, cũng như các hoạt động chuyển tải dầu giữa các tàu bên ngoài eo biển này và lưu lượng từ các cảng trên Biển Đỏ.

Cũng theo dữ liệu của Kpler, lưu lượng dầu vận chuyển trực tiếp qua eo biển Hormuz hiện vẫn thấp hơn trên 1/3 so với mức trước chiến tranh.

Hoạt động xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh đã phục hồi rõ rệt, nhưng giá dầu vẫn tăng trong những tháng gần đây do nguồn cung một số sản phẩm từ dầu thô đang căng thẳng, đặc biệt là dầu diesel. Giá dầu Brent giao sau tại thị trường London - giá tham chiếu của thị trường dầu toàn cầu - hiện đang dao động quanh mức 109 USD/thùng, gần mức cao nhất kể từ tháng 5.

Saudi Arabia đã chuyển hướng một lượng lớn dầu xuất khẩu của nước này qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ để ứng phó với các cuộc tấn công nhắm vào tàu thuyền di chuyển qua Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, lưu lượng qua tuyến đường thay thế này đôi lúc bị sụt giảm do các cuộc tấn công vào đường ống dẫn dầu đến cảng Yanbu cũng như các tàu thuyền ở khu vực lân cận.

Chẳng hạn, lưu lượng qua cảng Yanbu đã giảm sau một cuộc tấn công vào giữa tháng 9 nhằm vào đường ống dẫn dầu Đông - Tây kết nối các cơ sở sản xuất dầu của Saudi Arabia với cảng này. Sau đó, khối lượng vận chuyển đã phục hồi trở lại khi tập đoàn Saudi Aramco hoàn tất công tác sửa chữa đường ống.

Hoạt động xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh vẫn diễn ra sôi động trong tháng này, bất chấp sự gia tăng các vụ tấn công nhằm vào tàu bè. Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) - một đơn vị chuyên theo dõi các vụ tấn công như vậy - cho biết đã có 28 vụ tấn công tàu bè tại khu vực này trong tháng 10, tăng so với 18 vụ được ghi nhận trong tháng 9.

Giới phân tích cho rằng chừng nào cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran chưa kết thúc, sự phục hồi xuất khẩu dầu từ Trung Đông vẫn còn bấp bênh và có thể đảo ngược bất kỳ lúc nào. Ngoài ra, cước phí vận tải biển tăng chóng mặt cũng góp phần dẫn tới giá nhiên liệu cao dai dẳng khi được bán tới tay người tiêu dùng trên toàn cầu, làm gia tăng áp lực lạm phát.

Theo một báo cáo của ngân hàng Goldman Sachs trong tuần này, giá cước vận chuyển dầu thô trung bình trên toàn cầu đã vượt mức 20 USD/thùng, so với mức chỉ 3 USD/thùng cách đây 1 năm. Dù giá cước đã giảm nhẹ trong những ngày gần đây, nhưng vẫn cao gấp khoảng 7 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Goldman Sachs ước tính rằng các khoản phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh liên quan đến việc đi qua eo biển Hormuz chiếm khoảng 7 USD trong phần tăng thêm của giá cước vận chuyển dầu bằng đường biển, còn hoạt động chuyển tải dầu giữa các tàu bên ngoài Vịnh Ba Tư đóng góp thêm 4 USD nữa.

Các nhà phân tích của Goldman Sachs cảnh báo rằng chi phí vận chuyển tăng cao có thể nới rộng chênh lệch giá giữa các loại dầu thô, thu hẹp biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu và cuối cùng đẩy giá các sản phẩm xăng dầu thành phẩm lên cao. “Chi phí vận chuyển cao gây áp lực đặc biệt lớn lên biên lợi nhuận ròng của các nhà máy lọc dầu tại châu Á, đe dọa sản lượng các sản phẩm lọc dầu của họ. Điều này có thể dẫn đến việc tăng giá các sản phẩm xăng dầu thành phẩm trên toàn cầu”, báo cáo viết.