Xuất khẩu dầu Nga gián đoạn 40% công suất, tương đương 2 triệu thùng mỗi ngày

Nga, quốc gia xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới, đang đối mặt với đợt gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại. Theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu thị trường tính đến ngày 25/03, khoảng 2 triệu thùng mỗi ngày — tương đương 40% tổng năng lực xuất khẩu dầu thô của nước này — đã bị đình trệ do tác động từ các cuộc không kích và lệnh trừng phạt quốc tế.

Sự sụt giảm quy mô lớn này diễn ra đúng thời điểm nhạy cảm khi giá dầu toàn cầu đã vượt mốc 100 USD/thùng do ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông. Đối với nền kinh tế trị giá khoảng 2.600 tỷ USD của Nga, dầu mỏ không chỉ là mặt hàng chiến lược mà còn là nguồn thu ngân sách chủ chốt, đóng vai trò sống còn trong việc duy trì ổn định tài chính quốc gia.

Hệ thống hạ tầng xuất khẩu phía Tây tê liệt

Lượng dầu bị gián đoạn tập trung chủ yếu tại các cửa ngõ quan trọng ở phía Tây. Cụ thể, các cảng Primorsk, Ust-Luga và tuyến đường ống Druzhba — huyết mạch vận chuyển dầu qua Ukraine tới Hungary và Slovakia — đang chịu ảnh hưởng trực tiếp. Trong đó, cảng Novorossiysk với công suất thiết kế lên tới 700.000 thùng/ngày đang phải hoạt động dưới mức tiềm năng do các thiệt hại từ những đợt tấn công gần đây.

Bên cạnh các sự cố kỹ thuật và hư hại hạ tầng, áp lực pháp lý từ phương Tây cũng tạo ra rào cản lớn. Việc các tàu chở dầu liên quan đến Nga bị bắt giữ tại châu Âu đã khiến khoảng 300.000 thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày từ khu vực Bắc Cực, thông qua cảng Murmansk, không thể tiếp cận thị trường quốc tế.

Thách thức khi chuyển dịch dòng chảy sang châu Á

Trong bối cảnh các tuyến xuất khẩu truyền thống sang phương Tây gặp khó khăn, Moscow buộc phải tìm cách chuyển hướng nguồn cung sang thị trường châu Á. Tuy nhiên, các nhà giao dịch nhận định năng lực vận chuyển theo hướng này hiện vẫn còn nhiều hạn chế và chưa thể bù đắp hoàn toàn lượng thiếu hụt.

Hiện tại, Nga vẫn nỗ lực duy trì dòng chảy ổn định thông qua các kênh xuất khẩu sang Trung Quốc và các dự án tại Viễn Đông, bao gồm:

Đường ống dẫn dầu: Tuyến Skovorodino-Mohe và Atasu-Alashankou sang Trung Quốc.
Cảng Kozmino: Xuất khẩu dầu ESPO Blend với tổng công suất các kênh này đạt khoảng 1,9 triệu thùng/ngày.
Dự án Sakhalin: Duy trì mức xuất khẩu khoảng 250.000 thùng/ngày.
Thị trường Belarus: Cung cấp khoảng 300.000 thùng/ngày cho các nhà máy lọc dầu tại đây.

Nhìn chung, dù đã nỗ lực đa dạng hóa thị trường tiêu thụ, việc mất đi 40% công suất xuất khẩu tại các cảng phía Tây vẫn tạo ra một lỗ hổng lớn trong chuỗi cung ứng năng lượng của Nga. Sự gián đoạn này không chỉ gây áp lực lên giá dầu thế giới mà còn đặt ra thách thức dài hạn cho khả năng phục hồi sản lượng và doanh thu của ngành dầu khí nước này trong thời gian tới.

PHỐ HỘI