Xuất khẩu điện tử Đông Nam Á bứt phá nhờ cơn sốt AI

Các nước Đông Nam Á vẫn duy trì đà xuất khẩu hàng điện tử

Kể từ khi cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran bùng phát vào cuối tháng 2, việc eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế đã đẩy giá dầu lên cao, làm lu mờ bức tranh logistics toàn cầu. Dù vậy, dữ liệu thương mại mới nhất cho thấy chu kỳ tăng trưởng công nghệ gần đây ở một số nước Đông Nam Á đang vượt qua tác động của cú sốc từ Trung Đông.

Đông Nam Á hưởng lợi từ làn sóng công nghệ và sự dịch chuyển thương mại

Theo dữ liệu được Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia công bố vào 20/5, kim ngạch xuất khẩu hàng điện và điện tử của quốc gia này trong tháng 4 đã tăng 46,4% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức kỷ lục 88,16 tỉ ringgit (tương đương 22 tỉ USD). Cơ quan này cho biết sự gia tăng đột biến nói trên chủ yếu được hỗ trợ bởi nhu cầu vô cùng mạnh mẽ từ các phân khúc trí tuệ nhân tạo và thiết bị điện tử ô tô.

Malaysia từ lâu đã được biết đến với thế mạnh vượt trội trong các quy trình đóng gói chất bán dẫn. Với việc phân khúc điện và điện tử chiếm tới 48% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, các lô hàng xuất khẩu nói chung đã tăng vọt 36,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong gần bốn năm qua, đưa tổng kim ngạch lên mức 182,74 tỉ ringgit, một kỷ lục chưa từng có đối với bất kỳ tháng nào trong lịch sử thương mại của quốc gia này.

Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia khẳng định hoạt động thương mại của nước này vẫn duy trì thành tích xuất sắc bất chấp chi phí logistics cao hơn, sự gián đoạn chuỗi cung ứng và sự biến động giá cả hàng hóa.

Xét theo thị trường điểm đến, Đài Loan (TQ) ghi nhận mức tăng trưởng nhanh nhất, cao hơn 86% so với một năm trước đó, nhờ hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ các mặt hàng điện tử cũng như thiết bị quang học và khoa học. Malaysia cũng mở rộng xuất khẩu sang Mỹ và Trung Quốc, với mỗi thị trường tăng 39%, và sang Việt Nam với mức tăng 65%.

Các trung tâm sản xuất ở Đông Nam Á như Malaysia đã tăng cường sự hiện diện của họ trong những năm gần đây, đặc biệt là khi sự cạnh tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc trở nên gay gắt. Để né tránh thuế quan của Mỹ, các công ty Trung Quốc trong các lĩnh vực như pin, chất bán dẫn và năng lượng mặt trời đã tìm kiếm các kênh sản xuất và xuất khẩu thay thế ở khu vực Đông Nam Á.

Đây có thể là một yếu tố quan trọng hỗ trợ cho sự gia tăng xuất khẩu của Malaysia sang thị trường Mỹ. Phản ánh những động thái này, dữ liệu thương mại của Malaysia cho thấy hoạt động tái xuất khẩu trong tháng 4 đã tăng gấp đôi so với một năm trước đó, đóng góp đáng kể vào sự tăng trưởng chung.

Singapore và Thái Lan duy trì đà tăng trưởng ấn tượng

Tại quốc gia láng giềng Singapore, xuất khẩu trong tháng 4 cũng ghi nhận mức tăng trưởng vô cùng ấn tượng. Enterprise Singapore thông báo vào 18/5 rằng xuất khẩu nội địa phi dầu mỏ chuẩn của đảo quốc này đã tăng vọt 24,5%, đánh dấu tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 2/2012.

Ủy ban luật định này cho biết xuất khẩu hàng điện tử đã tăng 66,7%, được hỗ trợ vững chắc bởi nhu cầu mạnh mẽ liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Các lô hàng mạch tích hợp đã tăng vọt 82,7% so với cùng kỳ năm ngoái, các sản phẩm phương tiện đĩa tăng gấp 2,5 lần và xuất khẩu máy tính cá nhân tăng 35,7%. Những con số này thể hiện sự phụ thuộc ngày càng lớn của nền kinh tế toàn cầu vào năng lực điện toán. Xuất khẩu hàng điện tử từ Singapore sang thị trường Mỹ đã tăng 224% so với một năm trước đó, sang Hàn Quốc tăng 214% và sang Đài Loan tăng 118%.

Nhà kinh tế Mohamed Afham Zulghafir tại CGS International nhận định về triển vọng của Singapore rằng nhu cầu trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ trên toàn cầu sẽ tiếp tục củng cố xuất khẩu hàng điện tử, đặc biệt là trong lĩnh vực chất bán dẫn. Tương tự, tại Thái Lan, quốc gia dự kiến sẽ công bố dữ liệu thương mại tháng 4 trong thời gian tới, hàng điện tử được kỳ vọng sẽ dẫn dắt đà tăng trưởng xuất khẩu trong những tháng tiếp theo.

Trong thông báo về tổng sản phẩm quốc nội quý đầu tiên của Thái Lan vào 18/5, Hội đồng Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc gia đã điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng xuất khẩu cả năm tính bằng đồng đô la lên 9,6% từ mức 2% trước đó. Cơ quan này trích dẫn nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm liên quan đến công nghệ tiên tiến và kỳ vọng xu hướng này sẽ hỗ trợ sự mở rộng liên tục trong xuất khẩu hàng điện tử và thiết bị điện.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế vẫn đang thận trọng theo dõi tác động của cuộc khủng hoảng ở Trung Đông. Chuyên gia Zulghafir của CGS International chỉ ra rằng những căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến việc bổ sung hàng tồn kho thận trọng hơn và dòng chảy tài trợ thương mại yếu hơn.

Đồng thời, Julia Goh, nhà kinh tế cấp cao tại United Overseas Bank, nhận định điều kiện hoạt động trong lĩnh vực sản xuất dự kiến sẽ trở nên tồi tệ hơn do sự gián đoạn logistics. Bà chia sẻ rằng mặc dù các công ty đang tìm kiếm những nguồn cung ứng thay thế, các lựa chọn này có thể bị trì hoãn hoặc hoàn toàn không đáp ứng được các thông số kỹ thuật bắt buộc.